Ngày 16/11, Hàn Quốc mở sàn chứng khoán mới cho đầu tư phân mảnh

Sở Giao dịch Chứng khoán Hàn Quốc (KRX) sẽ mở sàn giao dịch chứng khoán mới (신종증권시장) vào ngày 16/11, cho phép nhà đầu tư mua bán tập trung các sản phẩm đầu tư phân mảnh. Từ nay, chứng khoán dựa trên tài sản phi tiêu chuẩn như tranh nghệ thuật, bất động sản hay bản quyền âm nhạc có thể được giao dịch qua công ty chứng khoán giống như cổ phiếu thông thường.

Ngày 3, KRX tổ chức buổi thuyết trình “Hướng dẫn mở sàn chứng khoán mới”, cho biết sẽ vận hành thị trường thử nghiệm trong 6 tuần, từ ngày 6/10 đến 13/11, trước khi chính thức mở sàn vào ngày 16/11. Ngày mở sàn thực tế có thể thay đổi tùy theo lịch phê duyệt niêm yết sản phẩm của cơ quan quản lý tài chính.

Chứng khoán mới không phải là chứng khoán tiêu chuẩn như cổ phiếu hay trái phiếu, mà là sản phẩm chứng khoán hóa các quyền phi tiêu chuẩn, bao gồm chứng khoán hợp đồng đầu tư và chứng chỉ thụ hưởng ủy thác phi tiền tệ.

Đầu tư phân mảnh là ví dụ tiêu biểu nhất. Đây là hình thức nhiều nhà đầu tư cùng góp vốn vào một tài sản, có thể là △tranh nghệ thuật △chăn nuôi gia súc △sản xuất phim △bất động sản △bản quyền âm nhạc.

Cách giao dịch khá giống thị trường cổ phiếu. Nhà đầu tư đặt lệnh mua bán chứng khoán mới qua công ty chứng khoán, nhưng thời gian giao dịch chỉ giới hạn trong giờ thị trường chính thức, từ 9h đến 15h30, và chỉ chấp nhận lệnh giới hạn (đặt giá cụ thể).

KRX cũng đưa ra điều kiện niêm yết. Đơn vị phát hành muốn đưa sản phẩm lên sàn phải có vốn tự có từ 2 tỷ won trở lên, đồng thời phải nắm giữ bắt buộc đến khi đáo hạn tối thiểu 1 tỷ won hoặc 5% số lượng chứng khoán.

Về phía sản phẩm, quy định yêu cầu vốn hóa thị trường tham chiếu từ 3 tỷ won trở lên, tổng số chứng khoán niêm yết từ 100.000 đơn vị trở lên. Các điều kiện về quy mô tối thiểu này nhằm bảo đảm thanh khoản cần thiết cho giao dịch tập trung và bảo vệ nhà đầu tư.

KRX được công nhận là dịch vụ tài chính đổi mới cho việc thí điểm sàn chứng khoán mới từ tháng 12/2023. Tuy nhiên, việc mở sàn bị trì hoãn do thiếu sản phẩm để niêm yết. Gần đây, khi một số doanh nghiệp bắt đầu muốn phát hành chứng khoán mới trên sàn tập trung, quá trình chuẩn bị mở sàn mới được khởi động trở lại.

Sàn giao dịch lần này khác với hệ thống chứng khoán token. Chứng khoán mới lưu hành trên sàn được phát hành và đăng ký theo phương thức chứng khoán điện tử hiện hành, không sử dụng sổ cái phân tán dựa trên blockchain như chứng khoán token.

Lee Gyu-cheol (이규철), luật sư tại hãng luật Bareun (법무법인 바른), cho biết “thị trường khớp lệnh cạnh tranh cho đầu tư phân mảnh chính thức mở trên sàn tập trung”, nhưng nhấn mạnh “đây vẫn là hình thức chứng khoán điện tử, chứ không phải chứng khoán token”. Ý nghĩa của việc mở sàn tập trung và hình thức kỹ thuật phát hành, theo ông, là hai vấn đề cần nhìn nhận tách biệt.

Việc thể chế hóa chứng khoán token đi theo một lộ trình riêng. Ủy ban Dịch vụ Tài chính Hàn Quốc (FSC) cho biết trong tài liệu cuộc họp hội đồng chứng khoán token ngày 4/3 rằng dự luật sửa đổi Luật Chứng khoán điện tử và Luật Thị trường vốn sẽ có hiệu lực từ ngày 4/2/2027, sau khi hoàn tất chỉnh sửa các quy định dưới luật và xây dựng hạ tầng liên quan. FSC mô tả chứng khoán token là loại chứng khoán được phát hành và quản lý bằng cách dùng sổ cái phân tán dựa trên blockchain làm sổ tài khoản chứng khoán.

Ngành đầu tư phân mảnh nhờ đó có thêm lựa chọn. Doanh nghiệp có thể chọn phát hành và lưu hành trên sàn tập trung theo phương thức chứng khoán điện tử, hoặc cân nhắc phát hành ngoài sàn theo phương thức chứng khoán token. Tuy nhiên, phạm vi và thị trường lưu hành cụ thể cho chứng khoán token vẫn chưa được ấn định.

Một quan chức trong ngành tài chính cho biết “doanh nghiệp có lựa chọn phát hành trên sàn bằng chứng khoán điện tử, hoặc phát hành ngoài sàn bằng chứng khoán token”, đồng thời nói thêm rằng “khi luật liên quan có hiệu lực trong tương lai, việc ứng dụng chứng khoán token trên nền chứng khoán hợp đồng đầu tư được kỳ vọng sẽ mở rộng”. Ngay cả sau khi chế độ mới có hiệu lực, phương thức phát hành và phạm vi lưu hành vẫn còn cần được hoàn thiện thêm.

Việc Cơ quan Lưu ký Chứng khoán Hàn Quốc (KSD) bắt đầu xây dựng hạ tầng thanh toán bù trừ cho giao dịch ngoài sàn đối với cổ phiếu chưa niêm yết và sản phẩm đầu tư phân mảnh cũng nằm trong cùng xu hướng này. Khi sàn giao dịch tập trung và hạ tầng ngoài sàn cùng được hoàn thiện, sản phẩm đầu tư phân mảnh sẽ có thêm điểm tiếp cận trong hệ thống chính thức ở các khâu phát hành, lưu hành và thanh toán bù trừ. Mốc xác nhận đầu tiên là thị trường thử nghiệm bắt đầu từ ngày 6/10.