Kinh tế Israel tăng 2,5% trong tháng 6 nhưng phục hồi chưa được xác nhận

Kinh tế Israel phát đi một số tín hiệu phục hồi ở các chỉ số dẫn dắt sau cú sốc từ xung đột quân sự với Iran, nhưng giới chuyên môn cho rằng còn quá sớm để khẳng định đà tăng trưởng đã quay lại khi số liệu tổng sản phẩm quốc nội (GDP) chính thức quý 2 chưa được công bố. Chỉ số hoạt động kinh tế tháng 6 tăng 2,5%.

Theo Ngân hàng Israel (Bank of Israel) công bố ngày 15/7 (giờ địa phương), chỉ số hoạt động kinh tế hàng tháng của nước này trong tháng 6 tăng 2,5%. Chỉ số này phản ánh ước tính tăng trưởng bình quân trong 3 tháng từ tháng 4 đến tháng 6. Các yếu tố góp phần cải thiện gồm chi tiêu qua thẻ, xuất khẩu hàng hóa, nhập khẩu hàng tiêu dùng và nguyên liệu sản xuất, sản lượng công nghiệp, thị trường lao động, doanh số bán lẻ và chỉ số giá cổ phiếu.

Yếu tố so sánh nền cũng tác động đến kết quả này. Ngân hàng Israel giải thích rằng mức hoạt động kinh tế thấp trong giai đoạn diễn ra chiến dịch quân sự "Roaring Lion" hồi tháng 3 bị loại khỏi nền so sánh, khiến chỉ số tháng 6 tăng cao hơn thực tế. Nói cách khác, sự cải thiện của các chỉ số ngắn hạn chưa thể xem là bằng chứng cho thấy tăng trưởng đã bật tăng trở lại ngay lập tức.

Cú sốc trong quý 1 được thể hiện rõ qua số liệu chính thức. Ngân hàng Israel cho biết trong báo cáo chính sách tiền tệ nửa đầu năm 2026 rằng GDP quý 1 giảm 3,8% theo năm, trong khi sản lượng khu vực doanh nghiệp cũng giảm 3,8%. Cùng báo cáo này đánh giá các chỉ số tăng trưởng quý 2 cho thấy khả năng thu hẹp khoảng cách giữa xu hướng dài hạn và mức GDP hiện tại.

Lĩnh vực công nghệ cao (hi-tech) đã hấp thụ một phần cú sốc kinh tế. Ủy ban Chính sách tiền tệ của Ngân hàng Israel, khi hạ lãi suất cơ bản xuống 3,5% ngày 6/7, cho biết nguồn vốn huy động của ngành hi-tech trong quý 2 đạt khoảng 4 tỷ USD, tương đương mức của quý 1. Tuy nhiên, con số này vẫn thấp hơn so với hai quý cuối năm 2025.

Hi-tech được xem là trụ cột nâng đỡ dòng chảy xuất khẩu và đầu tư của kinh tế Israel. Ngay cả khi chiến tranh hay bất ổn an ninh gia tăng, ngành này vẫn có thể giảm nhẹ tác động nhờ mạng lưới khách hàng toàn cầu và kênh huy động vốn quốc tế. Dù vậy, quy mô huy động vốn thấp hơn nửa cuối năm ngoái cho thấy đà phục hồi chưa chuyển sang giai đoạn mở rộng mạnh.

Các chỉ số tiêu dùng lại cho tín hiệu trái chiều. Theo số liệu chính của Cục Thống kê Trung ương Israel (CBS), chỉ số niềm tin người tiêu dùng tháng 5/2026 vẫn ở mức âm 16,16%, trong khi chỉ số tâm lý kinh doanh giữ mức dương 15,35%. Tâm lý doanh nghiệp có phần vững hơn, nhưng cảm nhận của các hộ gia đình về nền kinh tế vẫn còn yếu.

Chi tiêu qua thẻ lại tăng lên. CBS cho biết chi tiêu qua thẻ trong giai đoạn từ tháng 3 đến tháng 5/2026 tăng 4,2% theo năm so với cùng kỳ. Trong đó, nhóm hàng hóa và dịch vụ khác tăng 6,3%, còn nhóm thực phẩm và đồ uống tăng 5,9%.

Ngược lại, xuất khẩu dịch vụ không đi cùng chiều với đà tăng của tiêu dùng. Số liệu của CBS cho thấy xuất khẩu dịch vụ tháng 4/2026 giảm 1,2% so với tháng trước, trong khi xuất khẩu dịch vụ hi-tech giảm 2,1%. Điều này cho thấy dù nhu cầu nội địa phục hồi một phần, xuất khẩu dịch vụ nói chung và xuất khẩu hi-tech nói riêng chưa cùng lúc mạnh lên.

Bộ phận nghiên cứu của Ngân hàng Israel, trong báo cáo triển vọng tháng 7, dự báo tăng trưởng GDP năm 2026 đạt 4,0% và năm 2027 đạt 5,5%. Dự báo này dựa trên giả định quân nhân dự bị trở lại làm việc, các hạn chế nguồn cung được nới lỏng và không xảy ra thêm xung đột quân sự với Iran. Cũng trong báo cáo, Ngân hàng Israel lưu ý rằng môi trường địa chính trị vẫn còn căng thẳng, nên cần chuẩn bị cho khả năng xảy ra xung đột mới.

Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) đưa ra con số thận trọng hơn. Trong thông báo về đợt tham vấn thường niên với Israel công bố ngày 1/7, IMF hạ dự báo tăng trưởng năm 2026 từ mức 4,8% trước chiến tranh xuống còn 3,5%. Tổ chức này dự báo đà phục hồi sẽ diễn ra từ từ trong phần còn lại của năm sau cú sụt giảm mạnh ở quý 1, đồng thời chỉ ra xung đột khu vực kéo dài là rủi ro khiến tăng trưởng có thể đi xuống.

Sự chênh lệch giữa dự báo của Ngân hàng Israel và IMF phản ánh góc nhìn khác nhau về tốc độ phục hồi. Cả hai tổ chức đều thừa nhận khả năng bật tăng trở lại sau cú sốc quý 1, nhưng cùng nhấn mạnh rằng hạn chế về nguồn cung lao động và bất ổn an ninh có thể làm chệch hướng quỹ đạo tăng trưởng. Nói cách khác, tín hiệu phục hồi và lo ngại về tính bền vững đang tồn tại song song.

Diễn biến này thiên về một biến số vĩ mô phản ánh rủi ro địa chính trị Trung Đông và môi trường thanh khoản toàn cầu, hơn là một chỉ báo trực tiếp của thị trường tài sản số. Các chỉ số vĩ mô như thế vẫn có thể tác động gián tiếp đến thị trường tiền mã hóa thông qua kỳ vọng lãi suất, nên xu hướng kinh tế Israel có thể được xem là dữ liệu tham chiếu khi theo dõi giá năng lượng và khẩu vị rủi ro của nhà đầu tư. Tuy vậy, đây không phải là số liệu giải thích trực tiếp cho biến động giá tài sản số.

Cho đến khi số liệu GDP chính thức quý 2 được công bố, diễn biến kinh tế Israel vẫn cần được theo dõi qua chỉ số hoạt động kinh tế cùng một số chỉ số tiêu dùng và xuất khẩu. Dựa trên các dữ liệu đã được xác nhận, tình hình hiện tại gần với "tín hiệu phục hồi" hơn là "đà tăng trưởng đã được xác nhận".