G7 kêu gọi Iran ngừng hỗ trợ Houthi, bảo vệ tàu dân sự qua Hormuz

Các ngoại trưởng G7 kêu gọi Iran và mọi bên chấm dứt cung cấp vũ khí, hỗ trợ lực lượng Houthi, đồng thời yêu cầu bảo đảm tàu dân sự được đi lại an toàn qua eo biển Hormuz.

Sau cuộc họp kéo dài hai ngày tại Paris, Pháp, các ngoại trưởng G7 công bố tuyên bố chung ngày 11. Cuộc họp có sự tham gia của ngoại trưởng Canada, Pháp, Đức, Italy, Nhật Bản, Anh, Mỹ và Đại diện cấp cao của Liên minh châu Âu (EU) về chính sách đối ngoại và an ninh. Tuyên bố nêu lập trường về Houthi, eo biển Hormuz và vấn đề hạt nhân Iran.

G7 cho rằng việc cung cấp vũ khí và hỗ trợ Houthi đi ngược nhiều nghị quyết của Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc. Nhóm kêu gọi Iran cùng các bên khác chấm dứt hỗ trợ Houthi và các nhóm vũ trang phi nhà nước ở Trung Đông.

Tuyên bố lên án các cuộc tấn công mà Houthi tiếp tục tiến hành nhằm vào nhiều mục tiêu tại Yemen và Ả Rập Xê Út, trong đó có dân thường và cơ sở dân sự. G7 yêu cầu Houthi lập tức chấm dứt hành động quân sự và các mối đe dọa, đồng thời không làm căng thẳng leo thang thêm.

Houthi từng tuyên bố đã hai lần phóng tên lửa nhằm vào sân bay quốc tế King Khalid ở Riyadh, Ả Rập Xê Út. TokenPost trước đó đưa tin về tuyên bố của Houthi liên quan đến vụ tấn công sân bay.

G7 nhận định việc cản trở lưu thông qua eo biển Hormuz đang gây gián đoạn thương mại quốc tế, an ninh năng lượng và kinh tế toàn cầu. Nhóm yêu cầu Iran chấm dứt các cuộc tấn công nhằm vào tàu dân sự đi qua eo biển.

Tuyên bố cũng phản đối việc thu phí hoặc áp đặt các hạn chế khác đối với hoạt động lưu thông của tàu thuyền. Trước đó, Nhật Bản cũng nhiều lần yêu cầu Iran cho tàu qua eo biển Hormuz mà không thu phí.

G7 đề cập hoạt động rà phá thủy lôi và hộ tống tàu dân sự tại eo biển của Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (U.S. Central Command). Hai hoạt động này được nêu trong tuyên bố như một phần ứng phó nhằm bảo đảm tàu thuyền đi lại an toàn.

Tuyên bố cũng đề cập một sáng kiến đa quốc gia mang tính phòng thủ riêng do Pháp và Anh dẫn dắt. G7 đánh giá sáng kiến này có thể góp phần khôi phục giao thông hàng hải, trong đó có việc xác nhận hoạt động rà phá thủy lôi.

G7 đồng thời nhấn mạnh cần bảo đảm an toàn hàng hải tại Biển Đỏ và eo biển Bab el-Mandeb. Như vậy, các vấn đề an toàn được nêu trong tuyên bố bao gồm cả tuyến hàng hải quanh Biển Đỏ, ngoài eo biển Hormuz.

G7 bày tỏ quan ngại sâu sắc trước các cáo buộc Iran liên quan đến những âm mưu bạo lực nhằm vào công dân và lãnh thổ các nước thành viên. Tuyên bố cho biết Anh nhận định Iran có liên quan đến vụ việc tại căn cứ Không quân Hoàng gia Fairford (RAF Fairford) ngày 27 tháng 9, nhưng không nêu chi tiết diễn biến.

Về vấn đề hạt nhân, G7 tái khẳng định Iran không được phát triển hoặc sở hữu vũ khí hạt nhân. Nhóm kêu gọi Iran hợp tác đầy đủ với Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA).

G7 cho biết sẽ tiếp tục phối hợp gây sức ép kinh tế và chính trị lên chính phủ Iran nếu không đạt được giải pháp ngoại giao.