CPI Mỹ 3,4%: cú sốc nguồn cung khiến tranh cãi lãi suất Fed chưa ngã ngũ

Một cú sốc nguồn cung xuất phát từ Trung Đông đang một lần nữa gắn chặt bài toán lạm phát và lãi suất tại Mỹ. Chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tháng 7 tuy hạ nhiệt nhưng tình trạng nghẽn năng lượng và vận tải vẫn chưa được giải quyết, khiến các ngân hàng trung ương khó xem rủi ro địa chính trị là chuyện đã qua.

Theo Cục Thống kê Lao động Mỹ (BLS), CPI tháng 7 tăng 0,1% so với tháng trước và tăng 3,4% so với cùng kỳ năm ngoái, thấp hơn mức tăng 3,5% của tháng 6. Tuy nhiên, chỉ số năng lượng vẫn tăng tới 14,7% so với cùng kỳ.

Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) giữ nguyên lãi suất cơ bản ở mức 3,50-3,75% trong cuộc họp ngày 29 tháng 7. Kết quả biểu quyết là 9 phiếu thuận trên 3 phiếu chống, trong đó ba thành viên Beth Hammack, Neel Kashkari và Lorie Logan muốn tăng thêm 0,25 điểm phần trăm.

Fed giải thích rằng bất ổn gia tăng do xung đột Trung Đông cùng cú sốc nguồn cung ở một số lĩnh vực, đặc biệt là năng lượng, đã đẩy giá cả đi lên. Đây cũng là lý do vì sao chỉ riêng việc lạm phát hạ nhiệt chưa đủ để khép lại tranh cãi về việc có nên tăng lãi suất hay không.

Trong bài viết đăng trên ZeroHedge, ông Elwin de Groot, trưởng bộ phận chiến lược vĩ mô tại Rabobank, nhận định dù nhà đầu tư có phần chai lì trước các cú sốc địa chính trị liên tiếp, ngân hàng trung ương vẫn không thể phớt lờ những thay đổi gần đây. Ông gộp chung tình trạng tắc nghẽn ở eo biển Hormuz, các tuyến đường thủy châu Âu, kênh đào Panama và vận chuyển ngũ cốc vào cùng một vấn đề: chi phí chuỗi cung ứng.

Điểm đáng chú ý là cú sốc lần này không chỉ dừng ở giá dầu. Chi phí năng lượng tăng có thể lan sang cước vận tải, giá thực phẩm và giá hàng nhập khẩu, rồi cuối cùng quay lại phản ánh vào giá tiêu dùng.

Áp lực cũng xuất hiện trong vận tải nội địa của Đức. Reuters đưa tin mực nước khả dụng tại khu vực Kaub trên sông Rhine đã giảm xuống còn khoảng 1,43 mét vào ngày 28 tháng 7.

Ông Marcus Erdmann, trưởng bộ phận vận tải đường thủy thuộc Cục Đường thủy và Hàng hải Liên bang Đức, cho biết ở mức nước này, tàu không thể chở đầy tải, có những chuyến chỉ chở được một nửa hoặc một phần tư công suất. Mực nước thấp đồng nghĩa cần nhiều tàu và thời gian hơn để vận chuyển cùng một khối lượng hàng.

Kênh đào Panama cũng điều chỉnh chỉ số vận hành. Trong thông báo ngày 22 tháng 7, OOCL Logistics cho biết giới hạn mớn nước tại kênh đào Panama sẽ giảm xuống 49 feet từ ngày 24 tháng 7 và xuống 48,5 feet từ ngày 15 tháng 8.

Cơ quan quản lý kênh đào Panama khẳng định sẽ không áp dụng hạn chế lưu thông cho đến hết năm 2026, nhưng các thông báo từ ngành vận tải vẫn liên tục điều chỉnh tải trọng theo mực nước thấp. Đây là điểm cần phân biệt rõ giữa tuyên bố chính thức và các chỉ số vận hành thực tế.

Chính quyền Mỹ cũng siết chặt việc kiểm soát thương mại trung chuyển vốn có thể ảnh hưởng đến chi phí nhập khẩu. Trong sắc lệnh hành pháp ngày 3 tháng 6, Nhà Trắng chỉ đạo ưu tiên thực thi luật liên bang đối với các hành vi né tránh thuế quan như khai báo thiếu, phân loại sai mã hàng và trung chuyển bất hợp pháp.

Khi thuế quan và chi phí logistics cùng biến động, áp lực lên giá hàng nhập khẩu có thể lại gia tăng. Thông thường, nếu doanh nghiệp nhập khẩu không thể gánh hết phần chi phí tăng thêm, một phần sẽ được chuyển sang giá bán cho người tiêu dùng.

Ngân hàng Dự trữ Úc (RBA) cũng bày tỏ mối lo tương tự. Trong phiên hỏi đáp ngày 28 tháng 7, Thống đốc Michele Bullock cho biết trong kịch bản bất lợi khi giá dầu duy trì ở mức cao, cả lạm phát lẫn tăng trưởng đều sẽ chịu tác động lớn.

Đối với thị trường tiền mã hóa, những diễn biến này được nhìn nhận như một biến số vĩ mô hơn là tín hiệu giá riêng lẻ. TokenPost trước đó từng ghi nhận thị trường Bitcoin(BTC) xem chỉ số CPI tháng 7 của Mỹ là biến số quan trọng trước ngày công bố, cũng như từng đưa tin về mối liên hệ giữa tình hình Trung Đông và rủi ro địa chính trị đối với các tài sản rủi ro như BTC.

Vấn đề cốt lõi ở đây không phải là chiều hướng của một tài sản cụ thể, mà là mức độ cú sốc nguồn cung có thể trì hoãn quyết định chính sách tiền tệ đến đâu. BLS dự kiến công bố CPI tháng 8 vào lúc 21h30 ngày 11 tháng 9 (giờ Hàn Quốc).

Nguồn xác minh: bài viết gốc trên ZeroHedge, tuyên bố FOMC ngày 29 tháng 7 của Fed, dữ liệu CPI tháng 7 của BLS, bài viết của Reuters về sông Rhine, thông báo của OOCL Logistics về kênh đào Panama, sắc lệnh hành pháp ngày 3 tháng 6 của Nhà Trắng, phiên hỏi đáp ngày 28 tháng 7 của RBA.