Cơ quan quản lý tài chính Hong Kong vừa cấp *“giấy phép stablecoin”* đầu tiên, mở màn cho quá trình đưa *tiền mã hóa ổn định* vào khuôn khổ pháp lý chính thống. Mô hình dựa trên ngân hàng truyền thống kết hợp với khung kiểm soát chặt chẽ được xem như một phép thử mới cho hạ tầng tài chính số của đặc khu.
Theo South China Morning Post đưa tin ngày 10 (giờ địa phương), Cơ quan Tiền tệ Hong Kong (HKMA) đã trao giấy phép phát hành *stablecoin* đầu tiên cho một liên danh do HSBC và Standard Chartered dẫn dắt, có tên AnchorPoint Financial. Đây là trường hợp đầu tiên kể từ khi “Sắc lệnh về *stablecoin*” của Hong Kong chính thức có hiệu lực từ tháng 8 năm 2025.
Tổng giám đốc HKMA, ông Eddie Yue (Eddie Yue), cho biết các đơn vị được phê duyệt được kỳ vọng “vừa quản trị rủi ro đúng mức, vừa đẩy mạnh hoạt động kinh doanh để xóa bỏ các điểm kém hiệu quả trong tài chính và các hoạt động kinh tế”. Ông nhấn mạnh thêm, *“stablecoin được quản lý* có thể mang lại giá trị cho cả cá nhân lẫn doanh nghiệp, đồng thời thúc đẩy “sự phát triển lành mạnh” của hệ sinh thái tài sản số tại Hong Kong.
Trước đó, HKMA đã xem xét tổng cộng 36 hồ sơ xin cấp phép và tuyên bố sẽ giới hạn số lượng phê duyệt ban đầu. Bộ trưởng Tài chính Hong Kong Paul Chan cũng khẳng định chỉ một số ít doanh nghiệp được cấp giấy phép, trong đó chất lượng tài sản dự trữ, năng lực quản trị rủi ro và hệ thống chống rửa tiền (AML) là các tiêu chí then chốt.
“bình luận” Động thái này cho thấy Hong Kong muốn xây dựng một lớp *stablecoin* “chuẩn ngân hàng”, thay vì để thị trường ổn định tiền số tự phát triển như mô hình Tether(USDT) hay USD Coin(USDC).
Mô hình ngân hàng trung tâm: Kế thừa “truyền thống tiền tư nhân”
Điểm đáng chú ý là các ngân hàng phát hành tiền giấy của Hong Kong như HSBC và Standard Chartered lại chính là những tổ chức đầu tiên được chọn phát hành *stablecoin*. Từ năm 1846, Hong Kong đã duy trì mô hình độc đáo khi cho phép ngân hàng thương mại phát hành tiền giấy, thay vì chỉ do ngân hàng trung ương.
Đến nay, cơ chế này vẫn vận hành: các ngân hàng kể trên phải ký quỹ đô la Mỹ vào Quỹ dự trữ ngoại hối của chính quyền Hong Kong, sau đó nhận chứng thư nợ dựa trên tỷ giá cố định 7,80 đô la Hong Kong/1 đô la Mỹ để phát hành tiền giấy. Ông Eddie Yue từng mô tả các tờ tiền do ngân hàng thương mại phát hành trên cơ sở dự trữ bạc trước đây là một dạng “*tiền tư nhân*”, còn *stablecoin* hiện tại chính là “phiên bản blockchain” của mô hình đó.
Nói cách khác, Hong Kong đang thiết kế *stablecoin* do ngân hàng phát hành như một phần mở rộng tự nhiên của hệ thống tài chính truyền thống, thay vì một sản phẩm hoàn toàn tách biệt.
KYC nghiêm ngặt, khác biệt căn bản với USDT và USDC
*Stablecoin* theo khuôn khổ Hong Kong sẽ chịu yêu cầu nhận diện khách hàng cực kỳ chặt chẽ. Hướng dẫn từ HKMA nêu rõ: chỉ các ví đã được xác thực danh tính mới có thể nhận và chuyển loại tài sản số này.
Với các giao dịch có giá trị từ 8.000 đô la Hong Kong trở lên (khoảng 1.000 đô la Mỹ, tương đương 24–25 triệu đồng), quy tắc “Travel Rule” – buộc phải lưu và chia sẻ thông tin người gửi, người nhận – sẽ được áp dụng. Yêu cầu này khiến nhiều chuyên gia dự đoán cơ chế kiểm soát dựa trên “danh sách trắng” sẽ được lập trình trực tiếp vào hợp đồng thông minh.
Về bản chất, *stablecoin* Hong Kong sẽ vận hành theo cấu trúc “mạng cho phép” (permissioned), trái ngược với Tether(USDT) hay USD Coin(USDC) vốn có thể được chuyển tự do giữa hầu hết các ví trên nhiều blockchain.
“bình luận” Với cấu trúc này, *stablecoin* Hong Kong khó có thể cạnh tranh về tính mở và khả năng sử dụng như các *stablecoin* toàn cầu, nhưng sẽ phù hợp hơn với ngân hàng, định chế tài chính và các doanh nghiệp cần tuân thủ nghiêm kỳ vọng của cơ quan quản lý.
Chiến lược mới: Bỏ qua CBDC, chọn stablecoin tư nhân có giám sát
Quyết định cấp phép *stablecoin* cũng phản ánh sự thay đổi chiến lược của Hong Kong khi ưu tiên mô hình *stablecoin* do khu vực tư nhân vận hành dưới sự giám sát, thay vì tập trung vào tiền kỹ thuật số ngân hàng trung ương (CBDC).
Trong giai đoạn trước, Hong Kong từng triển khai thử nghiệm CBDC bán lẻ với sự tham gia của 11 tổ chức. Tuy nhiên, kết quả thí điểm cho thấy mức độ ứng dụng thực tế còn hạn chế, khiến giới chức chuyển hướng sang *stablecoin* như một lựa chọn linh hoạt hơn.
Tổng giám đốc Standard Chartered, ông Bill Winters (Bill Winters), nhận định *stablecoin* và tiền gửi được mã hóa (tokenized deposits) sẽ trở thành nền tảng cho “kỷ nguyên mới của thanh toán thương mại số”, đặc biệt là trong giao dịch xuyên biên giới.
“bình luận” Thay vì để ngân hàng trung ương trực tiếp cung cấp ví và tiền điện tử cho người dùng – vốn có thể gây nhạy cảm về quyền riêng tư và cấu trúc hệ thống ngân hàng – Hong Kong chọn cách đặt lớp đổi mới lên trên các ngân hàng thương mại, tận dụng uy tín hiện có của họ.
Tham vọng với đô la Hong Kong giữa thị trường ổn định bởi đô la Mỹ
Hiện thị trường *stablecoin* toàn cầu có quy mô khoảng 310 tỷ đô la Mỹ (xấp xỉ hơn 7,5 nghìn tỷ đồng), trong đó phần lớn gắn với đô la Mỹ. Các *stablecoin* gắn với euro hoặc yên Nhật thậm chí còn chưa thể chen chân vào nhóm dẫn đầu.
Hong Kong kỳ vọng *stablecoin* neo theo đô la Hong Kong, do ngân hàng được quản lý chặt chẽ phát hành, sẽ giúp đặc khu này tăng sức ảnh hưởng trong lĩnh vực thanh toán thương mại khu vực, nhất là ở châu Á. Khi đó, các định chế tài chính vốn đã quen với quy định Hong Kong có thể khai thác cùng một bộ tiêu chuẩn tuân thủ để vừa cung cấp dịch vụ ngân hàng truyền thống, vừa triển khai hạ tầng thanh toán số mới.
Tuy nhiên, rào cản lớn nhất vẫn là “hiệu ứng mạng lưới”. Dù có khung quản lý chặt và hậu thuẫn ngân hàng lớn, *stablecoin* dựa trên đô la Hong Kong vẫn phải đối mặt câu hỏi: làm sao cải thiện thanh khoản và độ phủ sử dụng trong bối cảnh các *stablecoin* gắn với đô la Mỹ đã gần như thống trị thị trường.
“bình luận” Thành công của *stablecoin* Hong Kong sẽ phụ thuộc vào việc nó có được tích hợp sâu vào thương mại khu vực, nền tảng thanh toán xuyên biên giới và hệ sinh thái tài sản số bản địa hay không. Nếu chỉ tồn tại trong phạm vi hẹp hoặc khó tiếp cận với người dùng và doanh nghiệp ngoài Hong Kong, lợi thế về quy định có thể không đủ để bù lại thua kém về mạng lưới so với các đối thủ gắn với đô la Mỹ.
Bình luận 0