75,41 triệu giao dịch x402: Thanh toán AI bước vào giai đoạn kiểm chứng

Trang chủ chính thức của x402 tại thời điểm ngày 29 (giờ Hàn Quốc) hiển thị 75,41 triệu giao dịch trong 30 ngày gần nhất, với tổng giá trị giao dịch đạt 24,24 triệu USD (khoảng 335 tỷ won). Đây là dấu hiệu cho thấy các thử nghiệm cho phép AI agent thực hiện thanh toán bằng stablecoin trong quá trình gửi yêu cầu web đang nhanh chóng tích lũy thành dữ liệu on-chain.

Cùng thời điểm, trang chủ chính thức cũng ghi nhận 94.060 người mua và 22.000 người bán. Crypto Briefing cho biết số lượng giao dịch chuyển stablecoin của AI agent qua x402 trong 30 ngày gần nhất là 23,1 triệu giao dịch. Sự chênh lệch giữa hai con số này chưa được xác minh rõ nguyên nhân.

x402 là tiêu chuẩn thanh toán trên nền tảng Internet, tận dụng mã trạng thái HTTP 402 “Yêu cầu thanh toán” (Payment Required) để xây dựng luồng thanh toán. Khi dịch vụ đưa ra điều kiện thanh toán, AI agent hoặc ứng dụng sẽ thực hiện thanh toán on-chain, sau đó gửi lại yêu cầu kèm theo bằng chứng thanh toán.

Phương thức này tập trung vào việc thanh toán theo từng yêu cầu, không cần tạo tài khoản, cấp API key hay đăng ký thuê bao riêng. Điểm mấu chốt là mô hình này có thể được dùng như một cấu trúc thanh toán giữa máy với máy trong các lĩnh vực thường phát sinh phí nhỏ như API, nội dung số hay dịch vụ số.

TokenPost từng đưa tin về cấu trúc x402 được dùng như một giao thức thanh toán giữa máy với máy. Khi đó, luồng gồm yêu cầu dịch vụ, đưa ra điều kiện thanh toán, thanh toán on-chain và yêu cầu kèm biên lai cũng đã được xem là cấu trúc cơ bản của thanh toán AI agent.

Tài liệu chính thức của x402 liệt kê Base, Solana(SOL), TON, Algorand(ALGO), Stellar Lumens(XLM), Aptos(APT), Hedera(HBAR)... là các mạng lưới được hỗ trợ. Trên một số chain, USD Coin(USDC) được thiết lập làm tài sản thanh toán mặc định.

Tài liệu GitHub của x402 giải thích rằng giao thức này được thiết kế để không bị ràng buộc vào một mạng lưới hay tài sản cụ thể. Một đặc điểm khác được nêu ra là cấu trúc facilitator hỗ trợ xác minh và quyết toán thanh toán.

Linux Foundation ngày 14 tháng 7 công bố chính thức vận hành quỹ x402 Foundation, đồng thời xác nhận Coinbase(COIN) đã hoàn tất phần đóng góp của mình cho giao thức. Quỹ này quy tụ 40 tổ chức tham gia, bao gồm Visa, Mastercard, Stripe, Google, AWS, Circle và Solana Foundation.

Điều này cho thấy thử nghiệm thanh toán do Coinbase khởi xướng đã vượt ra khỏi phạm vi một dự án riêng của sàn giao dịch, để bước vào giai đoạn thảo luận tiêu chuẩn hóa. Việc các mạng thanh toán, nhà cung cấp dịch vụ đám mây, đơn vị phát hành stablecoin và quỹ blockchain công khai cùng tham gia bàn thảo tiêu chuẩn chung cũng cho thấy phạm vi các bên liên quan đang mở rộng.

Việc tích hợp vào công cụ dành cho nhà phát triển cũng tiếp diễn. Cloudflare đã cung cấp ví dụ triển khai thanh toán x402 trong tài liệu về agent, đồng thời giải thích luồng phản hồi mã 402 và xác nhận thanh toán thông qua facilitator.

Ngày 11 tháng 5, x402 ra mắt bản cập nhật quyết toán theo lô, đặt mục tiêu hướng tới thanh toán giá trị siêu nhỏ với độ trễ cực thấp, thậm chí dưới 1 cent. Bối cảnh phía sau là khi số lượng thanh toán theo từng yêu cầu tăng lên, việc giảm chi phí quyết toán riêng lẻ và độ trễ trở thành yếu tố quan trọng.

Tuy nhiên, khó có thể xem sự gia tăng số lượng giao dịch là dấu hiệu trực tiếp của việc thương mại hóa. Chainalysis phân tích rằng một phần mức tăng trưởng thanh toán agent trên Base đến từ hoạt động farming memecoin.

Điều này đồng nghĩa với việc vẫn còn khả năng hoạt động thử nghiệm của nhà phát triển, lưu lượng truy cập mang tính thử nghiệm và hoạt động nhằm nhận thưởng đang trộn lẫn với nhau. Giới quan sát cho rằng cần phân biệt rõ giữa số lượng giao dịch và quy mô tiêu thụ dịch vụ trả phí thực tế.

TokenPost trước đó cũng đưa tin số lượng thanh toán x402 trên BNB Chain đã vượt 1,4 triệu giao dịch. Con số lần này tiếp tục phản ánh vấn đề tương tự.

Sự lan rộng của x402 cho thấy thanh toán AI agent đã vượt qua giai đoạn chỉ là khái niệm lý thuyết, để bước vào dữ liệu on-chain và tài liệu dành cho nhà phát triển. Đồng thời, do số liệu thống kê chính thức và số liệu được báo chí đưa tin có sự chênh lệch, việc đánh giá quy mô sử dụng thực tế của stablecoin cần xem xét đồng thời tiêu chí thống kê giao dịch và phương thức lọc dữ liệu.