Arthur Hayes, đồng sáng lập sàn giao dịch BitMEX, cho rằng nếu Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) kích hoạt cơ chế repo dành cho các cơ quan tiền tệ nước ngoài và quốc tế (FIMA) trong quá trình bảo vệ tỷ giá yen, động thái này có thể tác động đến thanh khoản đô la và thị trường Bitcoin(BTC). Tính đến cuối tháng 5, lượng trái phiếu Chính phủ Mỹ mà Nhật Bản nắm giữ đạt 1.143,1 tỷ USD.
Trong bài viết có tựa đề "Yen Quake" công bố ngày 11, Hayes phân tích rằng áp lực từ tỷ giá yen và thị trường trái phiếu Chính phủ Nhật Bản có thể lan sang chính sách tiền tệ của Mỹ. Theo BlockTempo, Hayes gọi việc bơm đô la qua FIMA là một dạng "nới lỏng định lượng trong bóng tối".
FIMA là cơ chế repo cho phép các ngân hàng trung ương nước ngoài và cơ quan tiền tệ quốc tế vay đô la bằng cách thế chấp trái phiếu Chính phủ Mỹ đang giữ tại tài khoản của Fed. Fed vận hành cơ chế này để các cơ quan chính thức nước ngoài có thể tạm thời có đô la mà không cần bán trái phiếu ra thị trường mở.
Theo Hayes, nếu Nhật Bản vừa muốn bảo vệ đồng yen vừa muốn ổn định thị trường trái phiếu chính phủ, FIMA có thể trở thành một lựa chọn chính sách. Ý tưởng là Bộ Tài chính Nhật Bản vay đô la bằng cách thế chấp trái phiếu Chính phủ Mỹ, sau đó bán đô la trên thị trường ngoại hối để mua vào yen.
Hayes đưa ra ba hướng đi để bảo vệ đồng yen. Hướng thứ nhất là Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BOJ) tăng lãi suất. Tuy nhiên ông cảnh báo nếu lãi suất tăng quá nhanh, các giao dịch carry trade vay yen lãi suất thấp để đầu tư vào tài sản nước ngoài lãi suất cao có thể bị thanh lý ồ ạt.
Hướng thứ hai là các tổ chức công và doanh nghiệp Nhật Bản bán tài sản ở nước ngoài. Hayes cho rằng việc Quỹ Đầu tư Hưu trí Chính phủ Nhật Bản (GPIF) chuyển cổ phiếu nước ngoài đang nắm giữ về tài sản trong nước có thể mất nhiều năm, nên khó trở thành công cụ ứng phó tức thời.
Hướng thứ ba là huy động đô la qua FIMA. Hayes hình dung Bộ Tài chính Nhật Bản dùng đô la vay được để mua yen, sau đó dùng yen thu về để ổn định thị trường trái phiếu chính phủ và chứng khoán trong nước.
Theo số liệu Vốn Quốc tế (TIC) của Bộ Tài chính Mỹ, lượng trái phiếu Chính phủ Mỹ mà Nhật Bản nắm giữ tính đến cuối tháng 5 năm 2026 là 1.143,1 tỷ USD. Bộ Tài chính Nhật Bản cũng công bố phần chứng khoán trong dự trữ ngoại hối tính đến cuối tháng 6 đạt 928,581 tỷ USD.
Cơ cấu nắm giữ này là cơ sở cho lập luận của Hayes rằng Nhật Bản có thể huy động đô la mà không cần trực tiếp bán trái phiếu Chính phủ Mỹ ra thị trường. Tuy nhiên, không phải toàn bộ phần chứng khoán trong dự trữ ngoại hối đều được dùng làm tài sản thế chấp cho FIMA.
Hayes cho rằng nếu giao dịch FIMA tăng lên, bảng cân đối kế toán của Fed có thể mở rộng và thanh khoản đô la tăng theo. Ông đưa ra kịch bản tiếp theo là đồng yen mạnh lên, lợi suất trái phiếu Chính phủ Nhật Bản giảm và thị trường tài chính Nhật Bản ổn định trở lại.
Tác động đến Bitcoin cũng được Hayes trình bày theo hướng có điều kiện. Nếu xuất hiện tín hiệu bảng cân đối kế toán của Fed mở rộng, dòng thanh khoản bổ sung có thể chảy vào Bitcoin, trong khi diễn biến giá vàng và tỷ giá đô la/yen có thể là tín hiệu đi trước.
Trước đó, TokenPost từng đưa tin Hayes đã đề cập khả năng mở rộng thanh khoản đô la trong quá trình Nhật Bản bảo vệ đồng yen. Nếu phát biểu trước đây giới thiệu ý tưởng cốt lõi, bài viết lần này bổ sung các hướng đi cụ thể hơn, gồm tăng lãi suất, bán tài sản nước ngoài và sử dụng FIMA.
Dù vậy, phân tích này không phải là chính sách đã được nhà chức trách tiền tệ Mỹ hay Nhật Bản công bố. Vì mức độ và quy mô sử dụng FIMA trên thực tế chưa được đưa ra, nên việc thanh khoản đô la mở rộng và tác động lên thị trường Bitcoin vẫn chưa thể xem là kết quả đã xác định.
Hayes nhận định nếu đồng yen tăng giá nhanh trong ngắn hạn, thị trường tiền mã hóa có thể biến động mạnh. Theo ông, chỉ khi tín hiệu Fed mở rộng bảng cân đối kế toán được xác nhận, mới có thể đánh giá được hiệu ứng thanh khoản đối với Bitcoin.
Bình luận: kịch bản của Hayes gắn với nhiều bước đi chính sách chưa được Nhật Bản hay Mỹ xác nhận, nên đây vẫn là góc nhìn cá nhân cần theo dõi thêm chứ chưa phải diễn biến đã xảy ra.
Nguồn tham khảo: BlockTempo, Cục Dự trữ Liên bang Mỹ - hướng dẫn về FIMA, Số liệu Vốn Quốc tế (TIC) - Bộ Tài chính Mỹ, Dự trữ ngoại hối - Bộ Tài chính Nhật Bản
Bình luận 0