Iran ra mắt nền tảng bảo hiểm hàng hải Hormuz Safe chấp nhận thanh toán bằng Bitcoin(BTC) trên tuyến eo biển Hormuz

Theo CoinDesk đưa tin ngày 18 (giờ địa phương), Iran vừa ra mắt một nền tảng bảo hiểm hàng hải mới dành cho tuyến hàng hóa đi qua eo biển Hormuz, cho phép thanh toán bằng *Bitcoin(BTC)*. Động thái này khiến mối liên hệ giữa địa chính trị tại tuyến vận chuyển năng lượng quan trọng bậc nhất thế giới và hạ tầng thanh toán bằng *tiền mã hóa* trở nên rõ ràng hơn.

Nền tảng có tên “Hormuz Safe” bắt đầu cung cấp bảo hiểm cho các tàu và hàng hóa đi qua vịnh Ba Tư, eo biển Hormuz và vùng biển lân cận. Theo mô tả, Bộ Kinh tế và Tài chính Iran đã chuẩn bị chuyển đổi cơ chế “quản lý eo biển” sang mô hình bảo hiểm từ đầu tháng Ordi­be­hesht theo lịch Iran. Nền tảng này có thể phát hành hợp đồng bảo hiểm hàng hải và giấy chứng nhận trách nhiệm tài chính, với ước tính doanh thu có thể vượt quá 10 tỉ USD nếu vận hành đúng như kỳ vọng.

Điểm đáng chú ý nhất là phương thức thanh toán. Hormuz Safe được giới thiệu là cung cấp “giấy chứng nhận bảo hiểm nhanh và có thể xác minh bằng mật mã”, còn việc thanh toán sẽ được quyết toán bằng *Bitcoin(BTC)*. Hàng hóa được bảo hiểm ngay từ thời điểm đơn bảo hiểm được phê duyệt, chủ hàng nhận một biên lai đã ký xác nhận. Điều này cho thấy đây không chỉ là một thử nghiệm chấp nhận *tiền mã hóa* để thanh toán, mà là bước cài *Bitcoin(BTC)* trực tiếp vào quy trình bảo hiểm và tuân thủ đối với tàu và hàng hóa trên tuyến biển có rủi ro địa chính trị cao.

Eo biển Hormuz nằm giữa Iran và Oman, là một trong những nút thắt chiến lược của hệ thống vận chuyển dầu mỏ toàn cầu. Cơ quan Thông tin Năng lượng Mỹ (EIA) cho biết năm 2022, mỗi ngày có khoảng 21 triệu thùng dầu đi qua eo biển Hormuz, tương đương khoảng 21% lượng tiêu thụ dầu của toàn thế giới. Điều này khiến bất kỳ thay đổi nào liên quan đến phí, bảo hiểm hay hạn chế qua lại tại khu vực này đều có thể tác động dây chuyền đến thị trường năng lượng và vận tải quốc tế.

Trong thời gian gần đây, căng thẳng quanh tuyến hàng hải này gia tăng. Iran được cho là đã điều chỉnh cách vận hành dựa trên “hiểu biết về quy trình quản lý eo biển”, trong đó có việc linh hoạt cho phép một số tàu Trung Quốc đi qua. Sau các cuộc không kích của Mỹ và Israel, việc hạn chế lưu thông qua khu vực tiếp tục được siết chặt hơn. Ngay cả sau thỏa thuận ngừng bắn hồi đầu tháng 4, các biện pháp phong tỏa cảng Iran từ phía Mỹ vẫn duy trì, làm tăng thêm mức độ bất định đối với tuyến vận chuyển năng lượng toàn cầu.

Tuy vậy, cơ chế kỹ thuật của thanh toán bằng *Bitcoin(BTC)* trong hệ thống bảo hiểm này vẫn chưa được công bố rõ ràng. Thông tin hiện tại không cho biết việc thanh toán được thực hiện trực tiếp “on-chain” trên mạng *Bitcoin(BTC)*, hay thông qua một đơn vị lưu ký, trung gian thanh toán bên thứ ba. Cách thức ghi nhận vào sổ sách kế toán nội bộ, quy trình chuyển đổi sang nội tệ, cũng như danh tính các bên tham gia như công ty bảo hiểm, hạ tầng ví, đối tác kỹ thuật… đều chưa được tiết lộ.

*bình luận* Việc một tuyến hàng hải có rủi ro chính trị – quân sự cao như eo biển Hormuz bắt đầu gắn kết với thanh toán *Bitcoin(BTC)* là tín hiệu đáng chú ý. Nếu thực sự được vận hành ở quy mô lớn, mô hình này có thể trở thành một ví dụ điển hình cho việc sử dụng *tiền mã hóa* trong các lĩnh vực truyền thống vốn phụ thuộc nhiều vào tài chính và bảo hiểm bằng đô la Mỹ. Tuy nhiên, cho đến khi có thêm chi tiết, vẫn chưa thể khẳng định đây là bước đi chiến lược nhằm đưa *Bitcoin(BTC)* trở thành hạ tầng tài chính cốt lõi của Iran, hay chỉ là một cuộc thử nghiệm mở rộng phạm vi ứng dụng của hệ thống bảo hiểm nội địa.

Tại thời điểm bài báo gốc được đăng, *Bitcoin(BTC)* được giao dịch quanh mức 76.685 USD, trong khi tỷ giá USD/KRW vào khoảng 1 USD đổi 1.498 won. Những biến động về giá *Bitcoin(BTC)* trong bối cảnh nó được sử dụng cho các dịch vụ bảo hiểm hàng hải ở khu vực nhạy cảm như eo biển Hormuz sẽ tiếp tục là chủ đề được giới phân tích *tiền mã hóa* và địa chính trị theo dõi sát sao.