ECB dùng AI đo tâm lý Reddit, chỉ số Bitcoin dựa trên 14 cộng đồng

Các nhà nghiên cứu của Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) đã dùng AI phân tích bài đăng trên Reddit để xây dựng chỉ số tâm lý nhà đầu tư cá nhân R-RISI. Chỉ số này cũng theo dõi các cuộc thảo luận về Bitcoin(BTC), nhưng mối liên hệ với giá không đồng nghĩa với khả năng dự báo giá.

Nhóm nghiên cứu giới thiệu chỉ số trên blog của ECB ngày 12 tháng 11. Thiết kế và phân tích thực nghiệm được trình bày trong Working Paper số 3276, công bố tháng 8 năm 2026.

Các bài đăng trong nghiên cứu trải dài từ năm 2015 đến tháng 4 năm 2026. Biểu đồ trên blog sử dụng dữ liệu đến ngày 31 tháng 10 năm 2026, vì vậy không thể xem hai giai đoạn này là cùng một mẫu dữ liệu.

Nhóm nghiên cứu dùng ChatGPT 5.1 để phân loại tiêu đề và nội dung bài đăng. Cách làm này nhằm nhận diện tiếng lóng và từ viết tắt thường gặp trong hội thoại trực tuyến dựa trên ngữ cảnh.

Các nhóm phân loại gồm tâm lý tích cực, tiêu cực và trung lập, chủ đề thảo luận cùng tài sản được nhắc đến. Từ đó, nhóm nghiên cứu xem xét diễn biến tâm lý theo từng chủ đề hoặc tài sản.

Mỗi bài đăng không được tính với trọng số như nhau. Điểm Reddit và số bình luận được đưa vào theo phương pháp logarit, giúp bài đăng nhận được nhiều sự quan tâm có trọng số cao hơn.

Tổng trọng số của bài đăng tích cực và tiêu cực lần lượt được chuẩn hóa dựa trên mức trung bình và độ biến động trong 365 ngày trước đó. R-RISI cuối cùng được tính bằng chênh lệch giữa hai giá trị này.

Vì vậy, R-RISI dương không có nghĩa là bài đăng tích cực chiếm hơn một nửa tổng số bài. Chỉ số này cũng không cho biết tình trạng nắm giữ hay lịch sử giao dịch thực tế của toàn bộ nhà đầu tư.

Chỉ số phụ về tâm lý Bitcoin được xây dựng từ bài đăng trong 14 subreddit về tài chính, đầu tư và tiền mã hóa. Nhóm nghiên cứu lọc các bài viết liên quan đến Bitcoin rồi so sánh với diễn biến giá.

Blog của ECB đưa ra một số giai đoạn tâm lý và giá nhìn chung biến động cùng chiều. Tuy nhiên, chỉ số tâm lý Bitcoin thường lệch pha với giá hơn chỉ số về cổ phiếu liên quan đến AI, đồng thời có mức biến động lớn hơn.

Nhóm nghiên cứu tìm thấy mối liên hệ thống kê giữa thay đổi của R-RISI và lợi suất thị trường ngày kế tiếp. Mối liên hệ giữa thay đổi của chỉ số và lợi suất S&P500 ngày kế tiếp mạnh hơn, đặc biệt trong các giai đoạn thị trường đi xuống.

Mối liên hệ này không chứng minh tâm lý trực tuyến đã làm giá thị trường biến động. Kết quả nghiên cứu cũng không thể được diễn giải rộng thành khả năng dự báo giá Bitcoin.

Trong Báo cáo ổn định tài chính tháng 11 năm 2025, ECB từng giới thiệu một chỉ số tâm lý Reddit trước đó. Nghiên cứu khi ấy dùng GPT-4o phân loại khoảng 1,8 triệu bài đăng trên r/wallstreetbets; báo cáo đánh giá ảnh hưởng của nhà đầu tư cá nhân mang tính đầu cơ đối với thị trường khu vực đồng euro là hạn chế.

R-RISI mở rộng phạm vi phân tích, cho phép theo dõi riêng tâm lý theo chủ đề và tài sản. Working Paper cho rằng dữ liệu này có thể được cập nhật thường xuyên hơn so với khảo sát.

Tuy nhiên, người trả lời khảo sát và thành viên của các cộng đồng trực tuyến được chọn không phải cùng một nhóm. Kết quả nghiên cứu là quan điểm của các tác giả; ECB chưa công bố việc đưa R-RISI vào hệ thống giám sát thị trường chính thức.