Chiến tranh làm rung chuyển trade finance 2.000 tỷ USD, dòng tiền tăng tốc sang stablecoin và Tether(USDT)

**Chiến tranh làm rung chuyển ‘từ trade finance’…dòng tiền tăng tốc sang ‘từ stablecoin’**

Các căng thẳng địa chính trị toàn cầu đang làm đảo lộn cấu trúc của ‘từ trade finance’, khiến một bộ phận nhà giao dịch hàng hóa rời bỏ hệ thống ngân hàng truyền thống để chuyển sang ‘từ stablecoin’. Sau xung đột liên quan tới Iran, xu hướng “de-risking” (giảm thiểu rủi ro) của các ngân hàng phương Tây ngày càng mạnh, làm suy yếu nhanh chóng khả năng tiếp cận mạng lưới tài chính truyền thống của nhiều doanh nghiệp.

Theo nhiều nguồn tin thị trường, một số trader hàng hóa gần đây đã bị đóng tài khoản, rơi vào tình trạng “de-banking”, cho thấy sự rút lui rõ rệt của ngân hàng khỏi các giao dịch bị đánh giá là nhạy cảm về rủi ro.

Trong bối cảnh đó, ‘từ stablecoin’ đang nổi lên như một lựa chọn thay thế để xử lý thanh toán xuyên biên giới, đặc biệt là ở các thị trường mới nổi.

Theo phát biểu được trích dẫn từ Giám đốc điều hành Haycen, Luke Sully, ngân hàng ngày càng nhanh chóng rút khỏi một số giao dịch hàng hóa kể từ sau chiến sự leo thang ở Trung Đông. Ông cho biết, ngay cả những giao dịch trung chuyển qua các trung tâm như Oman cũng bị một số ngân hàng e ngại, vì lo ngại nguy cơ bị xem là có liên đới gián tiếp với các bên nằm trong diện trừng phạt. Điều này khiến nhiều thương nhân phải tìm đến các kênh thanh toán ngoài hệ thống ngân hàng.

bình luận Sự dịch chuyển này không xuất phát từ nhu cầu “ưa thích công nghệ” mà từ áp lực sinh tồn: khi kênh ngân hàng bị thu hẹp, các doanh nghiệp buộc phải tìm đường vòng để duy trì dòng chảy thương mại.

**Thị trường ‘từ trade finance’ 2.000 tỷ USD giảm lệ thuộc vào ngân hàng**

Quy mô thị trường ‘từ trade finance’ toàn cầu ước khoảng 2.000 tỷ USD (tương đương khoảng 2.971 nghìn tỷ won), và từ lâu đã không còn là “sân chơi độc quyền” của ngân hàng. Các nhà đầu tư phi ngân hàng như quỹ cho vay tư nhân (private credit) ngày càng đóng vai trò lớn, cung cấp vốn lưu động để vận chuyển hàng hóa trên toàn cầu, đổi lại mức lợi suất mục tiêu khoảng 15%/năm.

Tuy nhiên, khâu thanh toán và quyết toán vẫn chủ yếu dựa trên hệ thống ngân hàng. Chính mắt xích này hiện đang yếu đi do các biện pháp siết chặt tuân thủ, trừng phạt và chính sách de-risking của khối ngân hàng quốc tế.

Khoảng trống thanh toán đó đang mở đường cho ‘từ stablecoin’. Các tài sản số neo theo đô la Mỹ, với ưu thế về tốc độ giao dịch xuyên biên giới và khả năng tiếp cận 24/7, ngày càng được sử dụng nhiều trong các giao dịch tại thị trường mới nổi.

Theo dữ liệu ngành, đến năm 2025, quy mô thị trường ‘từ stablecoin’ đã vượt 300 tỷ USD, khối lượng giao dịch hàng năm vượt 4.000 tỷ USD, chiếm khoảng 30% tổng hoạt động on-chain. Điều này cho thấy stablecoin đang dần trở thành lớp hạ tầng thanh toán trọng yếu trong hệ sinh thái tiền mã hóa, thay vì chỉ là công cụ giao dịch ngắn hạn.

bình luận Số liệu giao dịch on-chain cho thấy stablecoin đang đóng vai trò “cầu nối đô la số” giữa nhiều khu vực bị hạn chế tiếp cận hệ thống ngân hàng quốc tế, từ đó làm mờ ranh giới giữa tài chính truyền thống và tài chính phi tập trung.

**‘từ Tether(USDT)’ hút dòng thanh toán…“đang hấp thụ dòng chảy kết toán thương mại”**

Trong hệ sinh thái ‘từ stablecoin’, ‘từ Tether(USDT)’ hiện là đồng chiếm ưu thế về thanh khoản và mức độ chấp nhận. Sully nhận định, USDT đang “hấp thụ một phần đáng kể dòng thanh toán trong giao dịch thương mại”, đặc biệt hữu ích cho các khoản chi trả một lần (one-off payments) hướng đến thị trường mới nổi.

Yếu tố then chốt nằm ở thanh khoản toàn cầu và mạng lưới chấp nhận rộng: nhiều đối tác tin rằng họ có thể nhanh chóng quy đổi ‘từ Tether(USDT)’ sang đô la Mỹ tại địa phương, dù hệ thống ngân hàng truyền thống ở khu vực đó có thể bị hạn chế hoặc gặp vấn đề tiếp cận thanh toán quốc tế.

Tuy vậy, Sully cũng nhấn mạnh, ‘từ stablecoin’ hiện mới chỉ là “giải pháp vòng” chứ chưa phải “lời giải gốc rễ” cho các vấn đề của ‘từ trade finance’. Chúng tạm thời lấp đầy khoảng trống mà hệ thống ngân hàng bỏ lại, nhưng chưa thể thay thế hoàn toàn toàn bộ cấu trúc tài chính thương mại, vốn gắn liền với khung pháp lý, bảo hiểm, thư tín dụng và mạng lưới ngân hàng đại lý trên toàn cầu.

bình luận Rủi ro pháp lý, phụ thuộc vào nhà phát hành, cũng như câu hỏi về dự trữ bảo chứng của một số stablecoin lớn vẫn là “điểm nghẽn” khiến các định chế lớn e dè, dù họ thừa nhận tính hiệu quả trong thanh toán.

**‘từ Bitcoin(BTC)’ xuất hiện trong thanh toán ở eo biển chiến lược, thúc đẩy phi tập trung**

Áp lực địa chính trị cũng tạo ra những tín hiệu cực đoan hơn. Một số báo cáo thị trường đề cập trường hợp ‘từ Bitcoin(BTC)’ được sử dụng trong thanh toán liên quan đến bảo đảm an toàn lưu thông tại eo biển Hormuz – tuyến huyết mạch của vận tải dầu mỏ thế giới.

Dù các giao dịch này khó thống kê chính xác, chỉ riêng việc ‘từ Bitcoin(BTC)’ được nhắc tới trong bối cảnh thanh toán dịch vụ an ninh biển đã phản ánh xu hướng: ‘từ trade finance’ đang dịch chuyển về phía các chủ thể phi ngân hàng và các phương thức thanh toán phi truyền thống.

bình luận Việc sử dụng Bitcoin cho các hoạt động gắn với an ninh hàng hải cho thấy tài sản số không chỉ dừng ở vai trò đầu cơ, mà từng bước chen vào các giao dịch nhạy cảm, nơi các bên muốn giảm sự phụ thuộc vào trung gian tài chính truyền thống.

**Stablecoin chuyên biệt cho trade finance: Haycen tung ‘từ USDhn’**

Trước làn sóng “thoát ly ngân hàng” trong ‘từ trade finance’, Haycen đang tìm cách tận dụng xu thế khi tung ra stablecoin chuyên phục vụ lĩnh vực này với tên gọi ‘từ USDhn’. Mục tiêu là gom các chức năng ký quỹ, thanh toán và quyết toán vào một hệ thống thống nhất, cho phép thanh toán tức thời mà không bị trễ nhiều ngày như trong hệ thống ngân hàng.

Sully cho biết, với mô hình này, dòng tiền không còn bị “đóng băng” tới 7 ngày như trong các quy trình thanh toán truyền thống. Thay vào đó, ‘từ USDhn’ được thiết kế như một “lớp thanh khoản” (liquidity layer) nhằm kết nối các hệ thống rời rạc, giảm thời gian chờ và chi phí trung gian cho doanh nghiệp.

Nếu thành công, các stablecoin chuyên biệt như USDhn có thể trở thành công cụ tiêu chuẩn cho các quỹ private credit, nhà giao dịch hàng hóa và doanh nghiệp tại thị trường mới nổi khi tham gia giao dịch thương mại toàn cầu.

bình luận Sự xuất hiện của stablecoin “theo ngành dọc” cho thấy thị trường đang bước sang giai đoạn phân mảnh chức năng, nơi mỗi token không chỉ là đơn vị giá trị, mà còn gắn với quy trình nghiệp vụ cụ thể (KYC, tuân thủ, bảo chứng tài sản).

**Ngân hàng rút lui, ‘từ crypto’ và ‘từ stablecoin’ hưởng lợi: xu hướng khó đảo ngược**

Sự thận trọng gia tăng của ngân hàng phương Tây trong bối cảnh trừng phạt và xung đột kéo dài đang vô tình đẩy nhanh tốc độ chấp nhận ‘từ crypto’ và ‘từ stablecoin’ trong ‘từ trade finance’. Khi cửa vào hệ thống tài chính truyền thống dần khép lại với một số khu vực và doanh nghiệp, tài sản số trở thành “đường vòng” nhưng lại ngày càng được sử dụng rộng rãi.

Nếu căng thẳng địa chính trị tiếp tục leo thang, xu hướng “phi ngân hàng hóa” trong thương mại quốc tế và sự lan rộng của các phương thức thanh toán số có khả năng sẽ càng mạnh mẽ. Điều này không chỉ thay đổi cách dòng tiền vận hành quanh các tuyến hàng hải chiến lược và thị trường mới nổi, mà còn có thể định hình lại vai trò của ngân hàng trong chuỗi ‘từ trade finance’ toàn cầu.

bình luận Về trung và dài hạn, thách thức đặt ra cho cơ quan quản lý là làm sao tích hợp stablecoin và crypto vào khung pháp lý hiện hữu, tránh rủi ro rửa tiền và trừng phạt, nhưng không bóp nghẹt đổi mới – nhất là khi chính những “lỗ hổng” của hệ thống ngân hàng đang là chất xúc tác cho sự bùng nổ của tài sản số trong thương mại quốc tế.