Châu Âu dẫn đầu siết quy định tiền mã hóa, Mỹ vẫn loay hoay thảo luận

Châu Âu đẩy mạnh siết quy định, Mỹ vẫn loay hoay thảo luận: Thị trường tiền mã hóa toàn cầu ngày càng phân cực

Trong khi châu Âu liên tục thúc đẩy thực thi khuôn khổ pháp lý MiCA, giúp ngành tiền mã hóa ngày càng được định hình rõ nét, thì Mỹ vẫn trong giai đoạn bàn thảo nội dung điều luật mà chưa đưa ra hành lang pháp lý cụ thể. Điều này đang khiến xu hướng lựa chọn thị trường hoạt động của các công ty tiền mã hóa toàn cầu dần chuyển hướng sang châu Âu.

Theo CoinDesk đưa tin ngày 24 (giờ địa phương), Liên minh châu Âu (EU) đã bắt đầu thực thi đa phần nội dung của MiCA kể từ tháng 6 năm 2023 và sẽ hoàn thiện đầy đủ vào tháng 7 năm 2026. Đáng chú ý, phần quy định đối với các tổ chức phát hành token tài sản và token tiền điện tử sẽ được áp dụng từ tháng 6 năm 2024, còn những quy định liên quan đến dịch vụ tiền mã hóa sẽ có hiệu lực từ tháng 12 năm 2024.

MiCA cung cấp lộ trình minh bạch, cho phép doanh nghiệp chuẩn bị sản phẩm, kế hoạch chi tiêu và chiến lược tuân thủ phù hợp với khung thời gian quy định. Trong đó, điểm nhấn là “cơ chế giấy phép tập trung”: chỉ cần được cấp phép tại một quốc gia thuộc EU, nhà cung cấp dịch vụ tiền mã hóa (CASP) có thể hoạt động tại toàn bộ 27 nước thành viên.

Bình luận: Việc đơn giản hóa thủ tục cấp phép đang giúp châu Âu trở thành trung tâm quy định toàn cầu, từng bước thu hút các công ty tiền mã hóa thiết lập trụ sở chiến lược tại khu vực này.

Trong khi đó, Mỹ vẫn đang trong giai đoạn thảo luận nội bộ về cách định nghĩa tài sản và áp dụng quy định quản lý. Các cơ quan như Ủy ban Chứng khoán (SEC), Ủy ban Giao dịch Hàng hóa Tương lai (CFTC), Mạng lưới Chống tội phạm Tài chính (FinCEN) và Sở Thuế vụ (IRS) hiện chia nhau quản lý các mặt như chứng khoán, sản phẩm phái sinh, chống rửa tiền và thuế. Việc không có một bộ luật thống nhất khiến Mỹ rơi vào cảnh quy định chồng chéo.

Hiện Quốc hội Mỹ đang xem xét thông qua dự luật “Làm rõ Thị trường Tài sản Kỹ thuật số (Digital Asset Market Clarity Act, 2025)”, đưa ra định nghĩa về token là “hàng hóa kỹ thuật số” hoặc “hợp đồng đầu tư”, và chia quyền quản lý tương ứng cho CFTC và SEC. Nếu được thông qua, một số sàn giao dịch và nhà môi giới tại Mỹ sẽ buộc phải đăng ký dưới CFTC, đồng thời phải tuân thủ các tiêu chuẩn cao hơn liên quan đến dịch vụ lưu ký.

SEC cũng đang xây dựng khung phân loại token mới dựa trên phương pháp kiểm tra Howey. Chủ tịch SEC, ông Paul Atkins, tiết lộ cơ quan này đang nghiên cứu “Luật phân loại token” nhằm quyết định liệu một tài sản có cấu thành “chứng khoán” theo luật Mỹ hay không.

Song song với đó, Quốc hội Mỹ đã đưa ra “GENIUS Act” để quản lý hoạt động phát hành stablecoin. Luật này quy định rõ yêu cầu về dự trữ, quy tắc hoàn tiền và cấm đưa ra tuyên bố sai rằng token được chính phủ bảo đảm.

Bình luận: Dù bắt đầu có những động thái cụ thể về stablecoin, nhưng Mỹ vẫn chậm trễ trong việc thiết lập hệ thống quy định tổng thể, tạo ra thế lưỡng nan cho giới đầu tư và doanh nghiệp trong nước.

Chênh lệch rõ nét về quy định pháp lý đang khiến chiến lược toàn cầu của nhiều công ty tiền mã hóa thay đổi. Thay vì đưa sản phẩm ra thị trường Mỹ trước, nhiều công ty hiện chọn phát hành tại châu Âu — nơi có các tiêu chuẩn minh bạch và thống nhất — rồi mới xem xét mở rộng sang Mỹ nếu môi trường pháp lý trở nên rõ ràng hơn.

Ví dụ, trong khi MiCA giúp doanh nghiệp cắt giảm chi phí xin phép và mở rộng thị trường nhanh chóng, các quy định không nhất quán tại Mỹ khiến việc phân loại token khi niêm yết trở nên rủi ro. Các token có tính năng staking hoặc chức năng tiện ích có thể bị xem là “chứng khoán”, buộc doanh nghiệp phải thay đổi chiến lược phát hành.

Đối với stablecoin, dù hai khu vực đều áp dụng quy định giám sát, nhưng tiêu chuẩn và mô hình quản lý khác nhau dẫn đến chênh lệch trong lựa chọn đối tác và hình thức phát hành.

Theo đó, nhiều công ty đang triển khai chiến lược “tiến trước vào châu Âu, thăm dò Mỹ sau”, với kỳ vọng vào sự thay đổi tích cực từ phía cơ quan lập pháp Mỹ.

Mặt khác, việc thắt chặt tiêu chuẩn quản lý cũng đang định hình lại cấu trúc thị trường. Với yêu cầu rõ ràng từ MiCA, thanh khoản có xu hướng tập trung tại thị trường châu Âu. Trong khi đó, các hạn chế đối với việc niêm yết tài sản và cung cấp sản phẩm tại Mỹ có thể khiến hiệu quả thị trường bị suy giảm.

Ngoài ra, các yêu cầu tuân thủ như chống rửa tiền (AML) và các chuẩn mực MiCA làm tăng chi phí hoạt động, có thể cản trở doanh nghiệp quy mô nhỏ. Ngược lại, các tổ chức lớn — có khả năng hấp thụ chi phí cao — đang tận dụng cơ hội này để mở rộng lợi thế cạnh tranh, thậm chí thông qua hoạt động mua lại hoặc thâu tóm đối thủ yếu hơn.

Cũng theo CoinDesk, CFTC đang cân nhắc cho phép niêm yết các tài sản cơ sở tiền mã hóa trên sàn giao dịch phái sinh — một bước đi được đánh giá có thể làm thay đổi cán cân thị trường Mỹ.

Bình luận: Dưới thời Tổng thống Trump, các ý tưởng quản lý tiền mã hóa từng bước được khởi động từ giai đoạn sơ khai. Tuy nhiên, việc Quốc hội trì hoãn áp dụng luật thống nhất đang khiến thị trường Mỹ rơi vào trạng thái bế tắc, làm nổi bật hơn nữa sự phân cực trong ngành công nghiệp tiền mã hóa toàn cầu.

Tương lai sắp tới sẽ phụ thuộc vào nỗ lực điều chỉnh của các cơ quan Mỹ. Câu hỏi đặt ra là liệu Mỹ có thể bắt kịp châu Âu và thu hẹp khoảng cách ngày càng giãn này?