TensorX và Solstice huy động 1 tỷ USD xây hạ tầng AI chủ quyền châu Âu với tài sản on-chain aiUSX

Châu Âu đang xuất hiện một mô hình huy động vốn mới nhắm tới xây dựng *“hạ tầng AI mang tính chủ quyền”* ngay trong khối EU. TensorX và Solstice vừa công bố kế hoạch triển khai gói *tài trợ đầu tư hạ tầng* lên tới 1 tỷ USD (khoảng 1,54 nghìn tỷ đồng), đồng thời giới thiệu sản phẩm tài sản sinh lợi *“*aiUSX*từ”* cho phép doanh nghiệp dùng *tiền nhàn rỗi* tham gia đầu tư vào hạ tầng AI.

Theo nội dung công bố mới đây (giờ địa phương), thương vụ hợp tác này gắn trực tiếp với xu hướng Liên minh châu Âu (EU) muốn duy trì *chủ quyền dữ liệu* nhưng vẫn đáp ứng nhu cầu tính toán AI bùng nổ. TensorX hiện vận hành hạ tầng dựa trên GPU của Nvidia, cam kết toàn bộ dữ liệu được lưu trữ trong lãnh thổ châu Âu và áp dụng mô hình *“không lưu trữ dữ liệu lâu dài”* (zero data retention). Trên nền tảng đó, Solstice bổ sung lớp *tài chính on-chain* để cung cấp vốn mở rộng trung tâm dữ liệu và phần cứng AI.

*từ TensorX*từ và Solstice dự định huy động tối đa 1 tỷ USD để đầu tư mở rộng dữ liệu trung tâm và GPU, qua đó đáp ứng nhu cầu tính toán AI ngày càng tăng của các tổ chức tại châu Âu. Kế hoạch cho phép tiếp tục mua sắm thêm thiết bị sau giai đoạn giải ngân ban đầu nếu nhu cầu vẫn gia tăng. Chủ tịch TensorX Tim Grant cho biết châu Âu *“muốn một hệ sinh thái AI tôn trọng dữ liệu nội khối và các chuẩn mực quản lý riêng của EU”*, đồng thời nhấn mạnh *“để gánh nổi làn sóng nhu cầu mới, các khoản đầu tư hạ tầng phần cứng quy mô lớn là điều bắt buộc”*.

Trọng tâm của cấu trúc tài chính lần này là sản phẩm *từ aiUSX*từ mà Solstice sắp tung ra. Thay vì chỉ các định chế tài chính lớn mới tiếp cận được hạ tầng tài chính, *aiUSX* cho phép doanh nghiệp dùng khoản tiền mặt tích lũy hoặc tài sản an toàn (dành sẵn cho việc triển khai AI) để *gián tiếp tham gia cấp vốn cho hạ tầng AI* và nhận phần lợi nhuận tương ứng. Điểm khác biệt là *cửa vào* của thị trường tài trợ hạ tầng — vốn bị chi phối bởi các tổ chức lớn — nay được mở rộng sang nhóm doanh nghiệp sử dụng AI.

Giai đoạn đầu, *aiUSX* sẽ bị giới hạn ở quy mô 5 triệu USD (khoảng 77 tỷ đồng). Nguồn vốn này được thiết kế để vẫn duy trì tính thanh khoản, có thể rút vốn, trong khi lợi nhuận phát sinh có thể được khấu trừ hoặc tái sử dụng cho *chi phí suy luận AI (inference)* trong tương lai của chính doanh nghiệp tham gia. Giám đốc điều hành Solstice Ben Nadlereski nhận định trong bối cảnh *“mọi công ty đều đang trở thành công ty AI”*, chi phí suy luận AI sẽ *“liên tục leo thang”*, và *từ aiUSX*từ được thiết kế để *“khiến dòng tiền đang ‘nằm chờ’ của doanh nghiệp làm việc giống như một tài sản thực sự”*.

Solstice hiện vận hành *USX*, một tài sản neo theo USD dùng làm lõi cho cơ chế thanh toán và chia sẻ lợi nhuận on-chain, với tổng giá trị khóa (TVL) đã vượt 500 triệu USD. Cấu trúc vừa công bố được đánh giá là bước kết hợp giữa *tài trợ hạ tầng truyền thống* và *thanh khoản dựa trên blockchain*, từ đó có thể làm lung lay thế độc tôn của mô hình tài trợ chỉ xoay quanh các tổ chức lớn.

Stuart Connelly từ DíosX Capital bình luận rằng *“AI mang tính chủ quyền không chỉ là cuộc chơi của chip bán dẫn, mà còn là cuộc đua về vốn trong hạ tầng”*. Theo ông, *từ aiUSX*từ có thể trở thành *cánh cửa* để nhiều doanh nghiệp hơn tham gia vào vòng tuần hoàn vốn xây dựng hạ tầng này.

*bình luận*

Cấu trúc mà TensorX và Solstice đưa ra nằm đúng giao điểm của ba xu hướng: *từ chủ quyền dữ liệu*từ trong EU, *từ nhu cầu tính toán AI bùng nổ*từ, và *từ tài chính on-chain*từ đang được thể chế hóa dần. Câu hỏi chính của thị trường trong thời gian tới sẽ là: *quy mô giải ngân thực tế* có đạt gần mức 1 tỷ USD như công bố hay không, và *mô hình lợi nhuận – quản trị rủi ro* của *từ aiUSX*từ có đủ ổn định để được doanh nghiệp sử dụng rộng rãi, hay vẫn chỉ là một thử nghiệm ngách trong mảng hạ tầng AI – crypto.