BD và marketing sẽ định đoạt cuộc đua blockchain, Solana(SOL) vượt trội Ethereum(ETH) trong mảng thị trường vốn?

Theo CoinDesk đưa tin ngày 20 tháng 1 năm 2024 (giờ địa phương), một số nhà đầu tư cho rằng *từ*blockchain* từ* trong 12–18 tháng tới sẽ không được định đoạt bởi *từ*công nghệ* từ* đơn thuần, mà nằm ở *từ*business development (BD)* từ* và *từ*marketing* từ*. Khi các thử nghiệm *từ*chuỗi riêng (private chain)* từ* do tổ chức tài chính dẫn dắt liên tục bế tắc vì cạnh tranh nội bộ ngành, cuộc chơi giữa các *từ*chuỗi công khai (public chain)* từ* ngày càng xoay quanh *từ*chiến lược thị trường* từ*, *từ*định vị hệ sinh thái* từ* và *từ*thực thi BD* từ* hơn là chênh lệch thuần về thông số kỹ thuật.

Theo CoinDesk, nhà đồng sáng lập kiêm đối tác quản lý Multicoin Capital, Tushar Jain (투샤 자인), nhận định trong ngắn hạn, yếu tố sống còn của *từ*hệ sinh thái blockchain* từ* là *từ*BD và marketing* từ*, chứ không phải “đột phá công nghệ”. Ông nói: “Trong khung thời gian 12–18 tháng, tôi không chắc công nghệ là biến số quan trọng nhất. Thực tế đây giống một trò chơi BD và marketing hơn”.

Jain cho rằng nếu các tập đoàn web2 lớn bắt đầu triển khai *từ*stablecoin* từ* ở quy mô người dùng đại chúng, tốc độ *từ*ứng dụng blockchain* từ* có thể bước sang giai đoạn mới. Lý do là những nền tảng đang nắm kênh phân phối, dữ liệu và trải nghiệm người dùng có thể đồng thời thay đổi *từ*hạ tầng thanh toán – bù trừ* từ* lẫn *từ*UX* từ*, qua đó đẩy nhanh vòng xoáy chấp nhận công nghệ.

Cách nhìn này đặt trọng tâm vào “điểm vào” người dùng cuối: công nghệ có thể tốt, nhưng nếu không có BD để cài được stablecoin vào các nền tảng hàng trăm triệu user thì tốc độ tăng trưởng vẫn bị giới hạn.

Theo Jain, mô hình *từ*blockchain doanh nghiệp* từ* do ngân hàng, tổ chức tài chính dẫn dắt đã nhiều lần chứng minh là “khó cất cánh”. Ông nói “chúng ta đã xem bộ phim này rồi” khi nhắc đến các liên minh *từ*consortium chain* từ*.

Ông nêu ví dụ: “Nếu bạn nghĩ Goldman Sachs sẽ chấp nhận thanh toán bù trừ trên một chuỗi do JP Morgan kiểm soát, tức là bạn không hiểu ngành tài chính cạnh tranh thế nào”. Cốt lõi nằm ở việc các định chế cùng ngành cực kỳ nhạy cảm với *từ*quyền kiểm soát hạ tầng* từ*, *từ*dữ liệu giao dịch* từ*, *từ*cấu trúc phí* từ* và *từ*gánh nặng tuân thủ* từ*. Điều này khiến các nỗ lực xây *từ*private chain* từ* chung liên tục vấp phải rào cản lợi ích.

Thất bại lặp lại của các consortium chain cho thấy mô hình “chuỗi dùng chung nhưng quyền lực không chia sẻ” rất khó dung hòa với bản chất cạnh tranh giữa các định chế tài chính. Đây là khoảng trống mà các *từ*public chain* từ* đang cố gắng lấp vào, với cơ chế trung lập hơn.

Với *từ*Solana(SOL)* từ*, Jain đánh giá mạng lưới hiện tại “đủ tốt trong thời gian tới”, song nhấn mạnh năm nay *từ*lộ trình công nghệ (roadmap)* từ* mới là biến số quan trọng bậc nhất. Ông cho rằng điều đầu tiên cần nhìn ở Solana trong 2024 là *từ*kế hoạch nâng cấp mở rộng (scalability upgrade)* từ*.

Trong đó, các nỗ lực như *từ*Alpenglow* từ* được xem là trọng tâm để nâng thông lượng và tối ưu hiệu năng. Bên cạnh đó, việc gia tăng áp dụng client validator *từ*Firedancer* từ* đang giúp cải thiện mức độ *từ*phi tập trung* từ* của mạng lưới. Theo ông, câu hỏi lớn là liệu Solana có thể vừa giữ được lợi thế *từ*tốc độ – chi phí* từ*, vừa nâng thêm *từ*ổn định và phân tán* từ* để đủ hấp dẫn cho các ứng dụng tài chính nhạy cảm với rủi ro hệ thống hay không.

Nếu Solana giải được “bài toán tam giác” hiệu năng – chi phí – phi tập trung, hệ sinh thái này sẽ có ưu thế rõ rệt ở các use case vốn đòi hỏi throughput cao như phái sinh on-chain, orderbook hay thanh toán tần suất lớn.

Jain cảnh báo nhà đầu tư không nên dùng *từ*giá thị trường* từ* như thước đo trực tiếp của *từ*“fundamental”* từ*. Ông gọi đó là “một heuristic tệ”: “Nếu muốn biết bạn đang ở đâu và sẽ đi về đâu, bạn phải mở nắp khoang máy ra mà xem”.

Theo ông, đánh giá một *từ*hệ sinh thái blockchain* từ* cần dựa vào tập hợp chỉ số như *từ*hoạt động nhà phát triển* từ*, *từ*độ dày đặc ứng dụng* từ*, *từ*cấu trúc phí* từ*, *từ*hiệu năng xử lý giao dịch* từ*, *từ*phân bố thanh khoản* từ*, thay vì chỉ nhìn chart giá. Tiềm năng dài hạn của một chuỗi công khai thường ẩn ở những “nội tạng” này, không phản ánh hết trong biến động ngắn hạn.

Đây là hướng tiếp cận “on-chain data–driven” ngày càng phổ biến: thay vì xem market cap là chân lý, giới phân tích bắt đầu mổ xẻ số liệu on-chain, retention user, MAU, DAU, phí thực trả… để xác định sức khỏe thực của mạng.

Multicoin Capital cho rằng *từ*Solana* từ* đang dần *từ“hút” ứng dụng* từ* từ các hệ như *từ*Base* từ* theo cách khá tự nhiên. Jain tiết lộ: “Gần đây Solana đã thành công trong việc thu hút một số ứng dụng rời khỏi các đối thủ như Base”.

Trong khi Base tích cực dùng *từ*quỹ hỗ trợ – incentive* từ* để lôi kéo builder, Solana lại “nuôi” hệ sinh thái theo hướng *từ*hữu cơ* từ* hơn, dựa trên *từ*nền tảng người dùng* từ*, *từ*môi trường giao dịch* từ* và *từ*hiệu năng mạng lưới* từ*. Điều này cho thấy các đội ngũ phát triển không chỉ đi theo grant, mà còn cân nhắc *từ*trải nghiệm sản phẩm* từ* và *tính bền vững mô hình kinh tế* từ*.

Dòng dịch chuyển ứng dụng giữa các chain là chỉ báo cạnh tranh quan trọng: nếu builder tự nguyện rời một mạng sang mạng khác, đó thường là phản ánh trực diện nhất về “chất lượng môi trường kinh doanh” trên từng chain.

Đối với *từ*Ethereum(ETH)* từ*, Jain cho rằng chiến lược truyền thông trước đây của hệ sinh thái đã từng lệch hướng, và hiện “thị trường đang tự điều chỉnh lại”. Ông thừa nhận nhiều giả định ban đầu quanh mô hình mở rộng của Ethereum đã không đúng như kỳ vọng.

Ông cũng hoài nghi khả năng Ethereum đáp ứng *từ*quy mô và thông lượng cần thiết cho giao dịch liên tục* từ*. Theo Jain, ở các nghiệp vụ như *từ*giao dịch on-chain* từ*, *từ*phái sinh* từ*, *từ*phát hành tài sản* từ*, yếu tố *từ*throughput và cấu trúc phí* từ* là rào cản cốt lõi, và Ethereum khó đạt tới ngưỡng đủ rẻ – đủ nhanh để trở thành hạ tầng chính cho khối lượng giao dịch lớn, ổn định.

Đây là góc nhìn gây tranh luận, vì cộng đồng Ethereum kỳ vọng mô hình rollup-centric sẽ giải bài toán mở rộng. Tuy vậy, thực tế phí và UX phân mảnh trên nhiều L2 lại đang là điểm trừ trong mắt một số nhà tạo lập thị trường và ứng dụng khối lượng cao.

Jain đánh giá *từ*Solana* từ* có ưu thế rõ rệt trước *từ*Ethereum* từ* trong các *từ*use case giao dịch và thị trường vốn* từ*. Ông thích cách Solana tự định vị là *từ“internet của thị trường vốn”* từ*, nhắm trực diện vào các hoạt động phát hành, giao dịch tài sản tài chính mà Ethereum hiện khó phục vụ tối ưu về chi phí – tốc độ.

Ngược lại, ông cho rằng chiến lược *từ*layer2 (L2)* từ* của Ethereum đang tạo ra tác dụng phụ: “Giờ đây đã có bằng chứng khó phản bác rằng L2 không thực sự trả lại nhiều giá trị cho L1”. Việc đẩy phần lớn hoạt động lên L2 giúp giảm tắc nghẽn, nhưng đồng thời *từ*bào mòn khả năng thu phí và hấp thụ giá trị* từ* của *từ*layer1 (L1)* từ*. Kết quả là *từ*kinh tế mạng (network economics)* từ* của L1 có nguy cơ suy yếu trong dài hạn nếu không có cơ chế chia sẻ giá trị hiệu quả hơn.

Tâm điểm tranh luận quanh Ethereum hiện nằm ở câu hỏi: “Giá trị được capture ở đâu?” Nếu đa phần hoạt động, MEV, phí… bị giữ lại trên từng L2 hoặc rollup riêng, token L1 có thể bị “làm loãng” vai trò kinh tế, dù vẫn giữ được vị thế bảo mật.

Tổng kết các lập luận, Jain nhấn mạnh cuộc đua *từ*blockchain* từ* sẽ không kết thúc bằng việc “chuỗi nào có công nghệ đẹp nhất”. Trong ngắn hạn, *từ*BD và marketing* từ* sẽ quyết định tốc độ mở rộng *từ*người dùng và ứng dụng* từ*. Ở trung và dài hạn, *từ*lộ trình mở rộng* từ*, *từ*mức độ phi tập trung* từ* cùng *từ*khả năng chiếm lĩnh use case chiến lược* từ* như *từ*thị trường vốn internet* từ*, *từ*thanh toán* từ* hay *từ*DeFi chuyên sâu* từ* mới là các yếu tố quyết định.

Trong bối cảnh giá token thường dao động theo chu kỳ cảm xúc, Jain cho rằng cần nhìn sâu vào *từ*các chỉ báo nội tại* từ* — từ *từ*trải nghiệm giao dịch thực tế* từ* đến *từ*tốc độ lan tỏa ứng dụng* từ* và *từ*cấu trúc kinh tế của mạng* từ*. Điều này báo hiệu một giai đoạn mà đánh giá hệ sinh thái sẽ bớt cực đoan, thay vào đó là *từ*cách tiếp cận dựa trên dữ liệu* từ* và so sánh định lượng giữa các chain.