Polestar dừng bán xe mới tại Mỹ từ 2027 sau khi bị từ chối phê duyệt xe kết nối

Polestar (PSNY) sẽ ngừng bán xe mới tại thị trường Mỹ từ mẫu xe năm 2027 sau khi Cục Công nghiệp và An ninh (BIS) thuộc Bộ Thương mại Mỹ từ chối cấp phê duyệt theo quy định xe kết nối cho hãng. Trong khi đó Volvo, cùng có liên hệ với Tập đoàn Geely của Trung Quốc, lại được Mỹ chấp thuận tiếp tục bán hàng, khiến tranh cãi về tiêu chuẩn áp dụng quy định lan sang một vụ kiện từ đại lý.

Trong thông báo ngày 25 tháng 6, Polestar cho biết BIS đã không cấp phép để hãng tiếp tục bán xe tại Mỹ theo quy định xe kết nối hiện hành. Công ty cho biết sẽ dừng bán xe mới tại Mỹ từ mẫu xe năm 2027, nhưng vẫn tiếp tục bán số xe Polestar 3 và Polestar 4 còn tồn kho, đồng thời duy trì dịch vụ hậu mãi cho khách hàng hiện tại.

Cũng trong thông báo này, Polestar cho biết châu Âu chiếm khoảng 80% doanh số bán lẻ toàn cầu của hãng. Công ty nói thêm rằng 94% doanh số bán lẻ quý 1/2026 đến từ các thị trường ngoài nước Mỹ. Dù tỷ trọng thị trường Mỹ không lớn, việc ngừng bán vẫn có thể ảnh hưởng trực tiếp đến mạng lưới đại lý, lượng xe tồn kho và uy tín thương hiệu tại đây.

BIS công bố quy định xe kết nối vào ngày 14 tháng 1 năm 2025, nhắm tới hệ thống kết nối và hệ thống tự lái trên xe có liên hệ đủ lớn với Trung Quốc hoặc Nga, qua đó giới hạn việc nhập khẩu và bán các công nghệ này tại Mỹ.

Các hạn chế liên quan đến phần mềm áp dụng từ mẫu xe năm 2027, còn hạn chế liên quan đến phần cứng áp dụng từ mẫu xe năm 2030. Khi xe ngày càng kết nối mạng viễn thông, thực hiện cập nhật từ xa và xử lý dữ liệu vị trí, dữ liệu người lái trở thành chuyện phổ biến, quy định với ngành ô tô đang mở rộng sang cả lĩnh vực thương mại, an ninh và bảo mật dữ liệu.

Điểm gây tranh cãi nằm ở sự khác biệt với Volvo. Ngày 26 tháng 5, Volvo thông báo đã nhận được phê duyệt riêng cho phép tiếp tục nhập khẩu và bán xe kết nối tại Mỹ. Hãng cho biết đã có các cuộc trao đổi mang tính xây dựng với Bộ Thương mại Mỹ về quản trị, công nghệ và bảo mật dữ liệu.

Trong công văn gửi các đại lý ngày 18 tháng 8, Polestar cho biết đã nộp đơn xin phê duyệt lên BIS từ ngày 29 tháng 5 năm 2025, sau đó trải qua nhiều vòng hỏi đáp và các cuộc họp trực tiếp. The Verge cho biết đã xem công văn này và đưa tin rằng Polestar từng đề xuất các biện pháp giảm nhẹ như quản lý lưu trữ dữ liệu, giới hạn phạm vi địa lý, hạn chế khóa số và truy cập từ xa, cùng kiểm toán định kỳ, nhưng các đề xuất này không được chấp thuận.

Polestar cho rằng hãng có cơ cấu cổ đông cũng như phần cứng, phần mềm về cơ bản tương đồng với Volvo, nhưng không nhận được lời giải thích rõ ràng vì sao kết quả phê duyệt lại khác nhau. Lập luận này đẩy trọng tâm tranh cãi từ bản thân quy định sang tính nhất quán trong tiêu chí thẩm định của cơ quan quản lý.

Cơ cấu Tập đoàn Geely cũng là một phần bối cảnh của tranh cãi. Cả Volvo và Polestar đều có liên hệ với Geely (Trung Quốc), nhưng cách vận hành thương hiệu, cơ sở sản xuất, mạng lưới bán hàng và biện pháp kiểm soát bảo mật có thể được đánh giá riêng biệt trong quá trình thẩm định. Tuy nhiên BIS chưa công khai giải thích chi tiết về sự khác biệt tiêu chí áp dụng cho hai hãng.

Tranh chấp đã lan sang một vụ kiện từ đại lý. Wall Street Journal (WSJ) đưa tin đại lý Prestige Imports tại bang New Jersey đã kiện Polestar, đòi bồi thường thiệt hại ít nhất 25 triệu USD. Phía đại lý cáo buộc Polestar đã lợi dụng lệnh cấm bán hàng của chính phủ để biện minh cho việc rút khỏi thị trường Mỹ.

Đây là cáo buộc chưa qua phán quyết của tòa án. Polestar cho rằng quyết định của chính phủ Mỹ là yếu tố quản lý bên ngoài nằm ngoài tầm kiểm soát của hãng, trong khi phía đại lý cho rằng công ty đã dùng quyết định quản lý làm cái cớ để chấm dứt hợp đồng nhượng quyền. Tranh chấp về quy định quản lý vì vậy đã mở rộng thành tranh chấp hợp đồng nhượng quyền thương mại.

Reuters đưa tin ngày 9 tháng 7 rằng doanh số theo quý của Polestar giảm 4% và giá cổ phiếu hãng giảm hơn 3%. Cùng bản tin này gọi Polestar là hãng xe đầu tiên gần như bị đẩy khỏi thị trường Mỹ do quy định quản lý.

Giới quan sát trong ngành ô tô nhận định vụ việc có thể ảnh hưởng đến mô hình kinh doanh tại Mỹ của các hãng xe kết nối có liên hệ với vốn Trung Quốc. Nguyên nhân là quá trình phê duyệt không còn đơn thuần xét việc bán xe hoàn chỉnh, mà đã mở rộng sang phần mềm xe, quyền truy cập dữ liệu, quyền điều khiển từ xa và khả năng kiểm soát chuỗi cung ứng.

Polestar dự kiến ngừng bán xe mới tại Mỹ từ mẫu xe năm 2027, đồng thời tiếp tục bán xe tồn kho và duy trì dịch vụ hậu mãi cho khách hàng hiện tại. Vụ kiện do Prestige Imports khởi xướng sẽ được tòa án xem xét để làm rõ trách nhiệm liên quan đến việc thu hẹp hoạt động của Polestar tại Mỹ.