TRM Labs: CoinEx trở thành “huyết mạch” cho dòng tiền mã hóa né tránh trừng phạt Iran

Theo TRM Labs đưa tin ngày 24 (giờ địa phương), công ty phân tích chuỗi khối này vừa công bố báo cáo mới, trong đó *“chỉ mặt”* sàn giao dịch tiền mã hóa **CoinEx** là tuyến *“huyết mạch”* trong dòng chảy **tài sản chịu lệnh trừng phạt của Iran** ra thị trường quốc tế. Theo TRM Labs, kể từ năm 2019, tổng cộng 3,84 tỷ USD (khoảng 5.922 tỷ won) từ hơn 60 tổ chức Iran nằm trong danh sách trừng phạt đã đi qua CoinEx trước khi chảy tiếp sang các sàn và đối tác toàn cầu.

*bình luận: Báo cáo mới của TRM Labs làm nổi bật vai trò của **CoinEx** trong cấu trúc *“né tránh trừng phạt”* bằng **tiền mã hóa**, một chủ đề đang được các nhà quản lý tài chính toàn cầu chú ý đặc biệt.*

Theo TRM Labs, trong tổng số 3,84 tỷ USD nói trên, khoảng 2,7 tỷ USD (khoảng 4.163 tỷ won) là dòng tiền qua lại trực tiếp giữa **sàn Iran Nobitex** và **CoinEx**. Tính từ năm 2018, lượng giao dịch giữa hai bên duy trì mức trung bình khoảng 1 triệu USD mỗi ngày. Đây được đánh giá là quy mô lớn nhất từng được ghi nhận đối với một sàn giao dịch đơn lẻ trong các dòng tiền liên quan Iran có dấu hiệu *“né tránh trừng phạt”*.

Bản báo cáo này được công bố chỉ khoảng 3 tuần sau khi Bộ Tài chính Mỹ ra lệnh trừng phạt 4 sàn giao dịch tiền mã hóa có trụ sở tại Iran. Trước đó, Bộ trưởng Tài chính Mỹ Janet Yellen (Janet Yellen) cho biết Mỹ đã *tịch thu* khoảng 1 tỷ USD tài sản số liên quan Iran kể từ khi xung đột ở Trung Đông leo thang. Tuy nhiên, **CoinEx** lại không nằm trong danh sách bị trừng phạt mới nhất. Khoảng trống giữa **dữ liệu on-chain** và các động thái cưỡng chế thực tế đang bị giới quan sát coi là một *“lỗ hổng”* trong cơ chế giám sát hiện tại.

“코인엑스, 불법 거래 비중 8%…업계 평균의 27배”

TRM Labs ước tính, khoảng 8% tổng hoạt động giao dịch trên **CoinEx** có liên quan đến các hành vi bị coi là **bất hợp pháp**, cao gấp khoảng 27 lần so với mức trung bình 0,3% ở các sàn được xem là tuân thủ quy định. Dựa trên chênh lệch bất thường này, báo cáo đặt nghi vấn mối quan hệ giữa **CoinEx** và **Nobitex** khó có thể chỉ là giao dịch tự nhiên của thị trường, mà nhiều khả năng là một *“cấu trúc được điều chỉnh, dàn xếp”*.

Tính đến năm 2024, **CoinEx** là đối tác giao dịch nước ngoài lớn nhất của **Nobitex**, với khối lượng giao dịch gấp 9 lần sàn đứng thứ hai. TRM Labs nhận định đây là mức độ tập trung *“rất khó giải thích nếu chỉ bằng hành vi thị trường độc lập”*.

Một điểm đáng chú ý khác là nhiều sàn tiền mã hóa lớn tại Iran đều có chung một mô hình: khoảng 5–10% khối lượng giao dịch của họ được “route” sang **CoinEx**. Theo TRM Labs, việc *nhiều* sàn cùng đẩy ra nước ngoài một tỷ lệ giao dịch tương tự, lại trùng đích đến, là một **mẫu hình bất thường**.

Vai trò của **ViaBTC**, mỏ đào liên quan CoinEx, cũng được nhắc đến. TRM Labs cho biết, thông qua phần thưởng đào coin, khoảng 154 triệu USD (khoảng 237,4 tỷ won) đã chảy từ **ViaBTC** sang **Nobitex**. Sau vụ tấn công vào tháng 6 năm 2025 khiến **Nobitex** thiệt hại khoảng 90 triệu USD, dữ liệu on-chain cho thấy **ViaBTC** đã đóng vai trò cung cấp thanh khoản cho sàn Iran này.

“이란 자금 유입 구조…노비텍스 ‘입구’, 코인엑스 ‘출구’”

Cấu trúc dòng tiền được TRM Labs mô tả là tương đối đơn giản nhưng hiệu quả:

- Các ví liên quan Lực lượng Vệ binh Cách mạng Iran (IRGC) và những tổ chức, cá nhân nằm trong danh sách trừng phạt trước hết gom tiền tại **Nobitex** – “*cửa vào*” trong nước

- Sau đó, **Nobitex** đẩy lượng tài sản này qua **CoinEx**, nơi đóng vai trò “*cửa ra*” kết nối với thanh khoản toàn cầu và các **stablecoin**

Theo dữ liệu của Chainalysis, **Nobitex** hiện xử lý khoảng 50% tổng giao dịch tiền mã hóa tại Iran. Trong khi đó, **CoinEx** cung cấp cổng chuyển đổi sang stablecoin và mạng lưới đối tác quốc tế, thực chất trở thành *“đường thoát”* để **tài sản chịu trừng phạt** hòa vào dòng chảy toàn cầu.

TRM Labs khẳng định cấu trúc này đã vận hành ít nhất từ năm 2018. Đáng chú ý, từ tháng 5 năm 2026, **Nobitex** còn bị nghi ngờ có liên hệ với một gia tộc quyền lực thân cận Lãnh tụ tối cao Ali Khamenei (Ali Khamenei). Nếu cáo buộc này đúng, dòng tiền qua **Nobitex – CoinEx** có thể không chỉ đáp ứng nhu cầu cá nhân mà còn liên quan trực tiếp tới **quyền lực nhà nước Iran**.

Một chi tiết khác cho thấy mức độ dịch chuyển dòng vốn: năm 2024, **CoinEx** vượt qua Binance(BNB) để trở thành đối tác nước ngoài lớn nhất của **Nobitex**. Diễn biến này được nhìn nhận như ví dụ điển hình cho thấy, quy định nhắm vào *một* sàn cụ thể thường chỉ khiến dòng tiền **tái phân bổ sang kênh khác**, chứ không làm giảm nhu cầu sử dụng **tiền mã hóa** trong bối cảnh **né tránh trừng phạt**.

“코인엑스 “이란과 무관”…쟁점은 ‘인지 여부’”

Sau khi báo cáo của TRM Labs được công bố, **CoinEx** đã đăng tuyên bố chính thức trên mạng xã hội X, khẳng định sàn không có *bất kỳ* quan hệ thương mại nào với chính phủ Iran hay các sàn Iran, đồng thời phủ nhận việc cung cấp kênh chuyển tiền cho bất cứ đối tượng nào nằm trong danh sách trừng phạt.

CoinEx cho rằng, các dòng tiền on-chain không đủ để chứng minh sàn *“nhận thức hay chủ động tham gia”* vào các hoạt động né tránh trừng phạt, và rằng mọi giao dịch đều là kết quả của việc người dùng tự do chuyển tài sản.

Tuy vậy, TRM Labs nhấn mạnh bản báo cáo chỉ dựa trên **dòng chảy giao dịch** và **mẫu hình hành vi on-chain**, chứ không bàn đến chuyện có hay không một **hợp đồng thương mại chính thức** giữa các bên. Nói cách khác, CoinEx phản hồi ở tầng “*không có hợp đồng, không có quan hệ chính thức*”, trong khi TRM Labs lại đặt câu hỏi ở tầng “*dòng tiền đang thực sự chảy như thế nào*”. Hai lập luận này đang nói về hai lớp vấn đề khác nhau.

Về mặt pháp lý, Văn phòng Kiểm soát Tài sản Nước ngoài Mỹ (OFAC) không yêu cầu phải có **hợp đồng chính thức** thì mới áp trừng phạt. Chỉ cần xác định một đơn vị *“tạo điều kiện”* (facilitate) cho giao dịch hoặc tài sản của đối tượng bị trừng phạt, OFAC đã có cơ sở để vào cuộc.

Do đó, điểm mấu chốt trong tranh cãi xung quanh **CoinEx** không phải là có hợp đồng với phía Iran hay không, mà là: **sàn có nhận thức được tính chất của các dòng vốn nói trên hay không** – và nếu có dấu hiệu nhận biết, liệu đã triển khai đầy đủ biện pháp ngăn chặn theo chuẩn KYC/AML hay chưa.

*bình luận: Tỷ lệ giao dịch bị nghi là bất hợp pháp lên tới 8% – cao gấp 27 lần mặt bằng chung – tự thân nó đã là một *“cảnh báo đỏ”* cho bất kỳ nhà đầu tư, tổ chức tuân thủ hay cơ quan quản lý nào khi đánh giá **rủi ro tuân thủ** của CoinEx.*

Báo cáo của TRM Labs, vì vậy, không chỉ dừng lại ở việc chỉ ra **CoinEx** hay **Nobitex**, mà còn cho thấy hệ sinh thái **tránh né trừng phạt bằng tiền mã hóa** đang vận hành một cách ngày càng tinh vi trên quy mô toàn cầu. Trong bối cảnh các lệnh cấm vận tài chính truyền thống ngày càng siết chặt, vai trò của **tiền mã hóa**, **sàn giao dịch** và **công cụ phân tích on-chain** như TRM Labs hay Chainalysis sẽ tiếp tục là tâm điểm tranh luận giữa các nhà quản lý, nhà đầu tư và cộng đồng blockchain.