Tâm lý nhà đầu tư đối với *vàng* và *Bitcoin(BTC)* đang tách biệt tới mức hiếm thấy. Theo chỉ số “phố Wall” đo *nỗi sợ và lòng tham* trên thị trường, vàng đang ở vùng “tham lam” với 72/100 điểm, trong khi Bitcoin chỉ ở mức 18 điểm, tương ứng trạng thái “sợ hãi tột độ”. Cùng là tài sản *giá trị lưu trữ*, nhưng cảm nhận của thị trường lại đi theo hai hướng hoàn toàn trái ngược.
Theo chương trình “New Era Finance” phát sóng ngày trong tuần này (giờ địa phương), nhà phân tích vĩ mô Lyn Alden cho rằng chính khoảng cách cực đoan này là tín hiệu đáng chú ý. Bà khẳng định nếu buộc phải chọn một tài sản cho hiệu suất tốt hơn trong 2–3 năm tới, bà sẽ chọn *Bitcoin(BTC)*. Alden nói rằng “nếu như bị dí súng vào đầu và buộc phải trả lời xem tài sản nào sẽ cho lợi suất tốt hơn, tôi sẽ chọn Bitcoin”, hàm ý đây là lựa chọn mang tính xác suất, không phải phủ nhận vai trò của vàng.
Theo phân tích của Alden, quyết định thiên về *Bitcoin(BTC)* xuất phát từ “chuyển dịch của quả lắc” do diễn biến giá gần đây. Vàng tăng mạnh, trong khi Bitcoin điều chỉnh sâu. Bà nhắc lại rằng trong quá khứ, hai tài sản nhiều lần thay phiên nhau dẫn dắt, giống như “bập bênh” trên thị trường: khi một bên nghiêng quá mạnh, xác suất xuất hiện pha đảo chiều (reversal) về phía còn lại sẽ tăng lên.
Dữ liệu giá minh họa rõ xu hướng này. Vàng đã lập kỷ lục lịch sử mới trong tháng 1 ở quanh mức 5608 USD/ounce, tương đương khoảng 8,31 triệu đồng theo tỷ giá 1 USD = 1482 đồng. Ngược lại, *Bitcoin(BTC)* hiện giao dịch quanh 70.274 USD, tương đương khoảng 1,0417 tỷ đồng, tức vẫn thấp hơn khoảng 44% so với đỉnh 126.000 USD thiết lập hồi tháng 10 năm ngoái.
Các chỉ báo tâm lý cũng đi đúng quỹ đạo giá. Alden thừa nhận xu hướng tăng mạnh của vàng, song không vội gắn nhãn “bong bóng”, mà mô tả thị trường đang trong trạng thái “hơi mang tính ngây ngất (euphoric)”. Ở chiều ngược lại, bà cho rằng tâm lý bi quan đối với *Bitcoin(BTC)* đang “tiêu cực một cách bất công”, bị ảnh hưởng bởi chuỗi tin xấu và pha điều chỉnh mạnh vừa qua nhiều hơn là bởi các yếu tố cơ bản dài hạn.
*bình luận* Sự lệch pha tâm lý giữa *vàng* và *Bitcoin(BTC)* thường xuất hiện ở các vùng cực của chu kỳ. Lịch sử thị trường tài chính cho thấy, càng nhiều nhà đầu tư rơi vào trạng thái “chắc chắn” về một kịch bản, xác suất xuất hiện kịch bản ngược lại càng cao – dù không thể xem đây là công cụ dự báo thời điểm chính xác.
Dù vậy, Alden không xem mối quan hệ giữa *vàng* và *Bitcoin(BTC)* là cố định hay mang tính cơ học. Theo bà, hai tài sản này hoàn toàn có thể cùng tăng hoặc cùng giảm tùy bối cảnh vĩ mô (lãi suất, thanh khoản, rủi ro địa chính trị…), và không có cơ sở để khẳng định hệ số tương quan sẽ duy trì ổn định. Lựa chọn *Bitcoin(BTC)* đơn giản là đáp án của bà cho bài toán “so sánh hiệu suất tương đối trong khung thời gian 2–3 năm”, chứ không phải dự báo một xu hướng dài hạn tuyệt đối.
Đằng sau quan điểm “chọn Bitcoin trong 2–3 năm tới” của Alden là cuộc tranh luận rộng hơn: đâu là tài sản *giá trị lưu trữ* đáng tin cậy hơn trong môi trường kinh tế toàn cầu nhiều bất ổn. Theo phát biểu công khai trong tuần này (giờ địa phương), nhà đầu tư tỷ phú Ray Dalio đã thể hiện lập trường rõ ràng nghiêng về *vàng*. Ông đánh giá vàng là dạng “tiền tệ” được công nhận rộng rãi và lâu đời nhất, đồng thời nhấn mạnh vàng hiện là tài sản dự trữ lớn thứ hai trong kho dự trữ ngoại hối của các ngân hàng trung ương toàn cầu.
Dalio cũng chỉ ra một loạt hạn chế của *Bitcoin(BTC)*. Từ góc độ kỹ thuật và pháp lý, quyền riêng tư và tính ẩn danh của Bitcoin không còn “tuyệt đối” như nhiều nhà đầu tư lầm tưởng, đặc biệt khi cơ quan quản lý ngày càng tăng cường giám sát giao dịch on-chain. Bên cạnh đó, ông nhấn mạnh rủi ro tiềm tàng từ sự phát triển của máy tính lượng tử (quantum computing), khi công nghệ này trong tương lai có thể phá vỡ các phương thức mã hóa hiện tại. Dù chính Dalio cũng thừa nhận đây chưa phải là mối nguy “lập tức” trong vài năm tới, nhưng là yếu tố đáng tính đến khi đánh giá Bitcoin như một *tài sản giá trị lưu trữ* dài hạn.
*bình luận* Cần lưu ý, các nhà mật mã học hiện cũng đang phát triển các thuật toán “kháng lượng tử”, và hệ sinh thái *Bitcoin(BTC)* hoàn toàn có thể tiến hành nâng cấp trong tương lai nếu rủi ro này đến gần. Tuy nhiên, đúng như Dalio đề cập, chính “nỗi lo tiềm ẩn” này là một biến số tâm lý không thể bỏ qua với các định chế lớn.
Điểm đáng chú ý là quan điểm của Ray Dalio và Lyn Alden không hẳn “đối đầu trực diện”, mà khác biệt ở “khung thời gian” phân tích. Cả hai đều không phủ nhận sự tồn tại song song của *vàng* lẫn *Bitcoin(BTC)*. Tranh luận chủ yếu xoay quanh câu hỏi: trong một giai đoạn cụ thể, tài sản nào có khả năng mang lại hiệu suất tốt hơn, và nhà đầu tư nên phân bổ vốn ra sao giữa “vàng truyền thống” và “vàng số”.
Trong khi đó, Brian Armstrong, giám đốc điều hành sàn giao dịch Coinbase, đưa ra một kịch bản táo bạo hơn nhiều cho *Bitcoin(BTC)*. Theo phát biểu công khai mới đây, ông cho rằng đến năm 2030, Bitcoin có thể đạt mốc 1 triệu USD nếu một số điều kiện thuận lợi hội tụ, trong đó quan trọng nhất là môi trường pháp lý tại Mỹ được “sắp xếp lại theo hướng rõ ràng và ổn định hơn”. Armstrong tin rằng một khuôn khổ quy định minh bạch từ Mỹ sẽ trở thành “tín hiệu” cho phần còn lại của thế giới, đặc biệt là nhóm 20 nền kinh tế lớn (G20), từ đó đẩy nhanh quá trình công nhận Bitcoin như một *tài sản giá trị lưu trữ* chính thống.
*bình luận* Kịch bản 1 triệu USD/Bitcoin(BTC) đến năm 2030 phụ thuộc lớn vào chính sách và mức độ chấp nhận của định chế tài chính truyền thống. Nếu ETF giao ngay, chuẩn mực kế toán và khung thuế rõ ràng được mở rộng đồng bộ trên toàn cầu, luận điểm “vàng số” của Bitcoin sẽ có thêm nhiều chất liệu. Ngược lại, nếu môi trường pháp lý siết chặt, đây sẽ là lực cản đáng kể cho tốc độ dòng vốn tổ chức.
Sự chênh lệch rõ rệt khi *vàng* đang gắn với “tham lam” còn *Bitcoin(BTC)* bị đóng nhãn “sợ hãi cực độ” cho thấy niềm tin hiện tại của thị trường dường như đang nghiêng nhiều hơn về kim loại quý truyền thống. Tuy vậy, như Lyn Alden nhấn mạnh, khi tâm lý bị đẩy đến cực điểm về một phía, xác suất cho một pha đảo chiều lớn về phía còn lại sẽ gia tăng – dù không ai có thể xác định chính xác thời điểm.
Trong 2–3 năm tới, cuộc cạnh tranh *giá trị lưu trữ* giữa *vàng* và *Bitcoin(BTC)* nhiều khả năng sẽ không chỉ được quyết định bởi diễn biến giá, mà còn bởi hướng dịch chuyển của tâm lý nhà đầu tư và cách các ngân hàng trung ương, cơ quan quản lý định hình chính sách. Với mức “tham lam” đang nghiêng mạnh về *vàng* còn “nỗi sợ” dồn lên *Bitcoin(BTC)*, giai đoạn tiếp theo trên thị trường có thể chứng kiến một bước ngoặt mới trong cán cân giữa hai tài sản này – nơi mà niềm tin, kỳ vọng và mức độ chấp nhận thể chế sẽ là những biến số quan trọng nhất.
Bình luận 0