Ngân hàng lớn Mỹ tính kiện OCC vì mở cửa hệ thống cho ngân hàng tiền mã hóa

Mỹ: Ngân hàng lớn tính kiện cơ quan quản lý vì mở cửa hệ thống *tiền mã hóa*

Theo The Guardian đưa tin ngày 24 (giờ địa phương), các ngân hàng lớn tại Mỹ đang xem xét hành động pháp lý nhằm ngăn chặn xu hướng cơ quan quản lý cho phép doanh nghiệp *tiền mã hóa* và fintech gia nhập sâu hơn vào hệ thống ngân hàng. Nguyên nhân là Văn phòng Kiểm soát Tiền tệ Mỹ (OCC) liên tục cấp phép hình thức “ngân hàng tín thác quốc gia” (national trust bank charter) cho doanh nghiệp *tiền mã hóa*, khiến các ngân hàng truyền thống lo ngại mất lợi thế cạnh tranh và chịu rủi ro từ sự chênh lệch quy định.

Theo The Guardian đưa tin ngày 24 (giờ địa phương), Viện Nghiên cứu Chính sách Ngân hàng Mỹ (BPI) – một trong những nhóm vận động hành lang có ảnh hưởng nhất tại Phố Wall – đang xem xét khởi kiện OCC. BPI quy tụ nhiều ngân hàng lớn như Bank of America(BAC), Citigroup(C), Goldman Sachs(GS), Wells Fargo(WFC), Santander(SAN), HSBC(HSBC)… nắm giữ vai trò trọng yếu trong hệ thống tài chính Mỹ.

*bình luận*: Việc một tổ chức vận động hành lang tầm cỡ như BPI cân nhắc hành động pháp lý cho thấy xung đột giữa “ngân hàng truyền thống” và “ngân hàng *tiền mã hóa*” đã vượt khỏi phạm vi tranh luận chính sách thông thường, tiến gần tới đối đầu trực diện về mặt pháp lý.

Tranh cãi “hoạt động giống nhau, quy định khác nhau”

Mấu chốt của căng thẳng nằm ở câu chuyện “công bằng cạnh tranh”. Phía ngân hàng cho rằng OCC đang trao *charter* ngân hàng tín thác quốc gia cho doanh nghiệp *tiền mã hóa*, cho phép họ cung cấp dịch vụ tương tự ngân hàng (lưu ký tài sản, thanh toán, quản lý tài sản số, dịch vụ cho khách hàng tổ chức…), nhưng lại không áp cùng mức giám sát, yêu cầu vốn và quy định an toàn như với ngân hàng thương mại truyền thống.

Theo quan điểm của các ngân hàng, hoạt động ngân hàng phải tuân thủ các tiêu chuẩn khắt khe về:

- Vốn tự có và tỷ lệ an toàn vốn

- Hệ thống kiểm soát nội bộ, quản trị rủi ro

- Cơ chế bảo vệ người tiêu dùng và bảo hiểm tiền gửi

Trong khi đó, nhiều doanh nghiệp *tiền mã hóa* được cho là đang hưởng lợi từ khung quy định “nhẹ tay” hơn, nhưng lại tiếp cận được khách hàng và dòng tiền ở quy mô ngày càng lớn, tạo ra thế cạnh tranh không đồng đều.

Hội đồng quản trị BPI quy tụ loạt lãnh đạo tài chính hàng đầu Phố Wall như Jamie Dimon (Jamie Dimon) – CEO JPMorgan Chase(JPM), David Solomon (David Solomon) – CEO Goldman Sachs(GS), Brian Moynihan (Brian Moynihan) – CEO Bank of America(BAC)… Nếu BPI chính thức nộp đơn kiện OCC, vụ việc có thể trở thành một trong những cuộc đối đầu pháp lý lớn nhất giữa ngân hàng truyền thống và ngành *tiền mã hóa* tại Mỹ.

*bình luận*: Từ góc nhìn ngân hàng, họ đang phải gánh chi phí tuân thủ khổng lồ hậu khủng hoảng tài chính 2008, trong khi các công ty *tiền mã hóa* mở rộng dịch vụ tài chính với yêu cầu vốn và giám sát thấp hơn. Căng thẳng là điều khó tránh khỏi.

Tổng thống Trump bổ nhiệm lãnh đạo OCC, “charter crypto” bùng nổ

Làn sóng doanh nghiệp *tiền mã hóa* xin cấp phép ngân hàng tăng mạnh kể từ khi Tổng thống Trump bổ nhiệm Jonathan Gould (Jonathan Gould) giữ chức lãnh đạo OCC vào tháng 7 năm ngoái. Dưới thời lãnh đạo mới, OCC thúc đẩy quan điểm “trung lập về công nghệ”, mở rộng không gian cho các mô hình ngân hàng dựa trên tài sản số.

Theo The Guardian đưa tin ngày 24 (giờ địa phương), OCC đã cấp hàng loạt giấy phép ngân hàng tín thác quốc gia có điều kiện cho doanh nghiệp *tiền mã hóa* trong thời gian gần đây. Tháng 12 năm ngoái, BitGo, Ripple(XRP), Paxos(PAX)… lần lượt nhận được sự chấp thuận ban đầu, cho phép họ vận hành như một dạng “ngân hàng tài sản số” dưới khung pháp lý liên bang.

Kể từ đó, làn sóng “ngân hàng crypto” lan rộng:

- Crypto.com nhận chấp thuận thành lập Foris Dax National Trust Bank, một ngân hàng tín thác quốc gia tập trung vào tài sản số

- Nền tảng đầu tư mạo hiểm Revolut và doanh nghiệp hạ tầng *tiền mã hóa* ZeroHash cũng đã nộp đơn xin *charter* lên OCC từ đầu tháng 3

*bình luận*: Với *charter* của OCC, các công ty *tiền mã hóa* không chỉ nâng uy tín với nhà đầu tư tổ chức mà còn có cơ hội tiếp cận hệ thống thanh toán liên bang, từ đó thu hẹp khoảng cách với ngân hàng truyền thống.

Căng thẳng lan sang cuộc tranh luận về quy định stablecoin

Xung đột giữa ngân hàng truyền thống và doanh nghiệp *tiền mã hóa* không chỉ dừng ở giấy phép ngân hàng, mà còn lan sang cuộc tranh luận về quy định đối với *stablecoin*. Tại Thượng viện Mỹ, dự luật CLARITY Act – bộ khung pháp lý định hình cấu trúc thị trường *tiền mã hóa* – đang được đưa ra thảo luận, trong đó *stablecoin* là tâm điểm.

Theo The Guardian đưa tin ngày 24 (giờ địa phương), Jamie Dimon trong cuộc phỏng vấn với CNBC gần đây nhấn mạnh: nếu tổ chức phát hành *stablecoin* chi trả lãi suất trên khoản “tiền gửi” của khách hàng, thì phải chịu “quy định tương đương ngân hàng truyền thống”. Nói cách khác, ông muốn đưa các tổ chức phát hành *stablecoin* vào cùng “sân chơi pháp lý” với ngân hàng thương mại.

Chính sự bất đồng về phạm vi và mức độ giám sát đối với doanh nghiệp *tiền mã hóa*, đặc biệt là *stablecoin*, đang là một trong những yếu tố khiến tiến trình thông qua các dự luật về thị trường tài sản số bị chậm lại tại Quốc hội.

*bình luận*: Từ góc độ chính sách, câu hỏi lớn là: nếu stablecoin hoạt động giống tiền gửi ngân hàng (nhận tiền, giữ hộ, trả lãi), thì vì sao không áp tiêu chuẩn an toàn vốn và bảo vệ người gửi tiền như ngân hàng? Trả lời câu hỏi này sẽ định hình tương lai của cả ngành stablecoin.

Triển vọng: “Crypto hóa” tài chính sẽ bước vào giai đoạn đấu pháp lý

Trong bối cảnh cơ quan quản lý Mỹ như OCC chủ động mở rộng cửa cho doanh nghiệp *tiền mã hóa* bước vào hệ thống ngân hàng, phản ứng từ khối ngân hàng truyền thống ngày càng gay gắt. Nếu BPI tiến tới khởi kiện, tranh chấp giữa hai bên có thể:

- Ép OCC và các cơ quan liên bang phải làm rõ ranh giới giữa “ngân hàng truyền thống” và “ngân hàng *tiền mã hóa*”

- Đẩy nhanh việc xây dựng khung luật thống nhất về vốn, thanh khoản, bảo vệ người dùng cho doanh nghiệp *tiền mã hóa* cung cấp dịch vụ giống ngân hàng

- Tạm thời kìm hãm tốc độ mở rộng của mô hình “ngân hàng crypto” cho đến khi có phán quyết hoặc luật mới

Trong khi đó, ngành *tiền mã hóa* vẫn coi việc có *charter* ngân hàng là bước quan trọng để hợp pháp hóa mô hình kinh doanh và tiếp cận dòng vốn tổ chức. Sự va chạm lợi ích giữa hai khối – ngân hàng truyền thống và doanh nghiệp *tiền mã hóa* – vì thế nhiều khả năng sẽ còn leo thang, không chỉ trong phòng họp chính sách mà cả tại tòa án.

*bình luận*: “Crypto hóa” hệ thống tài chính Mỹ gần như là xu hướng khó đảo ngược, nhưng tốc độ và hình thức sẽ phụ thuộc trực tiếp vào kết quả các cuộc đấu pháp lý, cũng như cách Quốc hội thiết kế luật chơi chung cho *tiền mã hóa* và ngân hàng.