Bitcoin(BTC) lao dốc, cổ phiếu ưu đãi STRC của Strategy mất mốc 100 USD, lộ rủi ro mô hình cổ tức cao

Giá **từ Bitcoin(BTC)** lao dốc kéo theo cú sốc với cổ phiếu ưu đãi **từ STRC** của công ty đầu tư **từ Strategy**. Loại cổ phiếu này được thiết kế để giữ ổn định quanh mức 100 USD và chi trả cổ tức cao, nhưng đã mất mốc mệnh giá, khiến nhà đầu tư đặt dấu hỏi về tính bền vững của mô hình. Theo CoinDesk đưa tin ngày 18 (giờ địa phương), STRC có lúc rơi xuống dưới 83 USD, thấp nhất kể từ khi niêm yết tháng 7 năm 2025.

STRC được giới thiệu là sản phẩm cổ phiếu ưu đãi “lợi suất cao – biến động thấp” dựa trên chiến lược tài chính gắn với **từ Bitcoin(BTC)**, với điểm nhấn là cổ tức thường niên tới 11,5%. Cơ chế chia cổ tức đạt hiệu quả tối ưu khi giá STRC duy trì quanh mệnh giá 100 USD. Dựa vào đó, **từ Strategy** liên tục huy động vốn bằng hình thức ATM (chào bán cổ phiếu liên tục trên thị trường) để bổ sung nguồn tiền mặt phục vụ chi trả cổ tức.

Sang tháng 6, kịch bản này bắt đầu đổ vỡ. Ngày 18, STRC giảm khoảng 17% so với mục tiêu 100 USD, kéo dài chuỗi suy giảm kể từ sau giai đoạn đỉnh cao của **từ Bitcoin(BTC)** và làm lộ rõ rủi ro cấu trúc của mô hình.

Theo dõi diễn biến trước đó có thể thấy các dấu hiệu cảnh báo đã xuất hiện từ tháng 5. Ngày 14 tháng 5, trước ngày chốt quyền cổ tức tháng, STRC vẫn xoay quanh 100 USD và **từ Bitcoin(BTC)** cũng giao dịch trên 80.000 USD. Bề ngoài, thị trường có vẻ ổn định. Tuy nhiên, so với đỉnh 126.000 USD, **từ Bitcoin(BTC)** đã điều chỉnh khá sâu, và giá STRC không còn giữ được trạng thái ổn định quanh mệnh giá mà thường chỉ được “kéo lên” sát 100 USD ngay trước ngày chia cổ tức.

Áp lực tăng thêm khi công ty quản lý quỹ Strive Asset Management tung ra sản phẩm cạnh tranh SATA. SATA đưa ra lợi suất 13%/năm, cao hơn STRC, đồng thời áp dụng cơ chế “cổ tức hằng ngày” thay vì trả theo tháng. Cấu trúc này khiến mô hình cổ tức hằng tháng của STRC trở nên kém hấp dẫn tương đối.

**từ Strategy** sau đó đề xuất điều chỉnh, nâng tần suất chia cổ tức STRC từ mỗi tháng một lần lên hai lần mỗi tháng để cải thiện tính cạnh tranh. Tuy vậy, phản ứng thị trường vẫn mờ nhạt, giá STRC không cho thấy sự đảo chiều rõ rệt.

Một bước ngoặt khác đến từ các quyết định tài chính liên quan quỹ dự phòng tiền mặt. Ngày 15 tháng 5, **từ Strategy** đã mua lại trước hạn lô trái phiếu chuyển đổi đáo hạn năm 2029 với tổng giá trị 1,5 tỷ USD, với mức chiết khấu 8%. Thông tin sau đó cho thấy doanh nghiệp đã dùng một phần quỹ “dự trữ tiền mặt” được thiết lập từ cuối năm 2025 để thực hiện giao dịch này.

Vấn đề là, khoản dự trữ này vốn được xem như “vành đai an toàn” cho cả việc chi trả cổ tức STRC lẫn nghĩa vụ nợ. Đến ngày 26 tháng 5, số dư quỹ chỉ còn khoảng 871 triệu USD, tương đương gần 6 tháng cổ tức – thấp hơn rất nhiều so với mục tiêu ban đầu là duy trì đủ cho 24 tháng. Cùng thời điểm, **từ Bitcoin(BTC)** lùi về vùng 77.000 USD, làm giảm giá trị danh mục của **từ Strategy** và thu hẹp thêm “biên an toàn”.

Ngày 1 tháng 6, một sự kiện mang tính biểu tượng tiếp tục gây lo lắng cho thị trường. **từ Strategy** ghi nhận giao dịch bán 32 BTC – lần đầu tiên công ty bán **từ Bitcoin(BTC)** kể từ năm 2022. Về quy mô, đây chỉ là 0,0038% tổng lượng nắm giữ, gần như không đáng kể. Tuy nhiên, nhà đầu tư xem đây là tín hiệu rằng doanh nghiệp có thể phải dùng đến tài sản **từ Bitcoin(BTC)** để củng cố nguồn chi trả cổ tức và đáp ứng nghĩa vụ tài chính, trong bối cảnh quỹ tiền mặt đã mỏng đi.

Hệ quả là trong phiên giao dịch tiếp theo, cổ phiếu phổ thông của Strategy giảm 5,9%, còn **từ Bitcoin(BTC)** cũng lùi về vùng đầu 70.000 USD. Đến ngày 5 tháng 6, giá **từ Bitcoin(BTC)** lần đầu mất mốc 60.000 USD trong nhịp điều chỉnh này, khiến tâm lý thị trường càng tiêu cực. STRC trong cùng phiên trượt xuống 93,40 USD, đánh dấu một bước giảm mạnh so với vùng mệnh giá.

Mặc dù vậy, **từ Strategy** vẫn cố gắng thể hiện lập trường “mua vào khi giảm”. Ngày 8 và 15 tháng 6, công ty lần lượt công bố đã mua thêm 1.550 BTC và 1.587 BTC, đồng thời cho biết đã nâng lại quy mô quỹ tiền mặt lên khoảng 1,1 tỷ USD. Theo lập luận của ban lãnh đạo, việc tiếp tục tích lũy **từ Bitcoin(BTC)** và củng cố quỹ dự trữ cho thấy công ty vẫn tin vào triển vọng dài hạn, đồng thời đủ khả năng duy trì dòng cổ tức của STRC.

Tuy nhiên, phản ứng giá thị trường lại cho thấy điều ngược lại: niềm tin nhà đầu tư chưa hồi phục. Ngày 18 tháng 6, STRC tiếp tục rơi xuống dưới 83 USD trong phiên, trong khi **từ Bitcoin(BTC)** có lúc giao dịch quanh 62.880 USD. Mức giảm kép của cả tài sản cơ sở lẫn chứng khoán liên quan cho thấy nhà đầu tư đang định giá lại rủi ro cấu trúc của sản phẩm.

Tính đến hiện tại, **từ Strategy** nắm giữ tổng cộng 846.842 BTC với giá vốn trung bình khoảng 75.656 USD/BTC. Với mức giá **từ Bitcoin(BTC)** quanh 62.500 USD, danh mục này đang chịu khoản lỗ chưa thực hiện ước tính hơn 11,14 tỷ USD (khoảng 17.000 tỷ đồng), tạo áp lực lớn lên bảng cân đối kế toán và gián tiếp ảnh hưởng tới khả năng duy trì cổ tức ưu đãi của STRC.

Song song, hai đợt huy động vốn gần đây của **từ Strategy** cũng vấp phải chỉ trích khi được thực hiện trong bối cảnh giá cổ phiếu cơ sở đã suy giảm mạnh. Cổ phiếu phổ thông của công ty hiện giao dịch thấp hơn khoảng 80% so với đỉnh tháng 11 năm 2024, làm dấy lên lo ngại về việc pha loãng lợi ích cổ đông hiện hữu.

Bình luận: Việc vừa dùng quỹ dự phòng để mua lại trái phiếu chiết khấu, vừa tiếp tục mở rộng vị thế **từ Bitcoin(BTC)** trong pha điều chỉnh sâu khiến chiến lược của công ty bị đánh giá là “mạo hiểm đúp”. Trong mắt nhà đầu tư, rủi ro không chỉ nằm ở giá **từ Bitcoin(BTC)**, mà còn ở cách **từ Strategy** ưu tiên sử dụng vốn giữa bảo toàn thanh khoản, trả nợ và duy trì cổ tức.

Theo giới phân tích thị trường, mấu chốt hiện nay không nằm ở biến động ngắn hạn của STRC, mà là khả năng quay lại mệnh giá 100 USD và giữ được cấu trúc lợi suất cao trong điều kiện **từ Bitcoin(BTC)** biến động mạnh. Khi giá tài sản cơ sở thấp hơn giá vốn, mọi cam kết cổ tức trở nên nhạy cảm hơn với rủi ro thị trường, đặc biệt nếu doanh nghiệp phải phụ thuộc vào huy động vốn mới để chi trả nghĩa vụ hiện tại.

Bình luận: Trường hợp STRC cho thấy ranh giới mong manh giữa mô hình “cổ tức cao – biến động thấp” và một cấu trúc có tính đòn bẩy ẩn, phụ thuộc quá nhiều vào kỳ vọng tăng giá dài hạn của **từ Bitcoin(BTC)**. Nếu xu hướng giảm giá kéo dài, áp lực đối với quỹ dự trữ tiền mặt, giá cổ phiếu cơ sở và kỳ vọng cổ tức có thể cùng lúc bộc lộ.

Trong bối cảnh đó, thị trường đang dõi theo hai câu hỏi lớn: liệu STRC có thể sớm phục hồi lên lại mệnh giá 100 USD, và quan trọng hơn, liệu mô hình kết hợp giữa cổ tức cao, huy động vốn ATM và danh mục **từ Bitcoin(BTC)** quy mô lớn có còn bền vững trong một chu kỳ giá giảm kéo dài hay không. Câu trả lời sẽ phụ thuộc nhiều vào diễn biến tiếp theo của **từ Bitcoin(BTC)** và cách **từ Strategy** điều chỉnh chiến lược tài chính trong những tháng tới.