ETF tiền tệ ProShares lập kỷ lục 17 tỷ USD, thúc đẩy làn sóng quỹ thị trường tiền tệ token hóa cạnh tranh stablecoin

Theo Bloomberg đưa tin ngày 20 (giờ địa phương), quỹ ETF thị trường tiền tệ mới của ProShares mang tên “ProShares Genius Money Market ETF(IQMM)” đã ghi nhận **từ**khối lượng giao dịch kỷ lục ngay trong ngày giao dịch đầu tiên**từ**. Diễn biến này cho thấy nhu cầu với các sản phẩm quản lý **từ**tiền mặt**từ** và tài sản có tính thanh khoản cao trên Phố Wall đang ở mức rất lớn. Cùng lúc đó, thị trường cũng ghi nhận sự trỗi dậy của các **từ**quỹ thị trường tiền tệ token hóa**từ** như một lựa chọn thay thế cho **từ**stablecoin**từ** truyền thống, trong bối cảnh xu hướng số hóa tài sản và siết chặt khung pháp lý với tiền mã hóa tại Mỹ.

Theo định nghĩa phổ biến, **từ**quỹ thị trường tiền tệ (MMF)**từ** đầu tư vào các công cụ nợ ngắn hạn có độ an toàn cao như trái phiếu kho bạc Mỹ (T-bill), repo, thương phiếu doanh nghiệp (CP)… Những tài sản này vừa ưu tiên bảo toàn vốn, vừa mang lại lãi suất hạn chế nhưng có **từ**tính thanh khoản hàng ngày**từ**. Nhờ đó, MMF từ lâu đã trở thành công cụ quản lý **từ**tiền mặt**từ** tiêu chuẩn cho cả tổ chức lẫn nhà đầu tư cá nhân. Trong môi trường lãi suất cao kéo dài, dòng tiền có xu hướng rút khỏi các tài sản rủi ro để quay về các kênh “tiền cũng sinh lãi”, khiến nhu cầu với sản phẩm **từ**tiền mặt sinh lợi**từ** như MMF tăng mạnh.

IQMM là ETF chủ động (active ETF) đầu tư tập trung vào các công cụ nợ chính phủ ngắn hạn, đặc biệt là trái phiếu kho bạc Mỹ kỳ hạn ngắn. Quỹ bắt đầu giao dịch hôm thứ Năm tuần trước (giờ địa phương) và ngay lập tức ghi nhận **từ**khối lượng giao dịch**từ** lên tới 17 tỷ USD (khoảng 24.539,5 tỷ won) trong ngày đầu. Đối với một ETF mới niêm yết, đây là con số gần như chưa từng có tiền lệ.

Eric Balchunas, nhà phân tích ETF tại Bloomberg, cho biết thanh khoản ngày đầu của IQMM bỏ xa nhiều “bom tấn” ETF trước đó. Chẳng hạn, iShares Bitcoin Trust(IBIT) của BlackRock(BLK) – được xem là một trong những ETF tiền mã hóa thành công nhất lịch sử – cũng chỉ đạt mức giao dịch khoảng 1 tỷ USD trong ngày mở màn. Một ETF ESG của BlackRock, vốn nhận được lượng vốn hạt giống (seed) rất lớn từ khối quỹ hưu trí, cũng chỉ từng ghi nhận khoảng 2 tỷ USD trong ngày đầu lên sàn.

Tuy vậy, một phần đáng kể **từ**khối lượng giao dịch**từ** của IQMM sau đó được cho là đến từ hoạt động tái cơ cấu nội bộ của ProShares, khi hãng chuyển lượng tiền mặt đang nắm giữ trong các quỹ khác sang chính ETF IQMM. Nói cách khác, không phải toàn bộ lượng giao dịch đột biến là dòng vốn mới từ bên ngoài. *bình luận: Dù mang tính “kỹ thuật”, con số 17 tỷ USD vẫn cho thấy cách các nhà quản lý tài sản đang coi MMF như lớp hạ tầng cốt lõi cho thanh khoản, tài sản thế chấp và quản lý **từ**tiền mặt**từ** trong danh mục. Vai trò của MMF trong cấu trúc danh mục đã và đang được “nâng hạng” một cách rõ rệt.*

Sự kiện IQMM còn gây chú ý vì diễn ra trong bối cảnh **từ**MMF token hóa**từ** trên blockchain đang tăng trưởng nhanh. Khác với **từ**stablecoin**từ** neo theo USD nhưng bản thân không tạo ra lãi, **từ**quỹ thị trường tiền tệ token hóa**từ** được thiết kế như tài sản “tiền mặt sinh lãi” có thể giao dịch trực tiếp trên chuỗi khối. Nhà đầu tư nắm giữ token đại diện cho chứng chỉ quỹ MMF, vừa duy trì khả năng tham gia hệ sinh thái DeFi (cho vay, giao dịch, thế chấp), vừa không phải từ bỏ **từ**lợi suất**từ** ngắn hạn từ tài sản nền tảng như trái phiếu kho bạc.

Khi **từ**stablecoin USD**từ** ngày càng được sử dụng rộng rãi như phương tiện thanh toán trong môi trường số, nhiều chuyên gia cho rằng các **từ**MMF token hóa**từ** có thể đóng vai trò “bổ sung” (complement) thay vì hoàn toàn cạnh tranh trực diện. **từ**Stablecoin**từ** vẫn là đơn vị thanh toán “tiêu chuẩn”, còn MMF token hóa trở thành lớp tài sản nền tảng phục vụ tiết kiệm, quản lý **từ**tiền mặt**từ** và cung cấp **từ**tài sản thế chấp sinh lãi**từ** cho các giao thức DeFi. *bình luận: Với tổ chức tài chính truyền thống, cấu trúc này giúp duy trì khung pháp lý và quản trị rủi ro quen thuộc của MMF, trong khi vẫn tiếp cận được thanh khoản và người dùng trên blockchain.*

Một chi tiết khác tạo nên sức hút của IQMM là thương hiệu “GENIUS” gắn với quỹ. ProShares nhấn mạnh IQMM được thiết kế để phù hợp với các tiêu chuẩn của “Đạo luật GENIUS (GENIUS Act)” – một khung pháp lý liên bang mới tại Mỹ nhằm điều chỉnh **từ**stablecoin dùng cho thanh toán**từ**. Đạo luật này được cho là đặt ra các quy tắc chặt chẽ về cấu trúc tài sản dự trữ, mức độ minh bạch và cơ chế giám sát đối với những đồng tiền mã hóa được sử dụng như **từ**tiền điện tử ổn định**từ** trong thanh toán hàng ngày. Bằng cách yêu cầu **từ**tài sản dự trữ chất lượng cao**từ**, đạo luật vô hình trung đẩy các nhà phát hành stablecoin và tổ chức tài chính đến gần hơn với mô hình **từ**MMF dựa trên trái phiếu kho bạc ngắn hạn**từ**.

Trong giới chiến lược gia Phố Wall, quan điểm xem **từ**MMF token hóa**từ** như “đòn đáp trả cạnh tranh” của hệ thống tài chính truyền thống trước **từ**stablecoin**từ** đang lan rộng. Theo bài phân tích của Cointelegraph ngày 20 tháng 7 (giờ địa phương), Teresa Ho – chiến lược gia tại JP Morgan – nhận định **từ**MMF token hóa**từ** có thể trở thành lựa chọn thay thế cho **từ**stablecoin tổ chức**từ** trong thị trường tài sản thế chấp. Thay vì phải khóa trực tiếp tiền mặt hoặc trái phiếu kho bạc làm tài sản thế chấp, các tổ chức có thể sử dụng chứng chỉ quỹ MMF (dưới dạng token) để thế chấp, qua đó vẫn tiếp tục nhận **từ**lãi suất**từ** trong suốt thời gian thế chấp.

Ho dẫn ví dụ về sáng kiến MMF token hóa của Goldman Sachs và Ngân hàng New York Mellon(BK, BNY Mellon), cho rằng việc “thế chấp bằng chứng chỉ MMF nhưng vẫn giữ được lãi suất” là minh họa rõ ràng cho **từ**tính hữu dụng**từ** của các sản phẩm này trong thị trường tài chính mới. *bình luận: Đối với các quỹ phòng hộ, nhà môi giới – giao dịch hoặc tổ chức tài chính thường xuyên sử dụng đòn bẩy, khả năng tối ưu hóa từng điểm lãi suất trong quản lý **từ**tiền mặt**từ** có thể tạo nên khác biệt cạnh tranh đáng kể.*

Ngân hàng Thanh toán Quốc tế (BIS) cũng đã đề cập đến xu hướng này trong báo cáo công bố ngày 20 tháng 11 năm 2023 (giờ địa phương). Cơ quan này mô tả **từ**MMF token hóa**từ** là một dạng **từ**tài sản thế chấp và công cụ tiết kiệm đang tăng trưởng nhanh**từ**, thể hiện sự giao thoa giữa tài chính truyền thống (TradFi) và tài chính phi tập trung (DeFi). Tuy nhiên, BIS đồng thời cảnh báo rằng việc mở rộng nhanh một lớp tài sản thế chấp mới có thể ảnh hưởng đến cấu trúc thị trường tiền tệ, thanh khoản trong giai đoạn căng thẳng và cơ chế truyền dẫn chính sách tiền tệ. Do đó, cần có giám sát chặt chẽ, kiểm soát rủi ro và kịch bản ứng phó khi thị trường gặp biến động mạnh.

*bình luận: Nếu MMF token hóa phát triển quá nhanh mà thiếu khung pháp lý, thị trường có thể tái diễn các vấn đề từng thấy với quỹ thị trường tiền tệ trong khủng hoảng tài chính 2008 hoặc cú sốc lãi suất 2020 – nhưng lần này là trên blockchain, với tốc độ lan truyền rủi ro cao hơn.*

Nhìn tổng thể, sự ra mắt ấn tượng của IQMM không chỉ là một câu chuyện ETF lập kỷ lục **từ**khối lượng giao dịch**từ** ngày đầu, mà còn là dấu hiệu cho thấy **từ**quỹ thị trường tiền tệ**từ** đang bước vào giai đoạn “tái định vị”. Từ vai trò truyền thống là công cụ **từ**quản lý tiền mặt**từ** an toàn, MMF đang trở thành lớp tài sản chiến lược gắn với **từ**token hóa**từ**, **từ**stablecoin**từ** và các khung pháp lý kỹ thuật số mới. Khi **từ**stablecoin**từ** tiếp tục mở rộng trong hệ sinh thái tài chính số, thị trường sẽ theo dõi sát sao xem các **từ**MMF token hóa sinh lãi**từ** có thể tiến xa đến đâu trong việc trở thành “tài sản nền” cho **từ**tài chính số**từ** – từ thanh toán, tiết kiệm, cho vay, đến quản lý **từ**tài sản thế chấp**từ** trên phạm vi toàn cầu.