Bitcoin(BTC) tăng từ khoảng 65.000 USD giữa tháng 8 lên gần mốc 80.000 USD, nhưng giới phân tích cho rằng động lực chính của đợt tăng này đến từ việc thanh lý các vị thế bán khống (short) sử dụng đòn bẩy, nhiều hơn là dòng tiền mua mới đổ vào thị trường.
Theo báo cáo triển vọng hàng tuần công bố ngày 21 tháng 8, Charles Schwab cho biết hơn 2 tỷ USD vị thế bán khống có đòn bẩy đã bị thanh lý chỉ trong hai ngày 19-20 tháng 8. Cũng trong báo cáo này, công ty cho biết khối lượng hợp đồng mở (open interest) của hợp đồng tương lai vĩnh viễn đã giảm xuống mức thấp nhất kể từ tháng 5 năm 2026, trong khi tỷ lệ funding quay về trạng thái trung lập.
Đợt tăng giá lần này bắt nguồn từ thông báo mở rộng chương trình mua lại trái phiếu dài hạn (buyback) của Bộ Tài chính Mỹ. Ngày 19 tháng 8, Bộ Tài chính Mỹ thông báo nâng quy mô mua lại trái phiếu danh nghĩa dài hạn nhằm hỗ trợ thanh khoản, từ mức tối đa 2 tỷ USD lên tối thiểu 4 tỷ USD mỗi đợt thực hiện.
Chương trình này có hiệu lực từ ngày 9 tháng 9 và kéo dài đến ngày 4 tháng 11, thời điểm kết thúc quý hoàn trả hiện tại. Đây không phải là chính sách nới lỏng định lượng (QE) mà chỉ mang tính hỗ trợ thanh khoản cho thị trường trái phiếu dài hạn, nên khó có thể xem đà tăng của BTC là dấu hiệu Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) chuyển hướng nới lỏng chính sách.
Biên bản cuộc họp Ủy ban Thị trường mở Liên bang (FOMC) ngày 28-29 tháng 7 của Fed cũng không cho thấy kỳ vọng nới lỏng rõ ràng. Biên bản ghi nhận Fed giữ nguyên lãi suất cơ bản ở mức 3,5-3,75%, nhưng có 3 thành viên muốn tăng thêm 25 điểm cơ bản, trong khi lạm phát vẫn cao hơn mục tiêu 2%.
Các chỉ số trên thị trường phái sinh cũng cho thấy đây là quá trình dọn dẹp đòn bẩy. CoinDesk dẫn dữ liệu từ Glassnode cho biết khối lượng hợp đồng mở của BTC giảm từ 645.760 BTC vào ngày 14 tháng 8 xuống còn 587.584 BTC, mức thấp nhất trong khoảng 5 tháng.
Việc open interest giảm trong khi giá giao ngay tăng cho thấy các vị thế đặt cược giá giảm đã được đóng lại hoặc bị sàn giao dịch buộc thanh lý. Diễn biến này củng cố nhận định rằng đà tăng giá được khuếch đại chủ yếu bởi áp lực thanh lý các vị thế bán khống hiện có, hơn là dòng vốn đòn bẩy mới đổ vào thị trường.
Charles Schwab cũng chỉ ra rằng đường cong hợp đồng tương lai BTC đang ở trạng thái backwardation (đảo ngược). Công ty cho biết trạng thái này chỉ từng xuất hiện trong chưa đến 25% tổng thời gian kể từ khi hợp đồng tương lai Bitcoin trên sàn CME ra mắt.
Backwardation là trạng thái giá hợp đồng tương lai kỳ hạn gần cao hơn kỳ hạn xa, ngược với trạng thái contango thông thường. Hiện tượng này có thể phản ánh đồng thời nhu cầu mua giao ngay, hoạt động đóng vị thế và sự mất cân bằng trên thị trường.
Giới phân tích có quan điểm không đồng nhất về diễn biến này. Jim Ferraioli, chuyên gia phân tích tại Charles Schwab, nhận định trong báo cáo tuần rằng các đợt short squeeze (ép giá vị thế bán khống) thường chỉ kéo dài trong thời gian ngắn và thị trường có thể hấp thụ phần tăng giá nhanh này.
Ngược lại, nhóm phân tích của Bitfinex, được CoinDesk trích dẫn, cho rằng nhu cầu mua giao ngay đang hấp thụ áp lực bán trong vùng giá 77.100-80.000 USD. Quan điểm này cho rằng bên cạnh yếu tố thanh lý đòn bẩy ngắn hạn, nhu cầu mua thực từ thị trường giao ngay vẫn đang hiện diện.
Nhận định của Charles Schwab cũng gắn liền với hoạt động kinh doanh của chính công ty này. Ngày 16 tháng 4, Charles Schwab công bố kế hoạch triển khai dịch vụ giao dịch tiền mã hóa giao ngay cho khách hàng cá nhân, trong đó có cả Bitcoin(BTC) và Ethereum(ETH).
Trước đó, TokenPost từng đưa tin Charles Schwab cung cấp dịch vụ giao dịch trực tiếp BTC và ETH tại 48 bang của Mỹ. Bình luận mới nhất về thị trường phái sinh Bitcoin lần này cũng đáng chú ý vì được đưa ra trong bối cảnh công ty đang mở rộng mảng giao dịch tiền mã hóa giao ngay.
Quy mô thanh lý được công bố khác nhau tùy theo thời điểm thống kê. Con số 2 tỷ USD mà Charles Schwab đưa ra được tính trong hai ngày 19-20 tháng 8, trong khi các báo cáo sau đó mở rộng khung thời gian thống kê và ghi nhận quy mô thanh lý vị thế bán khống lớn hơn.
Tính đến ngày 28 tháng 8, BTC có thời điểm trong phiên tăng lên 81.326,81 USD trước khi giảm về 79.741,00 USD. Barron's nhận định diễn biến trong ngày là kết quả kết hợp giữa xu hướng ưa chuộng tài sản thay thế sau khi Bộ Tài chính Mỹ mở rộng chương trình mua lại trái phiếu và hoạt động chốt lời.
Bình luận 0