Lợi suất trái phiếu Mỹ kỳ hạn 30 năm chạm 5,28%, Citadel Securities cảnh báo rủi ro từ lãi suất cao

Lợi suất trái phiếu Chính phủ Mỹ kỳ hạn 30 năm có thời điểm vọt lên 5,28%/năm trong phiên 17, mức cao nhất trong 19 năm qua. Diễn biến này xuất hiện ngay cả khi các chỉ số lạm phát và việc làm gần đây đều cho thấy xu hướng hạ nhiệt, khiến thị trường thêm phần thận trọng.

Theo Odaily đưa tin ngày 17 (giờ địa phương), Citadel Securities nhận định lộ trình chính sách hiện tại của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) đang giữ lợi suất trái phiếu dài hạn ở vùng cao nhất trong nhiều thập kỷ, điều này có thể kéo theo rủi ro lan rộng hơn cho toàn thị trường. Citadel Securities là một trong những nhà tạo lập thị trường lớn, cung cấp thanh khoản cho cả thị trường trái phiếu và cổ phiếu Mỹ.

Citadel Securities cho rằng áp lực lạm phát vẫn chưa được giải tỏa hoàn toàn. Công ty này đánh giá quyết định chính sách sắp tới của Fed còn nhiều điểm bất định, và lộ trình lãi suất nhiều khả năng tiếp tục là biến số then chốt chi phối giá tài sản trong thời gian tới.

Lợi suất trái phiếu kỳ hạn 30 năm được xem là thước đo tiêu biểu cho chi phí vay vốn dài hạn của chính phủ. Khi lợi suất này tăng, không chỉ gánh nặng lãi vay của chính phủ tăng theo, mà các loại lãi suất dài hạn khác trên thị trường như vay mua nhà hay trái phiếu doanh nghiệp cũng chịu ảnh hưởng. Theo giải thích của Citadel Securities, việc lợi suất chạm đỉnh 19 năm phản ánh cả rủi ro tài khóa từ việc nợ công Mỹ phình to lẫn tâm lý cảnh giác của thị trường trước áp lực lạm phát kéo dài.

Đây không phải lần đầu lợi suất kỳ hạn 30 năm áp sát vùng trên 5%. Ngay sau khi Fed giữ nguyên lãi suất điều hành trong cuộc họp ngày 29 tháng trước, lợi suất kỳ hạn 30 năm đã lần đầu chạm 5,28%, xác lập đỉnh 19 năm. Đến ngày 11 tháng này, lợi suất trong phiên tiếp tục áp sát mức tương tự, rồi hạ nhẹ về 5,216% vào ngày 12. Lần trở lại mốc 5,28% này cho thấy giai đoạn lãi suất cao đã kéo dài gần một tháng.

Tại cuộc họp FOMC ngày 29 tháng trước, Fed giữ nguyên biên độ mục tiêu lãi suất liên bang ở mức 3,5% - 3,75%. Trong tuyên bố, Fed cho biết hoạt động kinh tế vẫn vững, nhưng lạm phát đang vượt mục tiêu 2%, và một phần đà tăng giá phản ánh cú sốc nguồn cung. Kết quả biểu quyết nghiêng về tỷ lệ 9-3, khi ba thành viên Beth M. Hammack, Neel Kashkari và Lorie K. Logan nghiêng về phương án tăng lãi suất thêm 0,25 điểm phần trăm.

Tại buổi họp báo sau đó, Kevin Warsh, Chủ tịch Fed, giải thích rằng dù lãi suất điều hành không đổi, lãi suất thị trường trên thực tế đã biến động mạnh. Ông cho biết lợi suất danh nghĩa lẫn lợi suất thực đều "tăng đáng kể" trên toàn bộ các kỳ hạn trái phiếu, đồng thời nhấn mạnh "thị trường đã tự làm khá nhiều việc". Phát biểu này cho thấy Fed xem biến động của lãi suất thị trường như một kênh siết chặt điều kiện tài chính song song với chính sách lãi suất chính thức. Ông cũng cho biết mức tăng của một số lãi suất thị trường nằm trong nhóm cao nhất tính theo 20 năm gần đây.

Lãi suất điều hành và lợi suất trái phiếu dài hạn vận hành theo hai logic khác nhau. Nếu lãi suất điều hành là biến số chính sách ngắn hạn, thì lợi suất dài hạn còn phản ánh kỳ vọng lạm phát, nhu cầu vay nợ của chính phủ và mức bù rủi ro mà nhà đầu tư đòi hỏi. Một số phân tích trước thời điểm Citadel Securities đưa ra đánh giá này cũng từng chỉ ra rằng, ngay cả khi Fed giữ nguyên lãi suất, việc lợi suất trái phiếu dài hạn tăng vẫn tạo ra hiệu ứng siết chặt điều kiện tài chính trên thực tế.

Phản ứng của thị trường khá trái chiều. MarketWatch đưa tin đà tăng mạnh của lợi suất trái phiếu dài hạn Mỹ đã lan thành cuộc tranh luận về mức độ tín nhiệm của Fed trong cuộc chiến chống lạm phát. Các chuyên gia kinh tế của JPMorgan (JPM) cho rằng việc ông Warsh giải thích chưa đầy đủ có thể làm dấy lên lo ngại về uy tín của Fed, qua đó đẩy sớm khả năng tăng lãi suất trong năm nay. Ngược lại, một số thành viên tham gia thị trường trái phiếu lại cho rằng chính đà tăng của lãi suất dài hạn đã tự nó tạo ra hiệu ứng thắt chặt điều kiện tài chính.

Viện Nghiên cứu Đầu tư BlackRock (BlackRock) trong bản bình luận hàng tuần công bố ngày 3 vừa qua nhận định các tập đoàn công nghệ lớn và chính phủ đang cùng huy động vốn từ một nguồn tiết kiệm chung, khiến mức bù đắp yêu cầu cho các khoản vay dài hạn tăng lên. Cơ quan này xem đà tăng lợi suất lần này mang tính cấu trúc, chứ không chỉ là phản ứng ngắn hạn.

Nhu cầu vốn cho đầu tư trí tuệ nhân tạo (AI) được xem là một trong những động lực chính khiến nhu cầu vốn dài hạn tăng lên. Dự báo chi tiêu vốn (capex) năm 2026 của nhóm doanh nghiệp điện toán đám mây quy mô lớn (hyperscaler) đã được điều chỉnh tăng khoảng 30% chỉ trong 6 tháng qua, lên mức 720 tỷ USD (khoảng 1.029,6 nghìn tỷ won). Ông Warsh cho biết tốc độ tăng trưởng của mảng thiết bị công nghệ cao và phần mềm liên quan đến AI trong 4 quý gần nhất đã gần chạm mốc 20%, đồng thời tác động của nhu cầu hạ tầng AI lên giá chip nhớ và chip logic cũng từng được thảo luận tại cuộc họp FOMC.

Trong cùng bản đánh giá, Citadel Securities cũng nêu quan điểm về đầu tư liên quan đến AI. Công ty này cho biết đánh giá tích cực hơn đối với nhóm doanh nghiệp điện toán đám mây quy mô lớn sở hữu hạ tầng tính toán, thay vì các công ty phát triển mô hình AI tiên phong. Cụ thể, Citadel Securities nhắc đến Microsoft (MSFT) và Alphabet (GOOGL) - công ty mẹ của Google, với lý do cả hai đều sở hữu trung tâm dữ liệu và hạ tầng tính toán quy mô lớn.

Lợi suất trái phiếu chính phủ và lộ trình chính sách của Fed vẫn được xem là biến số vĩ mô chi phối tâm lý đầu tư của các tài sản rủi ro nói chung, từ cổ phiếu đến tài sản số. Một số phân tích cho rằng khi trái phiếu chính phủ - vốn được xem là tài sản an toàn - mang lại lợi suất cao, thì sức hấp dẫn của những tài sản không trả lãi hay cổ tức như Bitcoin(BTC) sẽ giảm đi tương đối. Tuy nhiên, mức độ ảnh hưởng cụ thể của đợt tăng lợi suất lần này đến thị trường tài sản số vẫn cần thêm thời gian để xác nhận.