Zcash(ZEC) phục hồi mốc 800 USD, cộng đồng bỏ phiếu định hình nâng cấp NU7

Zcash(ZEC) đã phục hồi lên ngưỡng 800 USD vào ngày 28, đúng lúc cộng đồng đang bỏ phiếu để xác định phạm vi của bản nâng cấp mạng lưới tiếp theo mang tên NU7. Trọng tâm của đợt bỏ phiếu lần này không nằm ở biến động giá ngắn hạn, mà ở 5 câu hỏi xoay quanh cách phát hành token mới, thời gian tạo khối và thời điểm ngừng hỗ trợ các loại giao dịch cũ.

Theo CoinGecko ngày 28, Zcash được giao dịch ở mức 814,25 USD theo dữ liệu thời gian thực. Trên biểu đồ dữ liệu lịch sử của CoinGecko, giá đóng cửa ngày 26 được ghi nhận ở mức 816,38 USD, trong khi giá đóng cửa tính theo giờ UTC của ngày 27 vẫn chưa được xác định.

AMBCrypto đưa tin giá Zcash từng giảm xuống khoảng 773 USD trong phiên, trước khi phục hồi về gần 826 USD. Đây chỉ là ảnh chụp giá tại thời điểm đưa tin, nên khó có thể khẳng định một xu hướng đảo chiều rõ ràng nếu ghép các mốc giá ở nhiều thời điểm khác nhau vào cùng một chuỗi dữ liệu.

Vòng bỏ phiếu dành cho người nắm giữ coin (coinholder) của NU7 bắt đầu từ ngày 25 và sẽ kết thúc vào lúc 19h00 UTC ngày 14 tháng 9, tương đương khoảng 2h sáng ngày 15 tháng 9 theo giờ Việt Nam. Mốc chốt tư cách bỏ phiếu được ghi nhận tại block thứ 3.459.350 trên mainnet, với thời điểm dự kiến là khoảng 2h sáng ngày 25 theo giờ Việt Nam.

Điều kiện để đủ tư cách bỏ phiếu là sở hữu ZEC ở dạng bảo mật (shielded) có thể chi tiêu, được lưu trên Ironwood tại thời điểm chốt danh sách. Zcash Labs hướng dẫn người dùng có thể bỏ phiếu thông qua các ví cứng Vizor, Zodl, Zkool và Keystone. Trước đó, TokenPost từng đưa tin Zodl đã phát hành công cụ hỗ trợ di chuyển dữ liệu trước khi tích hợp Ironwood.

Các câu hỏi trong đợt bỏ phiếu lần này gồm: △làm mượt tốc độ phát hành theo cơ chế NSM △thời điểm bắt đầu tái phát hành theo NSM △thời điểm vô hiệu hóa các giao dịch theo chuẩn Sprout và v4 △phương án rút ngắn khoảng thời gian mục tiêu giữa các block từ 75 giây xuống 25 giây △cách xử lý những tính năng chưa sẵn sàng tính đến ngày 30 tháng 9. Thông báo về vòng bỏ phiếu coinholder NU7 trên diễn đàn cộng đồng Zcash nêu rõ việc thay đổi định dạng giao dịch không nằm trong phạm vi lần này, và thành phần thu hồi quỹ NSM theo ZIP 233 cũng không thuộc phạm vi của NU7.

Vấn đề mang tính kinh tế nằm ở việc giữ nguyên cơ chế giảm một nửa (halving) 4 năm một lần đối với lượng ZEC phát hành mới, hay điều chỉnh sang một đường cong phát hành mượt hơn. Cơ chế NSM gắn liền với việc đưa lượng ZEC đã bị loại khỏi lưu thông quay trở lại làm phần thưởng block trong tương lai. Tuy nhiên, thông báo chính thức khẳng định tổng cung ZEC sẽ không bị ảnh hưởng trong bất kỳ phương án nào.

Vấn đề mang tính kỹ thuật liên quan đến tốc độ xử lý và việc dọn dẹp các tính năng cũ. Nếu khoảng thời gian mục tiêu giữa các block được rút ngắn còn 25 giây, thời gian tạo block sẽ ngắn lại, giúp người dùng mạng lưới cảm nhận thời gian xác nhận giao dịch nhanh hơn. Dù vậy, đây cũng là vấn đề cần cân nhắc song song với gánh nặng vận hành node và xác thực giao dịch.

Sprout là hệ thống giao dịch bảo mật đời đầu của Zcash, đã bị coi là lỗi thời (deprecated) từ năm 2018, và chức năng nạp tiền vào hệ thống này cũng đã bị vô hiệu hóa từ trước. Zcash Foundation cho biết lượng ZEC còn lại trong Sprout hiện dưới 23.000 ZEC, chiếm chưa tới 0,1% tổng khối lượng giao dịch. Việc dọn dẹp các tính năng cũ vẫn là bài toán cân bằng giữa đơn giản hóa mạng lưới và khả năng tiếp cận của những người dùng cũ.

Song song đó, vòng bỏ phiếu ZCAP cũng diễn ra trong cùng giai đoạn. Zcash Foundation đã mở vòng bỏ phiếu ZCAP vào ngày 27, với lựa chọn “bỏ phiếu trắng” được bổ sung cho cả 5 câu hỏi. Foundation cho biết quy trình này chỉ mang tính chất tham vấn.

Vòng bỏ phiếu coinholder cũng lấy mốc trên 1 triệu ZEC tham gia làm tiêu chí thể hiện tính đại diện, nhưng kết quả bỏ phiếu không tự động quyết định phạm vi cuối cùng của NU7. Kết quả bỏ phiếu chỉ được dùng làm dữ liệu tham khảo để nắm bắt ý kiến cộng đồng, còn những tính năng thực sự được đưa vào bản nâng cấp sẽ còn phụ thuộc vào khả năng triển khai và lịch trình thực tế.

Phản ứng từ cộng đồng cho thấy cả sự mở rộng tham gia lẫn áp lực về mặt thời gian. Một số người tham gia đánh giá tích cực việc người nắm giữ token có thể trực tiếp thể hiện quan điểm của mình. Ở chiều ngược lại, cũng có ý kiến cho rằng lịch trình đang diễn ra khá gấp, kèm theo câu hỏi về thành phần người xác thực và cách diễn giải kết quả bỏ phiếu.

Về mặt vận hành, một số phản hồi cho biết việc bỏ phiếu qua Zodl hoạt động bình thường. Tuy nhiên, cũng có ý kiến nhắc lại rằng đây là một quy trình không mang tính ràng buộc. Nói cách khác, việc có thể tham gia về mặt kỹ thuật là một chuyện, còn hiệu lực quản trị thực sự đi đến đâu lại là chuyện khác.

Đối với nhà đầu tư quan tâm đến Zcash, lịch trình và phạm vi nâng cấp là điều cần theo dõi trước, thay vì chỉ nhìn vào biến động giá. Sau bài viết trước của TokenPost về việc vòng bỏ phiếu coinholder NU7 của Zcash bắt đầu từ ngày 25, đợt bỏ phiếu lần này đã bước sang giai đoạn cụ thể hóa từng câu hỏi và cách thức tham gia. Thay vì vội vàng gắn kỳ vọng nâng cấp với diễn biến giá ngắn hạn, nhà đầu tư nên theo dõi tách bạch giữa kết quả bỏ phiếu và tiến độ triển khai thực tế.

Trang thông tin chính thức về NU7 cho biết độ cao block để kích hoạt bản nâng cấp vẫn chưa được ấn định. Vòng bỏ phiếu lần này sẽ kết thúc vào khoảng 2h sáng ngày 15 tháng 9 theo giờ Việt Nam, và câu hỏi về cách xử lý các tính năng chưa sẵn sàng tính đến ngày 30 tháng 9 cũng nằm trong nội dung bỏ phiếu.