200 tỷ USD dự trữ tiền mặt, dư địa Nhật Bản can thiệp đồng yên

Nhật Bản đang nắm giữ khoảng 200 tỷ USD (khoảng 283.400 tỷ đồng) tài sản có tính thanh khoản cao trong kho dự trữ ngoại hối bằng đồng USD, đủ để tiếp tục can thiệp vào thị trường ngoại hối nhằm ngăn đà mất giá của đồng yên, theo phân tích của Goldman Sachs (GS). Quy mô này được cho là tương đương với đợt can thiệp mà Nhật Bản đã thực hiện trong tháng trước.

CNBC đưa tin ngày 13 (giờ Hàn Quốc), dẫn phân tích của Goldman Sachs, cho biết Nhật Bản đang sở hữu khoảng 1.000 tỷ USD (khoảng 1.417.000 tỷ đồng) dự trữ ngoại hối bằng đồng USD, trong đó khoảng 200 tỷ USD là tiền mặt hoặc tài sản tương đương tiền mặt. Karen Fishman, chiến lược gia của bộ phận Nghiên cứu Goldman Sachs, nhận định: “Nhật Bản đã có đủ nguồn lực để thực hiện thêm vài đợt can thiệp với quy mô tương tự như tháng trước.”

Theo số liệu dự trữ ngoại hối tính đến cuối tháng 7 mà Bộ Tài chính Nhật Bản công bố ngày 7 tháng 8, tổng tài sản dự trữ của nước này đạt 1.287,099 tỷ USD (khoảng 1.823.219,3 tỷ đồng). Trong đó, dự trữ ngoại hối đạt 1.089,617 tỷ USD (khoảng 1.543.088,7 tỷ đồng) và tiền gửi ngoại tệ đạt 162,285 tỷ USD (khoảng 229.958,8 tỷ đồng).

Ước tính về tài sản có tính thanh khoản cao của Goldman Sachs về cơ bản khớp với số liệu chính thức nói trên. Tuy nhiên, bà Fishman cho rằng khả năng Nhật Bản sử dụng toàn bộ dự trữ ngoại hối trên thực tế là không cao.

Theo bà Fishman, con số này cho thấy Nhật Bản vẫn còn dư địa để tiếp tục can thiệp nếu muốn. Điều này diễn ra trong bối cảnh giới đầu tư đang theo dõi sát khả năng huy động ngay lập tức nguồn dự trữ ngoại hối của giới chức Nhật Bản.

Goldman Sachs cũng nhắc đến cơ chế repo dành cho các cơ quan tiền tệ nước ngoài và quốc tế của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed), gọi tắt là FIMA Repo, như một kênh huy động USD khác của Nhật Bản. Thông qua cơ chế này, Nhật Bản có thể tiếp cận thanh khoản USD mà không cần bán ngay lập tức trái phiếu Kho bạc Mỹ đang nắm giữ.

FIMA Repo là công cụ cho phép các cơ quan tiền tệ nước ngoài vay USD từ Fed, thế chấp bằng trái phiếu Kho bạc Mỹ đang nắm giữ. Công cụ này thường được nhắc đến như một phương án ứng phó khủng hoảng, vì giúp các nước có thanh khoản ngắn hạn mà không phải thanh lý tài sản dự trữ.

Việc can thiệp thị trường ngoại hối của Nhật Bản do Bộ Tài chính quyết định và Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BOJ) thực thi. Khi đồng yên mất giá quá nhanh, giới chức sẽ bán USD và mua vào yên để làm dịu biến động tỷ giá.

Cuối tháng trước, tỷ giá USD/JPY từng tiến sát mốc 164 yên. Goldman Sachs ước tính Nhật Bản đã bơm tối đa 85 tỷ USD (khoảng 120.445 tỷ đồng) trong hai ngày đầu can thiệp.

Đây được xem là đợt can thiệp thị trường ngoại hối lớn nhất của Nhật Bản trong hai ngày, nếu không tính giai đoạn sau sự cố nhà máy điện hạt nhân Fukushima hồi tháng 10/2011. Việc Mỹ cùng tham gia mua vào đồng yên lần đầu tiên kể từ năm 1998 cũng thu hút sự chú ý của thị trường.

Ngay sau đợt can thiệp, tỷ giá USD/JPY đã xuống dưới đường trung bình động 200 ngày quanh mốc 158 yên. Tuy nhiên, sau đó tỷ giá đã lấy lại khoảng một nửa mức giảm và tiến gần trở lại mốc 160 yên.

Bà Fishman nhận định biện pháp can thiệp thị trường ngoại hối “không phải giải pháp bền vững, mà cuối cùng chỉ giúp câu giờ.” Theo bà, can thiệp có thể kìm hãm biến động tỷ giá trong ngắn hạn, nhưng khó thay đổi được các yếu tố mang tính cấu trúc.

Goldman Sachs cho rằng yếu tố then chốt quyết định khả năng can thiệp tiếp theo là chênh lệch lãi suất giữa Mỹ và Nhật Bản. Praneet Shah, người đứng đầu bộ phận giao dịch quyền chọn ngoại hối của Goldman Sachs, nói: “Chênh lệch lãi suất vay giữa Mỹ và Nhật Bản vẫn là yếu tố quan trọng nhất chi phối tỷ giá.”

Tính đến ngày 12, lợi suất trái phiếu Kho bạc Mỹ kỳ hạn 10 năm ở mức khoảng 4,6%, trong khi lợi suất trái phiếu chính phủ Nhật Bản cùng kỳ hạn chỉ khoảng 2,8%. Giới phân tích cho rằng chừng nào chênh lệch này còn duy trì, sức hấp dẫn của tài sản USD vẫn còn và áp lực mất giá lên đồng yên có thể tiếp diễn.

Biến động của đồng yên, cùng với áp lực tăng giá của đồng USD, được xem là yếu tố có thể khiến các đồng tiền châu Á, trong đó có đồng won Hàn Quốc, biến động mạnh hơn. Trước đó, TokenPost từng đưa tin về việc Thứ trưởng Tài chính Nhật Bản Mimura Atsushi không trả lời câu hỏi liên quan đến việc Mỹ hỗ trợ đồng yên.

CNBC đưa tin ngày 12 (giờ địa phương) cho biết thị trường hiện phản ánh khoảng 65% khả năng Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BOJ) sẽ nâng lãi suất thêm 25 điểm cơ bản tại cuộc họp tháng 9. Goldman Sachs đánh giá rằng để đảo ngược đà mất giá của đồng yên, BOJ cần nâng lãi suất nhanh hơn so với kỳ vọng của thị trường. Tuy nhiên, thời điểm và quy mô của các đợt can thiệp tiếp theo, nếu có, vẫn sẽ do giới chức Nhật Bản quyết định.