Cước tàu dầu vượt 520.000 USD/ngày, phí bảo hiểm qua Hormuz quanh 10%

Cước vận chuyển tàu chở dầu siêu lớn và phí bảo hiểm rủi ro chiến tranh cùng tăng khi tình trạng gián đoạn lưu thông qua eo biển Hormuz kéo dài, làm xáo trộn cấu trúc chi phí của thị trường dầu mỏ và vận tải biển. Dòng chảy dầu từ Trung Đông là biến số vĩ mô có thể tác động tới giá dầu, đồng USD, kỳ vọng lạm phát và qua đó ảnh hưởng tới tâm lý với tài sản rủi ro.

Lloyd's List Intelligence cho biết trong báo cáo ngày 19 rằng doanh thu của tàu chở dầu siêu lớn (VLCC) trên tuyến TD3C, nối vùng Vịnh Trung Đông với Trung Quốc, đã vượt mốc 520.000 USD mỗi ngày. Crypto Briefing đưa tin con số này đã tiệm cận 650.000 USD/ngày, tuy nhiên dữ liệu công khai hiện chưa cho phép đối chiếu trực tiếp cùng một thời điểm và cùng một cách tính giữa hai nguồn.

Nguyên nhân sâu xa của đà tăng cước nằm ở lượng tàu qua lại eo biển sụt giảm. Dựa trên dữ liệu theo dõi tàu của Kpler, Reuters đưa tin tính đến ngày 16, số tàu chở hàng đi qua eo biển Hormuz trong hai ngày cuối tuần chỉ còn lần lượt 5 chiếc và 0 chiếc. Con số này giảm mạnh so với 31 chiếc của cuối tuần trước đó, và càng cách biệt lớn so với mức 130-140 chiếc mỗi ngày trước khi xung đột nổ ra.

Eo biển Hormuz là điểm nghẽn then chốt trong vận chuyển dầu, nối vịnh Ba Tư với vịnh Oman. Khi tuyến đường này bất ổn, tàu thường phải chờ đợi hoặc cân nhắc đi vòng, khiến vòng quay khai thác tàu giảm xuống. Khi số tàu thực tế có thể huy động giảm, cước vận chuyển có xu hướng biến động mạnh hơn cả mức thay đổi của khối lượng hàng hóa.

TokenPost từng đưa tin về việc lưu lượng qua Hormuz giảm mạnh trong khi một phần hoạt động xuất hàng từ Ả Rập Xê Út được nối lại. Đợt tăng cước lần này là phần nối tiếp của quá trình gián đoạn lưu thông lan sang chi phí logistics và bảo hiểm. Chủ tàu và chủ hàng giờ đây phải tính toán đồng thời cước vận chuyển, rủi ro tuyến đường, thời gian chờ đợi và khả năng được nhận bảo hiểm.

Thị trường bảo hiểm cũng di chuyển theo cùng hướng. The Insurer đưa tin ngày 18 rằng phí bảo hiểm rủi ro chiến tranh cho tuyến qua Hormuz được chào ở mức 7,5-12,5%, phần lớn dao động quanh 10%. Một số công ty bảo hiểm được cho là đã giảm hạn mức nhận bảo hiểm hoặc hạn chế phạm vi bảo lãnh.

Phí bảo hiểm rủi ro chiến tranh khó so sánh trực tiếp với cước vận chuyển vì không tính theo từng lô hàng mà tính theo tỷ lệ trên giá trị con tàu. Gánh nặng thực tế vì vậy phụ thuộc vào giá tàu, độ dài hải trình và thời gian lưu tàu. Dù vậy, khi phí bảo hiểm tăng, áp lực lên việc lựa chọn tuyến đường và khả năng vận hành tàu là có thật.

Kết quả kinh doanh của các hãng vận tải biển đã phần nào phản ánh xu hướng này. TORM(TRMD) và International Seaways(INSW) công bố kết quả quý 2 ở mức kỷ lục. Cước tăng vọt giúp lợi nhuận các hãng tàu chở dầu được cải thiện, trong khi chủ hàng và các nhà máy lọc dầu phải gánh thêm cả chi phí thu mua lẫn rủi ro vận chuyển.

Ngành lọc dầu cũng chịu tác động. Reuters đưa tin lợi nhuận ròng quý 2 của Marathon Petroleum($MPC) đạt 5,14 tỷ USD, tăng so với 1,22 tỷ USD cùng kỳ năm trước. Hãng tin này giải thích rằng gián đoạn nguồn cung qua Hormuz đã khiến biên lợi nhuận lọc dầu tăng gấp đôi.

Cơ cấu thị trường cũng là biến số đáng chú ý. Drewry cho biết trong dữ liệu ngày 26 tháng 2 rằng Sinokor Merchant Marine sở hữu 78 tàu VLCC, chiếm khoảng 10% đội tàu không nằm trong diện trừng phạt. Reuters đưa tin ngày 19 tháng 3 rằng MSC đã đồng ý mua 50% cổ phần của Sinokor Merchant Marine.

Dữ liệu này cho thấy mức độ tập trung đội tàu đang tăng lên, nhưng chưa đồng nghĩa với việc xác lập vị thế thống lĩnh thị trường lâu dài. Các chủ tàu lớn có thêm dư địa hấp thụ mức cước cao, song cước vận chuyển vẫn có thể biến động nhanh tùy theo diễn biến xung đột quân sự, hạn mức nhận bảo hiểm, lưu lượng tàu thực tế qua eo biển và tiến triển đàm phán ngoại giao.

Chi phí vận chuyển dầu từ Trung Đông tăng có thể kéo theo áp lực chi phí đầu vào cho ngành lọc hóa dầu, giá nhập khẩu và nhu cầu USD. Đối với nhà đầu tư tiền mã hóa, diễn biến giá dầu và đồng USD là chỉ báo phụ trợ để đánh giá khẩu vị với các tài sản rủi ro như Bitcoin(BTC).

Dù vậy, chưa thể quy trực tiếp diễn biến này thành chiều hướng giá của một tài sản cụ thể. Cước vận chuyển và phí bảo hiểm tăng đều là áp lực chi phí, nhưng được phản ánh theo những cách khác nhau vào biên lợi nhuận lọc dầu và kết quả kinh doanh của các hãng tàu. Bình luận cho rằng nên nhìn nhận đây là biến động của chuỗi cung ứng và bối cảnh vĩ mô, thay vì căn cứ để đưa ra quyết định đầu tư.

Đàm phán ngoại giao là điểm cần theo dõi vì có thể giúp hạ nhiệt áp lực chi phí. AP đưa tin ngày 25 rằng Iran và Oman đã thảo luận phương án quản lý lưu thông qua eo biển Hormuz, bao gồm tuyến đường tạm thời và việc rà phá thủy lôi. Hai nước dự kiến tiếp tục đàm phán kỹ thuật về tuyến đường lâu dài và cơ chế quản lý eo biển.