Ủy ban Dịch vụ Tài chính Hạ viện Mỹ ngày 25 (giờ địa phương) đã tổ chức điều trần với chủ đề *“từ chứng khoán hóa token”* (*securities tokenization*), rà soát hướng đi quản lý cho thị trường chứng khoán số đang bước vào giai đoạn *từ hội nhập sâu với tài chính truyền thống*. Các nghị sĩ nhìn chung đồng thuận rằng dù công nghệ thay đổi, “lan can quản lý” về bảo vệ nhà đầu tư và trật tự thị trường vẫn phải được áp dụng đồng nhất. Tuy nhiên, việc gia đình Tổng thống Trump liên tục được nhắc tới trong mối liên hệ với *từ tài sản số, tiền mã hóa* đã phủ bóng “xung đột lợi ích” lên toàn bộ cuộc thảo luận về cải tổ cấu trúc thị trường.
Theo phát biểu tại phiên điều trần, Chủ tịch Ủy ban, nghị sĩ French Hill nhấn mạnh Hạ viện đang đứng trước “một bước ngoặt lớn của hệ thống tài chính”, song cảnh báo phải soi kỹ khoảng trống pháp lý và rủi ro nảy sinh khi *từ chứng khoán hóa token* được mở rộng. Ông khẳng định “bất kể lựa chọn công nghệ nào, tính toàn vẹn của thị trường phải được bảo vệ”.
Quan điểm này nhất quán với phát ngôn gần đây của Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Mỹ(SEC) Paul Atkins. Theo CoinDesk đưa tin ngày 20 tháng 1 năm 2024 (giờ địa phương), ông Atkins cho biết SEC sắp công bố *đề xuất quy định chính thức* nhằm thúc đẩy chính sách liên quan tới *từ chứng khoán hóa token* và *từ tài sản số*. Đây được coi là tín hiệu cho thấy cả Quốc hội và cơ quan quản lý không còn xem *từ chứng khoán hóa token* là thử nghiệm tương lai, mà là một chủ đề thực tế với giả định “sẽ được triển khai”.
Tuy nhiên, toàn bộ tranh luận dồn vào câu hỏi “quản lý như thế nào”. Nghị sĩ hai đảng đều cho rằng cần thêm làm rõ từ phía cơ quan quản lý: hệ thống giám sát hiện tại và hạ tầng thị trường vốn phải tiếp nhận *từ chứng khoán hóa token* theo cách thức nào. Đặc biệt, phe Dân chủ nhấn mạnh các vùng “khó nắm bắt” dưới khung quy định truyền thống: ví dụ ví ẩn danh che giấu sở hữu nước ngoài, vấn đề định danh khách hàng (KYC), hay câu chuyện trách nhiệm trong tài chính phi tập trung (DeFi).
Nghị sĩ Maxine Waters, điều phối viên của Đảng Dân chủ tại Ủy ban, cảnh báo *từ chứng khoán hóa token* có thể thúc đẩy mạnh hơn xu hướng “game hóa giao dịch”. Bà nhắc lại Ủy ban đã từng xem xét việc các ứng dụng đầu tư áp dụng thiết kế hành vi để “biến đầu tư thành trò chơi”, đồng thời chỉ ra *từ chứng khoán hóa token* có thể khiến giao dịch nhanh hơn, diễn ra 24/7, trong khi “các lan can bảo vệ” lại bị thu hẹp.
Ở chiều ngược lại, đại diện ngành *từ tiền mã hóa* nhấn mạnh lợi ích then chốt của *từ token hóa tài sản* nằm ở tốc độ và hiệu quả. Giám đốc điều hành Hiệp hội Chuỗi khối (Blockchain Association), bà Summer Mersinger, lập luận rằng các giao thức DeFi dạng “phi lưu ký, phi tùy nghi” (non‑custodial, non‑discretionary) giúp tăng hiệu suất do “loại bỏ được phần lớn khâu trung gian làm đội chi phí”. Bà đề xuất cần *phân biệt rõ* giữa các chủ thể thực hiện chức năng trung gian và các hạ tầng chỉ cho phép người dùng chủ động tương tác, từ đó “điều chỉnh nghĩa vụ quản lý một cách tinh chỉnh” dựa trên việc có hay không yếu tố lưu ký, kiểm soát, quyết định thay khách hàng. Bà cũng ủng hộ SEC áp dụng cách tiếp cận “lặp từng bước” (iterative), cho phép chính sách *từ chứng khoán hóa token* được kích hoạt sớm rồi điều chỉnh dần theo thực tiễn.
Trên mặt trận lập pháp, Thượng viện Mỹ đang thúc đẩy hoàn thiện Dự luật Làm rõ Thị trường Tài sản Số (Digital Asset Market Clarity Act), nhằm định nghĩa rõ hơn ranh giới và chế độ quản lý với *từ tài sản số*. Song song, ông Paul Atkins trước đó từng nêu ý tưởng về một cơ chế “miễn trừ đổi mới” (innovation exemption), cho phép doanh nghiệp thử nghiệm lĩnh vực mới như *từ chứng khoán hóa token* mà chưa phải chịu toàn bộ quy trình đăng ký truyền thống trong giai đoạn đầu. Đây là lý do cả ngành *từ tiền mã hóa* lẫn khối tài chính truyền thống đều đã chủ động xây dựng nền tảng *từ token hóa tài sản* dù khung pháp lý chưa hoàn thiện.
Hiệp hội Công nghiệp Chứng khoán và Thị trường Tài chính Mỹ(SIFMA), thông qua Giám đốc điều hành Ken Bentsen, nhận định *từ chứng khoán hóa token* “chỉ là vòng lặp tiếp theo của công nghệ”. Ông nhấn mạnh các doanh nghiệp mới tham gia, kể cả sử dụng nền tảng *từ blockchain*, vẫn phải tuân cùng một nguyên tắc quản lý và tiêu chuẩn an toàn như các bên tham gia giao dịch cổ phiếu truyền thống. Thông điệp “cùng chức năng – cùng quy định” được kỳ vọng sẽ được kéo dài sang cả thị trường *từ chứng khoán hóa token*.
Ở cấp độ thị trường, các nhà quản lý tài sản lớn đã bắt đầu mở rộng ứng dụng thực tế của *từ token hóa tài sản*. Giám đốc điều hành BlackRock, ông Larry Fink, trong thư gửi cổ đông thường niên mới đây đánh giá *từ tài sản số, token hóa* có thể “nâng cấp đường ống (plumbing) của hệ thống tài chính”. Tập đoàn Franklin Templeton được cho là đã ký kết quan hệ đối tác *từ token hóa tài sản* với Ondo Finance. Ngoài ra, hãng quản lý tài sản Invesco – với tài sản ủy thác khoảng 2.200 tỉ USD (khoảng 3.301 nghìn 9.800 tỉ đồng) – được báo cáo sẽ quản lý quỹ trái phiếu chính phủ Mỹ token hóa USTB do Superstate phát triển, với quy mô khoảng 900 triệu USD (tương đương 1.3508 nghìn tỉ đồng).
Song phe Dân chủ đã đưa vấn đề “tính chính đáng chính trị” của tiến trình *từ token hóa tài sản* lên bàn. Nghị sĩ Maxine Waters cho rằng lập trường ủng hộ ngành *từ tiền mã hóa* của chính quyền Trump gắn với “tham nhũng lộ liễu”, đồng thời nêu rõ việc gia đình Tổng thống Trump tham gia kinh doanh *từ tài sản số* là ví dụ tiêu biểu về xung đột lợi ích. Bà dẫn lại ước tính cho rằng gia đình Tổng thống Trump đã thu về khoảng 1 tỉ USD (khoảng 1.5009 nghìn tỉ đồng) lợi nhuận từ hoạt động kinh doanh *từ tiền mã hóa*, rồi đặt câu hỏi: “Nếu quan chức chịu trách nhiệm phê duyệt quy tắc lại kiếm tiền từ chính thị trường chịu sự điều chỉnh của những quy tắc đó, công chúng sẽ phải tự hỏi lợi ích của ai đang được ưu tiên”.
Một tâm điểm tranh cãi là thương vụ World Liberty Financial Inc. – doanh nghiệp bị cho là có sự góp vốn của gia đình Tổng thống Trump – ký hợp đồng với Securitize tháng trước để *từ token hóa nguồn thu lãi cho vay* từ một dự án khách sạn. Thỏa thuận này được giới lập pháp xem như ví dụ sống động về sự giao thoa trực tiếp giữa lợi ích chính trị và sản phẩm *từ chứng khoán hóa token*.
Tổng cố vấn pháp lý của công ty *từ token hóa tài sản* Plume, ông Salman Banaei – người từng làm việc tại SEC và Ủy ban Giao dịch Hàng hóa Tương lai(CFTC) – nhận định mối liên kết giữa gia đình Tổng thống Trump và ngành *từ tài sản số* “đáng tiếc đã tạo ra một đám mây nghi ngờ về tính chính đáng” bao trùm lên các nỗ lực lập pháp về cấu trúc thị trường. Với kinh nghiệm ở cả hai cơ quan giám sát, phát biểu của ông được coi là cảnh báo từ góc nhìn thực thi quy định.
Phiên điều trần cho thấy *từ chứng khoán hóa token* đã được thừa nhận như một công nghệ có thể làm thay đổi tốc độ và cấu trúc chi phí của tài chính truyền thống, nhưng đồng thời làm gia tăng nhu cầu kiểm soát các rủi ro liên quan đến ẩn danh, giao dịch 24/7 và tích hợp DeFi lên mức tương đương thị trường hiện hữu. Cán cân chính sách hiện nghiêng về hướng thu hẹp khoảng trống pháp lý, song vẫn chừa “khoảng thí nghiệm” cho đổi mới. *bình luận*: Càng nhiều tranh cãi về xung đột lợi ích quanh gia đình Tổng thống Trump, nguy cơ các cuộc thảo luận kỹ thuật về tái cấu trúc hạ tầng thị trường bị cuốn thành tranh chiến chính trị càng lớn – và điều này có thể làm chậm lại quỹ đạo triển khai rộng rãi *từ chứng khoán hóa token, token hóa tài sản* trong tài chính truyền thống.
*từ chứng khoán hóa token* vì vậy đang chuyển từ “giả định” thành *từ chủ đề tất yếu trong nghị trình chính sách tài chính Mỹ*. Khi đề xuất quy định của SEC và dự luật thị trường tài sản số tại Thượng viện được công bố chi tiết, câu hỏi trung tâm sẽ là: liệu cơ quan quản lý có duy trì được mức độ bảo vệ nhà đầu tư tương đương chứng khoán truyền thống, mà không làm triệt tiêu lợi ích về hiệu quả của *từ tài sản số, token hóa*? Câu trả lời nhiều khả năng quyết định việc *từ chứng khoán hóa token* trở thành “hạ tầng mới” của thị trường vốn hay phải bước vào giai đoạn giảm tốc vì rủi ro chính trị và niềm tin chính sách.
Bình luận 0