Giá *Bitcoin(BTC)* giảm gần đây đang được kéo vào tranh luận chính trị tại Mỹ. Một số cựu cố vấn kinh tế của chính quyền Biden cho rằng đà giảm phản ánh “thành quả” chính sách siết quản lý, nhưng giới thị trường và doanh nghiệp lại nhận định đây là cách diễn giải mang tính chọn lọc, chưa phản ánh đầy đủ thực tế vận hành của thị trường *tiền mã hóa*.
Theo New York Times đưa tin ngày 24 (giờ địa phương), hai cựu cố vấn kinh tế Ryan Cummings và Jared Bernstein viết trong bài bình luận rằng chính quyền Biden đã tăng cường quy định nhằm ngăn chặn gian lận, lừa đảo trong lĩnh vực tài sản số. Tuy nhiên, các chuyên gia trong ngành cho rằng cách tiếp cận này dựa nhiều vào “hậu kiểm và trừng phạt” hơn là xây dựng khung quy tắc rõ ràng, dễ tuân thủ cho doanh nghiệp.
Trong bối cảnh đó, vụ sụp đổ của sàn FTX được xem là ví dụ điển hình cho hạn chế của mô hình “chỉ tập trung vào thực thi”. Sam Bankman-Fried – nhà sáng lập FTX và cũng là một trong những nhà tài trợ lớn cho Đảng Dân chủ – bị cáo buộc đã tận dụng được khoảng trống quản lý để phóng đại quy mô lừa đảo. Ông này được cho là đã có nhiều kênh liên lạc với Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán và Giao dịch Mỹ (SEC) khi đó là *Gary Gensler (Gary Gensler)*, song cơ quan quản lý vẫn không kịp thời phát hiện và ngăn chặn rủi ro. *Bình luận*: Đây là điểm mà giới chỉ trích cho rằng, nếu khung quy định cho *tiền mã hóa* được ban hành rõ ràng thay vì chỉ dựa trên hoạt động điều tra – khởi kiện sau sự kiện, thiệt hại hàng chục tỷ USD với nhà đầu tư nhỏ lẻ có thể đã được giảm bớt.
Một trọng tâm tranh cãi khác là cái gọi là “Operation Choke Point 2.0” – thuật ngữ được cộng đồng *tiền mã hóa* dùng để mô tả chiến dịch gây sức ép gián tiếp lên ngân hàng Mỹ. Theo cáo buộc từ phía ngành, trong vài năm qua, nhiều ngân hàng đã đồng loạt đóng tài khoản của doanh nghiệp *tiền mã hóa* và cá nhân có liên quan, dù đây là các hoạt động hợp pháp. Điều này khiến họ bị hạn chế nghiêm trọng khả năng tiếp cận dịch vụ tài chính truyền thống.
Giới phê bình cho rằng, thay vì ban hành luật hoặc quy định công khai, việc sử dụng áp lực giám sát hành chính đã khiến các đơn vị liên quan bị “loại khỏi hệ thống” mà không có quy trình rõ ràng. Người chịu thiệt ở cuối chuỗi là người tiêu dùng và doanh nghiệp nhỏ, khi họ ít lựa chọn trong thanh toán, chuyển tiền và tiết kiệm. Theo đó, cách quản lý dựa trên “chặn cửa tiếp cận” bị đánh giá là làm méo mó chức năng thị trường, thay vì tăng minh bạch cho *Bitcoin(BTC)* và các tài sản số khác.
Trong bài viết, hai cựu cố vấn kinh tế còn lập luận rằng *tiền mã hóa* thực chất chỉ là “cơ sở dữ liệu chậm và đắt đỏ”. Nhận định này lập tức vấp phải phản bác từ nhiều công ty blockchain và tổ chức tài chính lớn, vốn đang trực tiếp triển khai các giải pháp trên nền tảng này. Họ cho rằng đánh giá như vậy là bỏ qua những trường hợp sử dụng thực tế, đặc biệt ở mảng chuyển tiền xuyên biên giới.
Hiện nay, theo số liệu của Ngân hàng Thế giới, phí chuyển tiền quốc tế bán lẻ trung bình vẫn quanh mức 6,5%. Với lao động nhập cư hoặc người dùng tại các nước đang phát triển, đây là chi phí rất lớn. Trong khi đó, các loại stablecoin – tài sản số neo giá theo tiền pháp định – cho phép chuyển khoản trên blockchain chỉ trong vài phút, với chi phí thấp hơn nhiều so với kênh truyền thống. *Bình luận*: Ở nhiều nước có kiểm soát vốn chặt chẽ hoặc hệ thống ngân hàng kém phát triển, việc sử dụng stablecoin đã trở thành giải pháp tài chính thiết thực, chứ không còn là khái niệm công nghệ xa vời.
Bên cạnh đó, hạ tầng blockchain đang thu hút sự tham gia tích cực của các tập đoàn tài chính – công nghệ hàng đầu như Fidelity, JPMorgan, BlackRock, Morgan Stanley, Visa, Mastercard, Meta, Stripe... Nhiều đơn vị trong số này đang phát triển sản phẩm lưu ký tài sản số, thanh toán trên blockchain, hoặc quỹ đầu tư liên quan đến *Bitcoin(BTC)* và các đồng tiền số khác. Điều này cho thấy thực tế sử dụng tại quy mô doanh nghiệp lớn đã đi xa hơn nhiều so với hình dung “thiếu ứng dụng thực tế”.
Tranh luận cũng nảy sinh quanh việc diễn giải đà giảm giá của *Bitcoin(BTC)* trong thời gian gần đây. Phe chỉ trích nhìn nhận đây là tín hiệu cho thấy giới hạn của toàn bộ ngành, cho rằng tài sản số thiếu giá trị nội tại và chỉ dựa vào đầu cơ. Ngược lại, nhiều nhà phân tích thị trường phản biện rằng biến động mạnh là đặc trưng tự nhiên của các thị trường ở giai đoạn đầu, nhất là đối với các công nghệ mới.
Để minh họa, họ nhắc lại giai đoạn bong bóng dot-com, khi cổ phiếu Amazon từng lao dốc hơn 90% rồi sau đó quay lại dẫn dắt toàn bộ ngành thương mại điện tử toàn cầu. Với lập luận tương tự, những người ủng hộ nhận định rằng blockchain vẫn đang trong giai đoạn hình thành, cơ sở hạ tầng và hành lang pháp lý còn chưa hoàn thiện, nên khó có thể chỉ dựa vào một, hai chu kỳ giá để phủ nhận giá trị công nghệ của *tiền mã hóa*. *Bình luận*: Điểm mấu chốt nằm ở chỗ liệu chính sách có tạo điều kiện cho các trường hợp sử dụng bền vững phát triển hay không, thay vì tập trung hoàn toàn vào dao động giá ngắn hạn.
Trên bình diện chính trị, khoảng cách giữa hai cách tiếp cận đối với *Bitcoin(BTC)* và *tiền mã hóa* nói chung cũng ngày càng rõ. Phía chính quyền Biden nhấn mạnh mục tiêu giảm thiểu rủi ro đối với nhà đầu tư và ổn định hệ thống tài chính thông qua biện pháp quản lý chặt. Ngược lại, nhiều doanh nghiệp trong ngành cho rằng chiến lược này đã vô tình đẩy hoạt động đổi mới ra ngoài nước Mỹ, khiến các trung tâm mới về tài sản số nổi lên tại châu Âu, Trung Đông và châu Á.
Ở chiều đối lập, phía Tổng thống Trump thời gian qua liên tục phát tín hiệu thân thiện hơn với ngành *tiền mã hóa*. Các trợ lý của Trump đề cập đến khả năng đưa *Bitcoin(BTC)* vào chiến lược dự trữ, song song với việc khẳng định không dùng tiền thuế để “giải cứu” các dự án hoặc công ty tài sản số. Lập luận này nhằm tách bạch giữa việc công nhận vai trò của *Bitcoin(BTC)* với nỗi lo về việc công quỹ phải gánh rủi ro.
Từ những tranh luận trên, câu hỏi đặt ra không chỉ là *Bitcoin(BTC)* đang giảm hay tăng giá, mà là mô hình quản lý nào có thể vừa bảo vệ người tiêu dùng, vừa cho phép thị trường *tiền mã hóa* phát triển lành mạnh. Khi khuôn khổ thể chế, chính sách thuế và quy tắc vận hành vẫn đang được định hình, hướng đi của *Bitcoin(BTC)* và toàn bộ tài sản số trong những năm tới sẽ phụ thuộc đáng kể vào cách các chính phủ trả lời câu hỏi “quản lý thế nào để thị trường thực sự trưởng thành”.
Bình luận 0