Ngân hàng Mỹ cảnh báo rủi ro dài hạn từ stablecoin có lợi suất đối với hệ thống tín dụng địa phương

Mỹ đang chứng kiến tranh cãi gay gắt quanh *“từ stablecoin”, “từ lợi suất stablecoin”* khi chính phủ và ngân hàng lớn bất đồng sâu sắc về tác động của loại tài sản số này đối với hệ thống tài chính truyền thống. Theo Reuters đưa tin ngày 13 (giờ địa phương), Hiệp hội Ngân hàng Mỹ (ABA) vừa công bố văn bản phản hồi, cho rằng Nhà Trắng đã đánh giá sai bản chất rủi ro, khi chỉ tập trung vào phần *“từ lợi suất stablecoin”* thay vì nhìn vào tác động dài hạn lên thanh khoản và tín dụng, đặc biệt tại các ngân hàng địa phương.

Theo Reuters đưa tin ngày 8 tháng 4 (giờ địa phương), Ủy ban Cố vấn Kinh tế Nhà Trắng (CEA) đã phát hành báo cáo dài 21 trang phân tích kịch bản nếu Mỹ cấm *“từ lợi suất stablecoin”*. CEA ước tính, ngay cả trong trường hợp cấm hoàn toàn, tổng dư nợ cho vay của hệ thống ngân hàng chỉ tăng thêm khoảng 2,1 tỉ USD, tương đương khoảng 0,02% tổng dư nợ hiện tại. Ở chiều ngược lại, người dùng có thể mất khoảng 800 triệu USD thu nhập từ *“từ lợi suất stablecoin”*, trong khi lợi ích bảo vệ nguồn vốn huy động của ngân hàng bị đánh giá là “gần như không đáng kể”.

Hiệp hội Ngân hàng Mỹ phản bác mạnh mẽ kết luận này, cho rằng CEA đã giả định sai ngay từ gốc. Theo ABA, báo cáo của Nhà Trắng chỉ tập trung vào kịch bản “cấm trả lãi” mà không hề phân tích kịch bản được xem là nhạy cảm hơn nhiều: cho phép *“từ stablecoin”* trả lãi và để sản phẩm này bùng nổ trong lĩnh vực thanh toán. ABA cảnh báo, cách tiếp cận này có thể tạo ra “cảm giác an toàn giả tạo” khi bỏ qua rủi ro trong kịch bản phát triển nhanh của *“từ stablecoin thanh toán có lợi suất”*.

*bình luận* Điều ABA muốn nhấn mạnh là: tranh cãi không nằm ở quy mô thị trường hiện tại, mà ở việc điều gì xảy ra nếu *“từ stablecoin”* trở thành kênh gửi tiền và thanh toán phổ biến cạnh tranh trực tiếp với tiền gửi ngân hàng.

Theo phân tích của ABA, trọng tâm rủi ro nằm ở viễn cảnh thị trường *“từ stablecoin”* phình từ quy mô khoảng 300 tỉ USD hiện nay lên 1.000–2.000 tỉ USD trong trung hạn. Nếu trong bối cảnh đó, các nhà phát hành triển khai rộng rãi *“từ lợi suất stablecoin”*, dòng tiền gửi có thể dịch chuyển khỏi ngân hàng truyền thống sang các đồng tiền số neo theo USD nhưng lại mang lãi suất cạnh tranh. Kịch bản này, theo ABA, sẽ:

- Thúc đẩy tình trạng rút tiền gửi (deposit outflow) khỏi hệ thống ngân hàng, đặc biệt là nhóm ngân hàng vừa và nhỏ.

- Đẩy chi phí huy động vốn của các ngân hàng địa phương lên cao khi buộc phải tăng lãi suất để giữ chân khách hàng.

- Cuối cùng dẫn đến thu hẹp quy mô tín dụng đối với hộ gia đình và doanh nghiệp nhỏ, nhất là ở các bang phụ thuộc mạnh vào hệ thống ngân hàng cộng đồng.

ABA dẫn ví dụ bang Iowa – nơi tỷ trọng ngân hàng quy mô nhỏ và trung bình rất cao – để minh họa rủi ro mang tính khu vực. Nếu *“từ stablecoin có lợi suất”* mở rộng nhanh, lượng cho vay tại khu vực này có thể giảm từ 4,4 tỉ đến 8,7 tỉ USD tùy kịch bản. Con số này tuy không lớn ở tầm quốc gia, nhưng được đánh giá là có sức ảnh hưởng đáng kể với kinh tế địa phương, nơi các doanh nghiệp nhỏ phụ thuộc gần như hoàn toàn vào nguồn vốn ngân hàng.

*bình luận* ABA đang đặt câu hỏi: nếu lãi suất gắn liền với *“từ stablecoin”* trở thành tiêu chuẩn mới, liệu ngân hàng địa phương có đủ nguồn vốn ổn định để tiếp tục cho vay nông trại, doanh nghiệp nhỏ, hộ gia đình hay không?

Cuộc đối đầu giữa Nhà Trắng và ngành ngân hàng còn gắn với thế bế tắc hiện tại xung quanh dự luật CLARITY Act – khuôn khổ được kỳ vọng định hình luật chơi chung cho thị trường tài sản số tại Mỹ. Theo Bloomberg đưa tin ngày 20 tháng 12 (giờ địa phương), dự luật này đã “nằm im” tại Ủy ban Ngân hàng Thượng viện từ sau tháng 1 năm 2026 do bất đồng sâu sắc về cách quản lý *“từ lợi suất stablecoin”* và các sản phẩm sinh lời tương tự.

Sàn giao dịch tiền mã hóa Coinbase(COIN) trước đây từng ủng hộ mạnh mẽ CLARITY Act như một bước đi cần thiết để làm rõ ranh giới pháp lý cho tài sản số. Tuy nhiên, sau khi xuất hiện các đề xuất siết chặt *“từ sản phẩm lợi suất”* trên sàn giao dịch – vốn được xem là nguồn doanh thu quan trọng – Coinbase đã rút lại sự ủng hộ, khiến tiến trình vận động pháp lý trở nên phức tạp hơn.

Trong bối cảnh báo cáo của CEA vừa được công bố, Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Besant đã kêu gọi Quốc hội sớm đưa CLARITY Act ra bỏ phiếu, nhấn mạnh nhu cầu phải có khung quy định rõ ràng cho *“từ stablecoin”* và toàn bộ thị trường tiền mã hóa. Nhưng với việc ABA và các ngân hàng địa phương phản ứng gay gắt, triển vọng đạt được đồng thuận lưỡng đảng trong ngắn hạn được đánh giá là khá mờ mịt.

Cuối cùng, cuộc tranh cãi hiện nay đã vượt xa câu hỏi “có nên cấm *“từ lợi suất stablecoin”* hay không”. Theo các chuyên gia tài chính được Reuters dẫn lại, đây thực chất là cuộc đấu về cách nhìn nhận tác động dài hạn của *“từ stablecoin có lợi suất”* tới cấu trúc hệ thống tài chính Mỹ: từ mô hình huy động vốn của ngân hàng, khả năng cung ứng tín dụng địa phương, cho tới vị trí thống trị của USD trong hệ sinh thái thanh toán số đang hình thành.

*bình luận* Đối với thị trường tiền mã hóa, kết quả của tranh chấp này sẽ quyết định biên độ phát triển của các mô hình *“từ stablecoin”* thế hệ mới – những sản phẩm vừa đóng vai trò phương tiện thanh toán, vừa là kênh đầu tư sinh lời cạnh tranh trực tiếp với tiền gửi ngân hàng.