Đòn bẩy rủi ro và định giá ảo đe dọa tương lai DeFi

Dù giá trị tổng khóa (TVL) của thị trường tài chính phi tập trung (DeFi) đang trong xu hướng giảm, các chuyên gia cho rằng đây vẫn là giai đoạn mở ra nhiều cơ hội mới cho lĩnh vực cho vay tiền mã hóa. Trong một chia sẻ gần đây, nhà đầu tư Wyatt Khosrowshahi thuộc Castle Island Ventures đã đưa ra những nhận định quan trọng xoay quanh tính bền vững của dịch vụ cho vay DeFi, rủi ro tiềm ẩn, cũng như những sai lệch trong hệ thống định giá hiện tại.

Theo Khosrowshahi, khoảng từ tháng 9 đến đầu tháng 10 đã đánh dấu đỉnh chu kỳ của thị trường tiền mã hóa. Sau giai đoạn này, các chỉ số quan trọng của DeFi đều sụt giảm mạnh, nổi bật nhất là sự suy giảm của “từ TVL”, vốn là yếu tố phản ánh giá trị cốt lõi của các giao thức phi tập trung. Ông nhấn mạnh sự sụt giảm này là biểu hiện rõ nét của những thách thức mà toàn ngành đang phải đối mặt.

Cơ hội nổi lên sau khủng hoảng của Celsius và BlockFi

Nêu quan điểm về tính bền vững của thị trường cho vay tiền mã hóa, Khosrowshahi cho rằng lợi thế độc đáo khiến “từ DeFi” khó bị thay thế bởi các mô hình tài chính truyền thống. Sau sự sụp đổ của các nền tảng cho vay tập trung như Celsius và BlockFi, các giao thức DeFi đã có cơ hội lớn để lấp đầy khoảng trống.

Ông đưa ví dụ rằng những cái tên như AAVE và Morpho đang được hưởng lợi rõ ràng từ tình hình hiện tại. Đáng chú ý, Morpho đã tích hợp với nền tảng giao dịch Coinbase, giúp mở rộng khối lượng cho vay sử dụng Bitcoin(BTC) làm tài sản thế chấp.

Tuy nhiên, Khosrowshahi cũng chỉ ra rằng sự sụt giảm “từ TVL” là tín hiệu rõ ràng cho những rủi ro sắp tới. “Nhu cầu chuyển đổi tài sản không sinh lời thành tài sản sinh lời vẫn còn, thế nhưng thanh khoản trong mảng cho vay dường như đang co cụm lại”, ông cảnh báo.

Rủi ro từ chiến lược 'looping' và đòn bẩy

Cấu trúc cho vay DeFi chủ yếu được thực hiện bằng cách ký gửi tài sản để vay stablecoin, với chiến lược lợi nhuận phổ biến mang tên “looping”―người dùng tiếp tục sử dụng stablecoin vay được để thế chấp và vay thêm. Cách này giúp tối ưu lợi nhuận nhưng cũng đưa người chơi vào vòng xoáy rủi ro khó kiểm soát.

“Dù tính minh bạch là điểm mạnh của crypto, việc xác định mức độ sử dụng đòn bẩy tài chính trong toàn hệ thống gần như bất khả thi”, ông nói. Cấu trúc như ‘cross-deposit vault’ (kho lưu trữ chéo) đang khiến rủi ro bị tập trung một cách cực đoan và đe dọa đến sự ổn định toàn hệ thống.

Khoảng cách lớn giữa định giá token và lợi nhuận thực

Một vấn đề căn bản khác là sự chênh lệch giữa giá trị token và lợi nhuận thực tế mà các dự án DeFi tạo ra. Khosrowshahi phân tích: “Phần lớn tài sản tiền mã hóa hiện không tạo ra lợi nhuận tương xứng với mức định giá thị trường.” Sự kỳ vọng vào lợi nhuận tương lai đang khiến các dự án bị thổi phồng, kéo theo việc định giá quỹ đầu tư và phí quản lý trở nên thiếu chính xác.

Ông nhấn mạnh: “Không thể chỉ dựa vào ‘từ TVL’ để định giá một giao thức DeFi. Thay vào đó, cần nhìn vào mô hình tạo lợi nhuận thực tế để có đánh giá đúng đắn hơn.”

Stablecoin và lãi suất: nhân tố thay đổi cấu trúc ngành

Theo Khosrowshahi, khả năng hoạt động của lĩnh vực cho vay phụ thuộc nhiều vào tính thanh khoản và độ tin cậy của stablecoin. “Cung stablecoin là yếu tố sống còn của thị trường cho vay tiền mã hóa hiện nay”, ông nhận định. Song nhiều nền tảng lại phát hành token được định giá quá cao mà không có dòng lợi nhuận thực, khiến niềm tin vào hệ sinh thái bị xói mòn.

Ngoài ra, ông cho rằng môi trường vĩ mô cũng tác động mạnh đến lĩnh vực này. “Tiền mã hóa phản ứng rất nhạy cảm với biến động lãi suất,” ông nói. Nếu lãi suất giảm trong thời gian tới, nhu cầu vay vốn có thể phục hồi, kéo theo sự khởi sắc trở lại cho “từ DeFi”.

Nhà đầu tư đang ngày càng khắt khe

Kết luận, Khosrowshahi nhận định chỉ một số rất ít startup tiền mã hóa hiện nay có thể tạo ra lợi nhuận thực sự. Nhà đầu tư đang ngày càng quan tâm đến mô hình lợi nhuận và mức độ tin cậy của đội ngũ phát triển. Mặc dù các quỹ đầu tư mạo hiểm vẫn sẵn sàng trả giá cao để thu hút nhân tài công nghệ, nhưng “nếu thị trường khả dụng (TAM) không thực sự chuyển hóa thành doanh thu, ngành này có thể rơi vào trạng thái đầu tư quá mức”, ông cảnh báo.

Ông cho biết việc định giá các giao thức cho vay hiện nay có thể bị thị trường xem là “từ thấp” xét theo góc nhìn dài hạn, nhưng vẫn sẽ biến động trong ngắn hạn do ảnh hưởng bởi yếu tố vĩ mô và dòng vốn hiện có.

“Bình luận”: Nhận định từ Wyatt Khosrowshahi cho thấy ngành “từ DeFi” vẫn còn nhiều tiềm năng chưa được khai phá nếu biết cách kiểm soát đòn bẩy và đánh giá lại mô hình lợi nhuận. Tuy nhiên, sự sụt giảm “từ TVL” và lỗ hổng trong cách các token được định giá cho thấy thị trường vẫn cần một giai đoạn điều chỉnh để được xây dựng lại theo hướng bền vững hơn.