Chính phủ Hà Lan dự kiến chỉnh sửa sâu dự luật đánh thuế *“lợi nhuận chưa thực hiện”* trên *tài sản tài chính và tiền mã hóa* trước thời điểm áp dụng năm 2028, sau làn sóng phản đối mạnh từ nhà đầu tư và nghị viện. Nhiều ý kiến tại Hà Lan cho rằng đây là cách đánh thuế “xa rời thực tế”, có thể khiến dòng vốn và giới đầu tư *tiền mã hóa* chuyển ra nước ngoài, buộc chính phủ phải cân nhắc cả khả năng viết lại luật từ đầu.
Theo RTL Nieuws đưa tin ngày 26 (giờ địa phương), Bộ Tài chính Hà Lan cho biết sẽ sửa đổi dự luật cải cách thuế vốn – tiết kiệm, trong đó có nội dung đánh thuế cả *lợi nhuận chưa thực hiện* trên *tiền mã hóa* và các tài sản tài chính khác. Bộ trưởng Tài chính Eelco Heinen (Eelco Heinen) thừa nhận trong phỏng vấn: “Với tình trạng hiện tại, tôi cho rằng luật rất khó được thông qua. Rõ ràng có điều gì đó sai, và luật hiện nay cần được sửa”.
Trọng tâm cải cách nằm ở hệ thống thuế mang tên “Hộp 3 (Box 3)”, dự kiến thay đổi toàn diện từ ngày 1 tháng 1 năm 2028. Theo mô hình *“Box 3 – suất sinh lời thực tế (Actual Return)”*, nhà nước sẽ tính toán chênh lệch giá trị tài sản đầu năm – cuối năm cộng với các khoản thu nhập phát sinh trong kỳ, sau đó áp thuế 36% lên phần tăng thêm này. Cách tính này áp dụng với *Bitcoin(BTC)* và các *tiền mã hóa* khác, cổ phiếu, trái phiếu và nhiều tài sản tài chính khác. Điều đó có nghĩa, dù nhà đầu tư chưa bán tài sản, phần *lợi nhuận chưa thực hiện* do giá tăng vẫn bị tính thuế.
Heinen nhấn mạnh vẫn còn thời gian trước khi áp dụng, nên “vẫn có dư địa sửa những điểm gây tranh cãi” trong cải cách thuế. Ông cho biết đã làm việc với các thứ trưởng để bàn hướng chỉnh sửa, đồng thời sẽ cùng Hạ viện và Thượng viện rà lại từng điều khoản để bổ sung, điều chỉnh. “Chúng tôi sẽ quay lại từ vạch xuất phát, đối thoại với Hạ viện và Thượng viện, rồi xem cần chỉnh luật theo hướng nào” – ông nói.
Bộ trưởng cũng để ngỏ khả năng “viết lại toàn bộ” nếu việc sửa một vài điều khoản riêng lẻ không đủ giải quyết lo ngại. Tuy nhiên, ông cho rằng hiện vẫn còn quá sớm để khẳng định kịch bản cuối cùng, vì “các cuộc trao đổi mới chỉ bắt đầu”.
Trong nước, tranh cãi quanh việc đánh thuế *lợi nhuận chưa thực hiện* đang leo thang. Nhiều nhà đầu tư cho rằng, trong bối cảnh giá *tiền mã hóa* biến động mạnh, việc phải nộp thuế trước trên khoản lãi “trên giấy” là bất công và rủi ro. Một mối lo khác là giới giàu và nhà đầu tư *tiền mã hóa* có thể chuyển nơi cư trú sang các quốc gia có môi trường thuế thân thiện hơn, kéo theo nguy cơ thất thoát vốn đầu tư.
Theo dự thảo, chính phủ sẽ dùng chênh lệch giá trị tài sản đầu năm – cuối năm làm cơ sở tính lợi nhuận, cộng thêm các khoản thu nhập phát sinh trong năm để xác định thu nhập chịu thuế. Mô hình này khiến cả *lợi nhuận thực hiện* và *lợi nhuận chưa thực hiện* từ *tiền mã hóa*, cổ phiếu, trái phiếu và phần lớn sản phẩm tài chính đều nằm trong diện tính thuế.
Ngược lại, bất động sản và cổ phần trong các công ty khởi nghiệp được xếp vào diện ngoại lệ: vẫn chỉ bị đánh thuế khi phát sinh lãi thực tế, chẳng hạn khi bán tài sản. Thu nhập từ các tài sản này tiếp tục được tính thuế theo nguyên tắc “năm nào phát sinh thu nhập, năm đó nộp thuế”.
*bình luận* Quy định phân biệt giữa bất động sản, cổ phần startup với *tiền mã hóa* và chứng khoán đang là một điểm gây tranh cãi lớn, vì tạo cảm giác ưu ái cho một số loại tài sản truyền thống, trong khi lại siết chặt với tài sản tài chính mới và mang tính biến động cao.
Cải cách lần này xuất phát từ phán quyết của tòa án đối với hệ thống Hộp 3 cũ. Trước đây, Hà Lan áp dụng mô hình “suất sinh lời giả định”, tức ấn định một mức lợi nhuận ước tính tùy loại tài sản rồi tính thuế. Tòa tối cao Hà Lan sau đó cho rằng phương pháp này không công bằng và không bền vững, khiến chính phủ liên tiếp thua kiện trong nhiều vụ tranh chấp thuế. RTL Nieuws cho biết mỗi lần trì hoãn cải tổ hệ thống, ngân sách nhà nước lại phải gánh thêm hàng trăm triệu euro chi phí.
Quốc hội Hà Lan vì vậy đặt mục tiêu xây dựng mô hình “tiệm cận sát hơn với lợi nhuận thực tế”, và dự luật mới là kết quả của quá trình này. Tuy nhiên, giới phê bình cho rằng chính phủ đã không phản ánh đầy đủ những lo ngại từng được nêu ra, mà chỉ “chỉnh sửa kỹ thuật” trên nền khung cũ rồi thúc ép thông qua. Hạ viện Hà Lan đã thông qua dự luật cách đây hai tuần và chuyển lên Thượng viện, trong khi RTL Nieuws cho hay Thượng viện cũng chia sẻ phần lớn băn khoăn của nhà đầu tư.
Thị trường hiện chờ đợi Hà Lan sẽ nhượng bộ ở mức độ nào trước năm 2028, đặc biệt là với cơ chế đánh thuế *lợi nhuận chưa thực hiện* trên *tiền mã hóa*. *bình luận* Cách Hà Lan cân bằng giữa mục tiêu “đánh thuế chính xác hơn” và áp lực thuế lên các tài sản biến động cao như *Bitcoin(BTC)* có thể tạo tiền lệ quan trọng cho các cuộc tranh luận về *thuế tiền mã hóa* trên toàn châu Âu, nơi nhiều nước cũng đang xem xét lại cách thức đánh thuế tài sản số.
Bình luận 0