10 ngày diễn tập Hán Quang 42: Đài Loan kéo viễn thông, nhà máy bán dẫn vào cuộc

Đài Loan vừa khép lại cuộc diễn tập quân sự lớn nhất năm - Hán Quang 42 (Han Kuang 42) - kéo dài từ ngày 5 đến 14/8, với phạm vi mở rộng chưa từng có: không chỉ quân đội mà cả nhà máy dân sự, doanh nghiệp, chính quyền địa phương và người dân đều được đưa vào kịch bản ứng phó nguy cơ Trung Quốc tấn công. Khi mạng viễn thông, cơ sở sản xuất và tuyến tiếp tế trên biển cùng lúc trở thành mục tiêu diễn tập, rủi ro với chuỗi cung ứng bán dẫn toàn cầu cũng được nhắc lại.

Bộ Quốc phòng Đài Loan cho biết đã tổ chức diễn tập Hán Quang 42 từ ngày 5 đến ngày 14/8, gồm diễn tập chỉ huy tác chiến, tiếp tế cơ động, chống đổ bộ, phòng thủ chiều sâu và kiểm tra khả năng phục hồi phòng vệ toàn xã hội.

Hãng tin AP (Associated Press) mô tả Hán Quang là cuộc diễn tập quân sự thường niên lớn nhất của Đài Loan. Theo AP, diễn tập năm nay không chỉ đánh giá khả năng duy trì chiến đấu của quân đội mà còn kiểm tra xem hệ thống hành chính, hậu cần, viễn thông và cơ sở sản xuất dân sự có thể trụ vững trong tình huống chiến tranh hay không.

Điểm mới quan trọng nhất của năm nay là cách tiếp cận “toàn xã hội”. Bộ Quốc phòng Đài Loan kiểm tra đồng thời việc phân tán hệ thống chỉ huy, phối hợp dân sự - quân sự với chính quyền trung ương, khả năng duy trì hậu cần và bảo vệ tuyến tiếp tế trên biển. Nói cách khác, diễn tập không chỉ hỏi quân đội có trụ được ngoài mặt trận hay không, mà còn hỏi chính quyền địa phương, nhà máy và mạng viễn thông có tiếp tục vận hành được hay không.

Các cơ sở sản xuất vũ khí cũng nằm trong kịch bản diễn tập. Quân đội Đài Loan tổ chức diễn tập di dời dây chuyền sản xuất và sơ tán tại Nhà máy 202 thuộc Cục Vũ khí (Bộ Quốc phòng Đài Loan) cùng các doanh nghiệp quốc phòng tư nhân. Mục tiêu là kiểm chứng khả năng chuyển thiết bị về khu vực sản xuất hậu phương và duy trì sản xuất khí tài trong tình huống chiến tranh.

Focus Taiwan đưa tin diễn tập bao gồm phần di dời dây chuyền sản xuất của Nhà máy 202 và các doanh nghiệp quốc phòng tư nhân. Trong khi đó, Reuters cho biết Đài Loan giả định tình huống các trung tâm cung ứng bị tấn công và kiểm tra khả năng chuyển đổi nhà máy dân sự sang phục vụ mục đích quân sự.

Phần diễn tập khiến người dân cảm nhận rõ nhất là làm suy giảm mạng viễn thông. Cơ quan Động viên Phòng vệ Toàn dân (All-out Defense Mobilization Agency) trực thuộc Bộ Quốc phòng Đài Loan thông báo sẽ mô phỏng gây nhiễu mạng di động trong 30 phút tại 14 địa phương. AP cho biết tốc độ internet di động tại Đài Bắc và 6 khu vực lân cận giảm xuống còn khoảng 256Kbps.

Ở tốc độ 256Kbps, người dùng gần như chỉ có thể dùng các dịch vụ dựa trên văn bản, còn bản đồ, gọi video hay các tác vụ cần dữ liệu di động đều khó thực hiện. Cuộc gọi thoại và tin nhắn văn bản vẫn hoạt động bình thường, nhưng các hoạt động thường ngày và dịch vụ di chuyển phụ thuộc nhiều vào dữ liệu có thể bị ảnh hưởng.

Khu vực diễn tập viễn thông bao gồm trường học, công ty, nhà máy, nhà ga và cả cá nhân. Cơ quan Động viên Phòng vệ Toàn dân cho biết những trường hợp không tuân thủ hướng dẫn kiểm soát có thể bị phạt từ 30.000 đến 150.000 Đài tệ (TWD). Điều này cho thấy diễn tập không dừng lại trong doanh trại mà mở rộng sang đời sống dân sự.

Lý do cuộc diễn tập này được đọc như một tin kinh tế nằm ở ngành bán dẫn. Bộ Kinh tế Đài Loan cho biết ngành bán dẫn nước này dẫn đầu thế giới ở công nghệ tiến trình dưới 7nm và đóng gói tiên tiến. Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS) từng phân tích rằng Đài Loan sản xuất hơn 90% chip bán dẫn tiên tiến nhất thế giới.

Sản xuất bán dẫn là ngành đòi hỏi điện, nước, viễn thông, hậu cần, cảng biển và mạng lưới giao thông vận hành đồng bộ. Dù dây chuyền sản xuất vẫn bình thường, chỉ cần khâu nhập linh kiện, bảo trì thiết bị, di chuyển của kỹ sư hay kết nối dữ liệu bị gián đoạn, rủi ro gián đoạn sản xuất sẽ tăng lên. Đây cũng là lý do Hán Quang 42 đưa cả phần di dời dây chuyền sản xuất lẫn làm suy giảm mạng viễn thông vào kịch bản diễn tập.

TokenPost từng đề cập doanh thu tháng 7 tăng của TSMC (TSM) như một chỉ báo cho nhu cầu chip AI. Kết quả kinh doanh và năng lực sản xuất của các doanh nghiệp bán dẫn Đài Loan luôn gắn liền với nhu cầu chip trí tuệ nhân tạo, chuỗi cung ứng của các hãng công nghệ lớn và dòng vốn đầu tư phần cứng toàn cầu, nên luôn thu hút sự chú ý của thị trường.

Cuộc diễn tập nhắm vào mạng viễn thông và cơ sở công nghiệp của Đài Loan cho thấy rủi ro với chuỗi cung ứng có thể xuất hiện ngay cả khi xung đột quân sự chưa thực sự xảy ra. Điểm đáng chú ý là chính quyền Đài Loan đã đưa tình huống sản xuất bán dẫn, hậu cần và viễn thông cùng lúc bị gián đoạn vào kịch bản diễn tập.

Phản ứng trên thực địa khá trái chiều. AP cho biết một số người dân và du khách có cảm giác như đang ở trong tình huống thật, nhưng nhìn chung không gây bất tiện lớn. Trên các diễn đàn trực tuyến tại Đài Loan, bên cạnh những ý kiến than phiền về sự bất tiện, cũng có ý kiến cho rằng việc chuẩn bị cho tình huống chiến tranh là cần thiết.

Giới quan sát ngành cho rằng cuộc diễn tập lần này thiên về kiểm tra rủi ro chuỗi cung ứng hơn là tác động đến giá cả ngắn hạn. Bản thân đợt diễn tập chưa ghi nhận số liệu cụ thể nào cho thấy ảnh hưởng đến giá bán dẫn hay các chỉ số thị trường. Đài Loan đã kết thúc diễn tập Hán Quang 42 vào ngày 14/8, và kết quả kiểm tra hệ thống viễn thông, sản xuất, tiếp tế được ghi nhận trong đợt này dự kiến sẽ được đưa vào các kế hoạch phòng vệ tiếp theo.