COP31 tham vấn cách đưa mục tiêu điện chiếm 35% vào năm 2035 vào quyết định cuối cùng

Ban chủ tịch đàm phán COP31 đang tham vấn các bên về cách đưa mục tiêu nâng tỷ trọng điện trong tổng tiêu thụ năng lượng cuối cùng toàn cầu lên 35% vào năm 2035 vào quyết định cuối cùng của hội nghị. Cam kết điện hóa là một cam kết tự nguyện, tách biệt với kết quả đàm phán giữa các quốc gia.

Ngày 10, tại cuộc họp báo ở Antalya, Chris Bowen, Chủ tịch đàm phán COP31, cho biết: “Chúng tôi đang khuyến khích các nước tham gia cam kết điện hóa và tham vấn các bên về cách đề cập đến điện hóa trong quyết định cuối cùng của COP”. Việc vận động tham gia cam kết và thảo luận về quyết định cuối cùng đang diễn ra song song.

Cam kết tự nguyện và quyết định cuối cùng có tính chất khác nhau. Trước đó, TokenPost từng đưa tin về mục tiêu 35% cùng nhiệm vụ mở rộng lưới điện.

Mục tiêu 35% không phải là tỷ lệ điện trong sản lượng điện tái tạo. Đây là tỷ trọng điện trong năng lượng mà người dùng cuối tiêu thụ ở các lĩnh vực như giao thông, tòa nhà và công nghiệp.

Ngày 21 tháng 9, Ban chủ tịch COP31 của Thổ Nhĩ Kỳ công bố “Cam kết điện hóa toàn cầu 35-by-35”. Đây là mục tiêu tự nguyện nhằm nâng tỷ trọng điện trong tổng tiêu thụ năng lượng cuối cùng toàn cầu lên 35% vào năm 2035.

Các quốc gia tham gia sẽ tự xác định chính sách và kế hoạch điện hóa của mình. Cam kết không áp đặt cùng một chính sách hay cách thức thực hiện lên tất cả các nước.

Cam kết không đặt ra con số riêng về mức cắt giảm tiêu thụ nhiên liệu hóa thạch hoặc tỷ trọng điện sạch tối thiểu. Vì vậy, chỉ dựa vào mục tiêu tỷ trọng điện thì không thể xác định quy mô cắt giảm nhiên liệu hóa thạch của từng nước.

Điện được sử dụng nhiều hơn không đồng nghĩa tiêu thụ nhiên liệu hóa thạch tự động giảm. Xe điện và hệ thống sưởi bằng điện có thể thay thế việc dùng nhiên liệu trực tiếp, nhưng nếu điện bổ sung được sản xuất từ than hoặc khí đốt thì hiệu quả giảm phát thải sẽ tùy thuộc vào cơ cấu nguồn điện.

Cam kết xác định việc mở rộng năng lượng tái tạo và cải thiện hiệu quả năng lượng là những nhiệm vụ cần triển khai cùng với điện hóa. Do đó, cần xem xét đồng thời mức tiêu thụ điện tăng lên và mức độ sạch của nguồn cung điện.

Các thỏa thuận khí hậu trước đây cũng đề cập đến việc chuyển đổi khỏi nhiên liệu hóa thạch và mở rộng năng lượng tái tạo. “Đồng thuận UAE” tại COP28 kêu gọi chuyển đổi khỏi nhiên liệu hóa thạch trong các hệ thống năng lượng, tăng gấp ba công suất năng lượng tái tạo toàn cầu vào năm 2030 và tăng gấp đôi tốc độ cải thiện hiệu quả năng lượng.

Trong phân tích công bố ngày 22 tháng 9, Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) cho biết điện chiếm 23% tổng tiêu thụ năng lượng cuối cùng toàn cầu vào thời điểm đó. IEA nhận định rằng, với công nghệ hiện có và mức giá năng lượng trước cú sốc nguồn cung, nâng tỷ trọng này lên 33% vào năm 2035 là khả thi về mặt chi phí.

Trong phân tích có điều kiện, IEA đánh giá mức 33% gần với mục tiêu 35%. Con số này không xác nhận rằng mục tiêu sẽ đạt được hay các bên sẽ thông qua nội dung đó trong quyết định cuối cùng.

Ngày 9, Chính phủ Bồ Đào Nha cho biết cần thúc đẩy năng lượng tái tạo, lưới điện, thiết bị lưu trữ và cải thiện hiệu quả năng lượng cùng với điện hóa. Chính phủ Bồ Đào Nha mô tả mục tiêu này là một cam kết tự nguyện.

Cũng trong cuộc họp báo ngày 9, Chính phủ Liên bang Đức cho biết ủng hộ cả các sáng kiến quốc tế nhằm chuyển đổi khỏi năng lượng hóa thạch lẫn mục tiêu điện hóa của COP31. Ban chủ tịch COP30 của Brazil đã công bố một lộ trình riêng để chuyển đổi khỏi nhiên liệu hóa thạch.

Tổ chức đánh giá chính sách khí hậu Climate Action Tracker cho biết tỷ trọng điện hóa của Thổ Nhĩ Kỳ ở mức khoảng 21% trong giai đoạn 2013–2023, trong khi dự báo chính thức cho năm 2035 là khoảng 25%. Tổ chức này nhận định để đạt mục tiêu 35%, cần đẩy nhanh điện hóa cùng với mở rộng năng lượng sạch và kế hoạch chuyển đổi khỏi nhiên liệu hóa thạch.

COP31 diễn ra tại Antalya đến ngày 20.