Ngân sách Maven 23 tỷ USD: Palantir(PLTR) được đưa vào chương trình mua sắm quốc phòng chính thức của Mỹ

Nền tảng trí tuệ nhân tạo (AI) chiến trường Maven Smart System của Palantir (PLTR) đã được nâng cấp thành chương trình mua sắm chính thức của Bộ Quốc phòng Mỹ, và đề xuất ngân sách năm tài khóa 2027 đưa ra khoản chi 5 năm trị giá 2,3 tỷ USD (khoảng 3.180,9 tỷ won) cho hệ thống này. Đây là bước chuyển của một dự án AI vốn mang tính thử nghiệm sang cơ chế mua sắm quốc phòng gắn với ngân sách dài hạn và quy trình thu mua chặt chẽ hơn.

Theo Reuters đưa tin ngày 9 tháng 3 (giờ địa phương), Thứ trưởng Quốc phòng Mỹ Steve Feinberg cho biết trong một bản ghi nhớ rằng ông sẽ đưa Maven Smart System trở thành "program of record" (chương trình chính thức). Động thái này được cho là sẽ có hiệu lực trước khi năm tài khóa kết thúc vào cuối tháng 9.

"Program of record" là thuật ngữ chỉ một chương trình được ghi nhận chính thức trong hệ thống ngân sách và mua sắm của Bộ Quốc phòng Mỹ. Khác với các dự án thử nghiệm hay thí điểm ngắn hạn, chương trình ở giai đoạn này gắn liền với việc lập ngân sách, quy trình đấu thầu và trách nhiệm vận hành cụ thể.

Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS) cho biết trong phân tích ngày 2 tháng 6 rằng đề xuất ngân sách năm tài khóa 2027 của Bộ Quốc phòng Mỹ bao gồm khoản 2,3 tỷ USD dành cho Maven Smart System và Mạng lưới Hỏa lực Liên hợp (JFN). CSIS giải thích đây là khoản kinh phí nhằm đưa sáng kiến chỉ huy - kiểm soát tích hợp CJADC2 của quân đội Mỹ từ ý tưởng sang năng lực tác chiến thực tế.

Maven khởi nguồn từ Project Maven, được triển khai từ năm 2017. Ban đầu, dự án tập trung vào phân tích hình ảnh từ drone, nhưng Maven Smart System hiện nay đã mở rộng thành nền tảng tích hợp dữ liệu vệ tinh, drone, radar, cảm biến và báo cáo tình báo trên cùng một màn hình, hỗ trợ nhận diện mục tiêu và ra quyết định tác chiến.

CSIS xác định Maven Smart System là nền tảng phần mềm AI tiêu biểu của Bộ Quốc phòng Mỹ, đồng thời cho biết hệ thống này đang được sử dụng tại Bộ Tham mưu Liên quân, các bộ tư lệnh tác chiến, một số cơ quan thuộc Bộ Quốc phòng và cộng đồng tình báo Mỹ, cũng như các nước đồng minh trong Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO).

Palantir từ lâu đã xây dựng nền tảng doanh thu từ mảng quốc phòng và chính phủ. Trong báo cáo kết quả kinh doanh quý 2 năm 2026 nộp lên Ủy ban Chứng khoán và Giao dịch Mỹ (SEC) ngày 3 tháng 8, Palantir cho biết doanh thu từ chính phủ Mỹ đạt 809 triệu USD (khoảng 1.118,8 tỷ won), tăng 90% so với cùng kỳ năm trước.

Tổng doanh thu quý này đạt 1,935 tỷ USD (khoảng 2.676,1 tỷ won), tăng 93%. Giới quan sát nhận định rằng đối với Palantir - công ty có tỷ trọng doanh thu lớn từ khách hàng chính phủ, việc AI quốc phòng được đưa vào chương trình chính thức mang ý nghĩa vượt ra ngoài phạm vi một hợp đồng đơn lẻ.

Quy mô hợp đồng của Palantir cũng đã tăng theo thời gian. Tháng 5 năm 2024, Palantir nhận được hợp đồng từ Văn phòng Số hóa và AI trưởng (CDAO) thuộc Bộ Quốc phòng Mỹ, với đơn hàng ban đầu trị giá 153 triệu USD (khoảng 211,6 tỷ won), và công ty cho biết hợp đồng này có thể mở rộng lên tới 480 triệu USD (khoảng 663,8 tỷ won) trong 5 năm.

Reuters sau đó đưa tin mức trần của hợp đồng này đã tăng lên khoảng 1,3 tỷ USD (khoảng 1.797,9 tỷ won). Việc Maven được đưa vào chương trình chính thức cùng với đề xuất ngân sách mới được xem là bối cảnh cho thấy hợp đồng hiện tại đang được xử lý trong một cơ cấu mua sắm lớn hơn.

Tuy nhiên, khoản 2,3 tỷ USD vẫn chỉ là con số đề xuất, chưa phải ngân sách đã được thông qua. Khoản này còn phải qua quá trình thẩm định của Quốc hội Mỹ và các thủ tục giải ngân thực tế, nên quy mô đề xuất ngân sách không đồng nghĩa với doanh thu chắc chắn của Palantir.

Cơ quan Kiểm toán Chính phủ Mỹ (GAO) trong báo cáo tháng 4 năm 2025 chỉ ra rằng CJADC2 chưa có khung tổng thể và mục tiêu đo lường được đầy đủ. Điều này cho thấy dù ngân sách cho Maven tăng lên, tốc độ tích hợp hệ thống và hiệu quả vận hành thực tế vẫn cần được kiểm chứng riêng.

Tranh cãi về tính cạnh tranh trong đấu thầu cũng xuất hiện. Federal News Network đưa tin Thứ trưởng Feinberg trong bản ghi nhớ ngày 4 tháng 8 đã chỉ đạo chi tới 243,9 triệu USD (khoảng 337,3 tỷ won) cho các dịch vụ của Palantir tính đến tháng 3 năm 2027.

Bản ghi nhớ này cũng yêu cầu tìm thêm nguồn kinh phí bổ sung cho giai đoạn từ tháng 4 năm 2027 đến cuối năm 2028, nhưng không nêu rõ khoản tiền này dành cho chương trình hay hợp đồng cụ thể nào. Defense One đưa tin cùng bản ghi nhớ này chỉ đạo tìm thêm các lĩnh vực sử dụng phần mềm của Palantir, nhưng không nêu rõ căn cứ cho việc chỉ định một nhà cung cấp duy nhất.

Với độc giả quan tâm đến lĩnh vực này, diễn biến trên không chỉ là một hợp đồng quốc phòng đơn thuần mà còn phản ánh xu hướng mua sắm AI của chính phủ Mỹ. TokenPost trước đó đã đưa tin về việc Palantir và Anduril được đưa vào chương trình ngoại giao tự do kỹ thuật số của Bộ Ngoại giao Mỹ. Trong bối cảnh sự tham gia của Palantir vào các lĩnh vực quốc phòng và ngoại giao ngày càng mở rộng, đề xuất ngân sách cho Maven vẫn còn phải trải qua quá trình thẩm định của Quốc hội và các thủ tục mua sắm tiếp theo.