Thâm hụt ngân sách Nga nửa đầu năm đạt 5.731 nghìn tỷ RUB, vượt kế hoạch cả năm

Kinh tế Nga vẫn ghi nhận tăng trưởng dương trong nửa đầu năm 2026, nhưng thâm hụt ngân sách liên bang đã phình lên 5,731 nghìn tỷ RUB, vượt kế hoạch cả năm ngay từ giữa năm. Nguồn thu từ năng lượng sụt giảm cộng với gánh nặng tài khóa thời chiến khiến áp lực lên ngân sách và lạm phát trở nên rõ rệt hơn cả tốc độ tăng trưởng.

CNBC đưa tin nền kinh tế thời chiến của Nga đang chịu sức ép từ thâm hụt ngân sách gia tăng và nguồn thu năng lượng giảm tốc. Tuy nhiên, ước tính mới nhất do Bộ Phát triển Kinh tế Nga công bố cho thấy GDP nửa đầu năm 2026 tăng 0,3%, riêng quý 2 tăng 0,9%. Số liệu GDP quý 2 chính thức sẽ được Cơ quan Thống kê Liên bang Nga (Rosstat) công bố vào ngày 11 tháng 9.

Bộ Tài chính Nga cho biết thâm hụt ngân sách liên bang giai đoạn tháng 1-6/2026 đạt 5,731 nghìn tỷ RUB, tương đương 2,5% GDP. Trong khi đó, Luật ngân sách năm nay đặt mục tiêu thâm hụt cả năm chỉ ở mức 3,7864 nghìn tỷ RUB, tương đương 1,6% GDP - nghĩa là mới qua nửa năm, con số thực tế đã vượt xa kế hoạch cả năm.

Một nguyên nhân khiến thâm hụt phình to là nguồn thu năng lượng giảm tốc. Bộ Tài chính Nga cho biết nguồn thu từ dầu khí nửa đầu năm giảm 22,7% so với cùng kỳ năm trước, còn 3,661 nghìn tỷ RUB. Bộ này lý giải nguyên nhân chủ yếu là giá dầu giảm trong giai đoạn trước đó.

Dầu và khí đốt vốn là nguồn thu cốt lõi của ngân sách liên bang Nga. Trong bối cảnh chi tiêu thời chiến tăng cao, khi nguồn thu từ năng lượng đi xuống, chính phủ buộc phải thu hẹp lựa chọn giữa cắt giảm chi tiêu, tăng vay nợ hoặc bù đắp bằng nguồn thu phi năng lượng. Số liệu nửa đầu năm cho thấy trụ cột tài khóa thời chiến đã yếu đi đáng kể so với trước.

Reuters dẫn dữ liệu từ cổng thông tin ngân sách chính phủ cho biết chi tiêu và thâm hụt ngân sách liên bang Nga năm 2026 có thể vượt kế hoạch chính thức hơn 1 nghìn tỷ RUB. Cùng bài viết, Ngân hàng Trung ương Nga (Bank of Russia) được dẫn lời cho biết cơ quan này xem thâm hụt ngân sách ngày càng phình to là rủi ro lạm phát hàng đầu.

Chính sách tiền tệ cũng phản ánh áp lực này. Ngày 24/7, Ngân hàng Trung ương Nga hạ lãi suất cơ bản 25 điểm cơ bản, xuống còn 14,00%. Cùng lúc, cơ quan này đưa ra dự báo lạm phát năm 2026 ở mức 6,0-7,0% và dự báo tăng trưởng GDP năm 2027 ở mức 0,5-1,5%.

Trong văn bản quyết định ngày 24/7, Ngân hàng Trung ương Nga nêu rõ chính sách tài khóa mở rộng và kỳ vọng lạm phát cao là những yếu tố kìm hãm tốc độ hạ nhiệt giá cả. Dù việc hạ lãi suất phần nào giảm bớt đà suy giảm tăng trưởng, chi tiêu ngân sách và kỳ vọng giá cả vẫn đang gây sức ép lên tốc độ kiểm soát lạm phát.

Tâm lý doanh nghiệp cũng nguội đi rõ rệt. Theo khảo sát doanh nghiệp tháng 7 của Ngân hàng Trung ương Nga, chỉ số môi trường kinh doanh giảm từ 0,9 điểm trong tháng 6 xuống còn -3,6 điểm trong tháng 7. Doanh nghiệp đánh giá thấp hơn về tình hình hiện tại, trong khi kỳ vọng giá cả lại tăng trở lại.

Chỉ số môi trường kinh doanh đi xuống đồng nghĩa lo ngại về sản xuất và nhu cầu suy yếu đang gia tăng. Khi điều này đi kèm kỳ vọng giá cả tăng, nền kinh tế đối mặt áp lực kép: tăng trưởng chậm lại và lạm phát cùng lúc gia tăng. Đây cũng là lý do ngân hàng trung ương xem rủi ro tài khóa là một biến số lạm phát.

Ở cấp độ tiêu dùng, xu hướng chuyển sang hàng giá rẻ đã được ghi nhận. Katerina Lobacheva, đại diện Tập đoàn X5 (X5 Group), cho biết người tiêu dùng đang chuyển sang các sản phẩm rẻ hơn và hàng nhãn riêng, đồng thời tiêu thụ bánh quy đã tăng khoảng 2,5 lần. Điều này cho thấy các hộ gia đình đang điều chỉnh giỏ hàng tiêu dùng để thích ứng với áp lực thu nhập.

Điện Kremlin vẫn giữ lập trường trấn an trước công chúng. Dmitry Peskov, người phát ngôn Điện Kremlin, nói rằng khó khăn kinh tế hiện nay chưa ở mức “nghiêm trọng”. Tổng thống Nga Vladimir Putin cũng cho biết các vấn đề trên thị trường nhiên liệu chỉ mang tính tạm thời.

Tuy nhiên, bất kể thông điệp từ chính phủ, các con số vẫn cho thấy áp lực rõ ràng: thâm hụt ngân sách đã vượt mục tiêu cả năm, nguồn thu năng lượng sụt giảm, còn tâm lý doanh nghiệp rơi xuống mức thấp nhất kể từ giữa năm 2022. Dù nhu cầu thời chiến vẫn đang nâng đỡ tăng trưởng, dư địa tài khóa của Nga đang ngày càng thu hẹp.

Đối với thị trường Hàn Quốc, các yếu tố được theo dõi không phải bản thân chỉ số kinh tế Nga, mà là đường truyền tác động tới giá năng lượng, rủi ro địa chính trị và tâm lý tài sản rủi ro toàn cầu. Đặc biệt, tình trạng gián đoạn nguồn cung dầu thô và nhiên liệu của Nga có thể cộng hưởng với diễn biến các vụ tấn công nhắm vào nhà máy lọc dầu và cảng dầu thô của Nga mà TokenPost từng đưa tin trước đó, qua đó có thể làm tăng biến động giá hàng hóa.

Chỉ dựa trên dữ liệu hiện tại, chưa thể khẳng định áp lực tài khóa của Nga đã tác động trực tiếp đến thị trường tài sản số như Bitcoin(BTC). Cơ quan Thống kê Liên bang Nga (Rosstat) dự kiến công bố số liệu GDP chính thức quý 2/2026 vào ngày 11 tháng 9.