Tòa án Mỹ bác vụ kiện tập thể, Uniswap thoát cáo buộc tiếp tay giao dịch scam token

Theo CoinDesk đưa tin ngày 3 tháng 3 (giờ địa phương), Tòa án liên bang Mỹ đã bác bỏ vụ kiện tập thể nhằm vào Uniswap Labs với cáo buộc nền tảng này “tiếp tay” cho giao dịch *“từ scam token”* trên giao thức giao dịch phi tập trung. Phán quyết được đưa ra “với định kiến” (with prejudice), đồng nghĩa nguyên đơn gần như không còn cơ hội khởi kiện lại với cùng nội dung.

Theo hồ sơ nộp lên Tòa án liên bang khu vực Nam New York (SDNY), thẩm phán Katherine Polk Failla cho rằng phía nguyên đơn không chứng minh được bị đơn “nhận thức” đầy đủ về hành vi gian lận liên quan các *từ scam token*. Bên cạnh đó, lập luận cho rằng Uniswap Labs và nhà sáng lập Hayden Adams đã “hỗ trợ, xúi giục và hỗ trợ một cách đáng kể” cho hành vi lừa đảo cũng không đáp ứng được yêu cầu pháp lý.

Trong đơn kiện ban đầu (4/2022) và đơn kiện sửa đổi lần thứ nhất (FAC) nộp tháng 9 cùng năm, nguyên đơn đưa ra tổng cộng 14 yêu cầu đối với Uniswap, Hayden Adams và một số bị đơn khác. Họ cho rằng mình bị thua lỗ khi giao dịch các *từ scam token* được phát hành và lưu thông thông qua Uniswap, nên Uniswap phải chịu một phần trách nhiệm.

Lập luận trung tâm của nguyên đơn là: trong bối cảnh không xác định được danh tính các bên phát hành *từ scam token*, Uniswap trên thực tế đã cung cấp “thị trường giao dịch” cho những token này và thu phí giao dịch từ đó. Nguyên đơn còn cho rằng việc Uniswap thiết kế hợp đồng thông minh cho phép cấu trúc nắm giữ tài sản gốc UNI đã khiến bị đơn hành xử như một bên môi giới – kinh doanh chứng khoán chưa đăng ký, trực tiếp tham gia vào việc chào bán token.

Tuy vậy, tháng 8/2023, tòa đã bác FAC với nhận định các yêu cầu dựa trên luật chứng khoán liên bang không đủ cấu thành “căn cứ khởi kiện”. Thẩm phán Failla đánh giá nỗ lực chuyển toàn bộ thiệt hại từ hành vi lừa đảo sang phía Uniswap là thiếu thuyết phục. Nguyên đơn kháng cáo, nhưng đến tháng 2/2025, Tòa phúc thẩm Liên bang khu vực 2 chỉ chấp nhận một phần, đồng thời cho nguyên đơn cơ hội sửa đơn thêm một lần nữa.

Trong đơn kiện sửa đổi lần hai (SAC) nộp tháng 5/2025, nguyên đơn chuyển hướng sang cáo buộc vi phạm luật bang, trong bối cảnh hầu hết các bị đơn khác ngoài Uniswap và Hayden Adams đã được tòa cho rút khỏi vụ kiện. Đến tháng 7, phía bị đơn nộp đơn đề nghị bác bỏ, dựa trên quy tắc tố tụng dân sự liên bang.

Thẩm phán Failla quyết định bác SAC, cho rằng dù đã ba lần chỉnh sửa, nguyên đơn vẫn không đưa ra được một lập luận đủ “hợp lý, đáng tin” (plausible) nhằm buộc trách nhiệm pháp lý đối với Uniswap. Theo tòa, kể cả trong giả định nguyên đơn chứng minh được Uniswap thực sự biết về hành vi gian lận, thì hồ sơ vẫn không chỉ ra được việc Uniswap “cung cấp hỗ trợ đáng kể” cho những kẻ phát hành *từ scam token*, nên yêu cầu bồi thường không thể đứng vững.

Trọng tâm của vụ việc nằm ở câu hỏi: khi một giao thức *từ DeFi* hay nền tảng *từ DEX* bị lợi dụng để giao dịch các *từ scam token*, đâu là giới hạn trách nhiệm pháp lý của công ty phát triển giao thức và nhà sáng lập? Phán quyết lần này củng cố lập trường rằng việc xuất hiện *từ scam token* trên một giao thức phi tập trung, tự nó, chưa đủ để tự động gán trách nhiệm pháp lý cho bên vận hành hay phát triển nền tảng.

Nhà sáng lập Hayden Adams gọi kết quả này là một “good, sensible outcome” – một kết quả “tốt và hợp lẽ thường”. Với việc bớt đi một rủi ro pháp lý lớn liên quan đến *từ Uniswap* và *từ scam token*, thị trường kỳ vọng phán quyết sẽ tác động không nhỏ đến cuộc tranh luận rộng hơn về mô hình *từ DEX*, trách nhiệm của nhà phát triển *từ DeFi* và khung pháp lý dành cho giao thức phi tập trung trong tương lai.