TSR công bố lần đầu mỗi nơi một kiểu, FSS: "Chưa có hướng dẫn thống nhất"

Bắt đầu từ báo cáo bán niên lần này, chỉ số Tổng lợi nhuận cổ đông (TSR - Total Shareholder Return) được áp dụng mới, nhưng tiêu chuẩn tính toán giữa các công ty niêm yết lại không thống nhất. Do cách hiểu về thời điểm phản ánh cổ tức khác nhau giữa từng doanh nghiệp, giới đầu tư khó có thể so sánh số liệu giữa các công ty.

Theo ngành đầu tư chứng khoán, ngày 18, Ủy ban Dịch vụ Tài chính (FSC), Cơ quan Giám sát Tài chính (FSS) và Sở Giao dịch Chứng khoán Hàn Quốc (KRX) đã sửa đổi mẫu công bố thông tin doanh nghiệp theo quy định phát hành và công bố chứng khoán, như một biện pháp tiếp theo của "Phương án cải thiện công bố thông tin doanh nghiệp" công bố hồi tháng 11 năm ngoái. Các công ty quyết toán vào tháng 12 áp dụng mẫu mới này từ báo cáo bán niên lập theo số liệu tính đến cuối tháng 6 năm nay.

Điểm cốt lõi của mẫu mới là yêu cầu ghi cùng lúc các chỉ số hiệu quả kinh doanh như lợi nhuận hoạt động và TSR trong mục "Thù lao của người điều hành" của báo cáo kinh doanh. Trước đây, chỉ tổng mức thù lao được công bố nên khó đánh giá mức độ liên kết giữa thù lao của lãnh đạo và hiệu quả kinh doanh công ty. Cơ quan quản lý tài chính giải thích đã tham khảo trường hợp các nước lớn như Mỹ, nơi so sánh và công bố mối tương quan giữa thù lao và hiệu quả tài chính.

TSR là giá trị được tính bằng cách cộng cổ tức vào phần tăng giá cổ phiếu trong một khoảng thời gian nhất định, rồi chia cho giá cổ phiếu đầu kỳ. Đây là chỉ số phản ánh cả biến động giá cổ phiếu lẫn cổ tức để cho thấy tỷ suất lợi nhuận thực tế mà cổ đông nhận được, và mục đích áp dụng tại Hàn Quốc cũng không khác biệt.

◇ Nơi để trống vì cổ tức chưa xác định, nơi tính theo thời điểm chi trả

Vấn đề nằm ở chỗ tiêu chuẩn tính toán giữa các công ty không đồng nhất ngay từ lần áp dụng đầu tiên. Kiwoom Securities (키움증권) để trống mục TSR kỳ này kèm chú thích "chưa ghi nhận do cổ tức kỳ này chưa được xác định". Một quan chức của Kiwoom Securities cho biết "do cổ tức năm nay chưa được xác định nên công ty xử lý là chưa ghi nhận".

Samsung Securities (삼성증권) cũng để trống với chú thích "TSR kỳ này chưa được tính do cổ tức dự kiến chi trả vào tháng 4 năm 2027 chưa được quyết định". Cả hai công ty đều đưa ra lý do cổ tức quyết toán thuộc năm tài chính 2026 vẫn chưa được xác định. Nếu áp dụng logic này, các công ty chứng khoán không chi trả cổ tức giữa kỳ sẽ không thể điền TSR trong mọi báo cáo bán niên, bởi cổ tức quyết toán chỉ được xác định sau đại hội cổ đông vào tháng 3 năm sau.

Trong khi đó, phần lớn công ty khác lại tính số liệu dựa trên cổ tức thực tế đã chi trả trong kỳ, thay vì cổ tức thuộc về kỳ đó. Daishin Securities (대신증권), dù giá cổ phiếu không biến động trong nửa đầu năm, vẫn ghi nhận TSR ở mức 4,25% bằng cách phản ánh cổ tức quyết toán năm 2025 (1.200 won/cổ phiếu) đã được xác định vào tháng 3 vừa qua. Samsung Electronics (삼성전자) và SK Hynix (SK하이닉스) - hai công ty chi trả cổ tức theo quý - cũng tính TSR bằng cách phản ánh cổ tức quyết toán năm ngoái và cổ tức quý 1 đã chi trả trong nửa đầu năm. Như vậy, trong cùng kỳ công bố kết quả kinh doanh bán niên, nơi áp dụng "tiêu chuẩn thuộc kỳ" để trống, còn nơi áp dụng "tiêu chuẩn chi trả" lại điền số liệu cụ thể.

Cách xử lý của các công ty chứng khoán chưa niêm yết cũng khác nhau. Shinhan Investment Corp (신한투자증권) và KB Securities (KB증권) ghi thay TSR của công ty mẹ đã niêm yết là Shinhan Financial Group (신한금융지주) và KB Financial Group (KB금융지주). Ngược lại, Meritz Securities (메리츠증권) và Korea Investment & Securities (한국투자증권) không ghi số liệu công ty mẹ mà để trống mục TSR. Sangsangin Securities (상상인증권), một công ty niêm yết, cũng không ghi TSR mà không kèm chú thích nào.

◇ FSS: "Thời điểm tính toán do doanh nghiệp tự quyết, sẽ kiểm tra và hướng dẫn chỉnh sửa với mục để trống"

Cơ quan Giám sát Tài chính (FSS) cho biết vẫn công nhận quyền tự chủ của doanh nghiệp về thời điểm tính cổ tức, nhưng sẽ hướng dẫn chỉnh sửa thông qua cục thẩm định đối với các trường hợp để trống. Một quan chức của FSS nói "doanh nghiệp chỉ cần tự đặt ra tiêu chuẩn riêng và áp dụng nhất quán là được", đồng thời cho biết thêm "tiêu chuẩn theo năm tài chính thuộc kỳ chính xác hơn, nhưng hiện chưa có khuyến nghị nào về thời điểm tính toán".

Cơ quan quản lý nhận định sự lúng túng lần này bắt nguồn từ quá trình cải cách quy trình chi trả cổ tức tại Hàn Quốc. Do các doanh nghiệp áp dụng phương thức tiên tiến - xác định số tiền cổ tức trước rồi mới ấn định ngày chốt quyền - đang tồn tại song song với các doanh nghiệp duy trì phương thức cũ, nên có trường hợp khó tính toán theo tiêu chuẩn năm tài chính thuộc kỳ.

Tuy nhiên, cũng có ý kiến cho rằng dù khó thống nhất tiêu chuẩn, các công ty cần nêu rõ đã áp dụng tiêu chuẩn nào qua chú thích để giảm bớt sự nhầm lẫn cho nhà đầu tư. Khi tiêu chuẩn "thuộc kỳ" và tiêu chuẩn "chi trả" cùng tồn tại cho một chỉ số, nếu không có chú thích, nhà đầu tư sẽ khó so sánh số liệu giữa các công ty một cách chính xác.

FSS cho biết sẽ kiểm tra và tiến hành hướng dẫn hành chính đối với các doanh nghiệp để trống mục TSR hoặc ghi chép chưa đầy đủ. Một quan chức của FSS nói "vì đây là lần công bố đầu tiên nên việc ghi chép có thể còn thiếu sót", và cho biết thêm "sẽ kiểm tra tổng thể, đồng thời hướng dẫn và khuyến khích tự chỉnh sửa đối với các trường hợp chưa ghi hoặc có sai lệch lớn".