Tháng 6/2026, lượng dầu thô Nga đưa qua lọc giảm khoảng 30% so với cùng kỳ; Novak nói đang khôi phục thiết bị

Trong tháng 6/2026, các nhà máy lọc dầu của Nga xử lý 3,8 triệu thùng dầu mỗi ngày, giảm khoảng 30% so với cùng kỳ năm trước và xuống mức thấp nhất trong hơn 20 năm.

Cơ quan Năng lượng Quốc tế (International Energy Agency, IEA) đưa ra số liệu này trong phân tích về ngành lọc dầu Nga công bố ngày 17/9. Lượng xử lý là số dầu thô được các cơ sở thực tế chế biến, khác với công suất lọc tối đa mà thiết bị có thể xử lý.

IEA nhận định việc sửa chữa các thiết bị lọc dầu thứ cấp phức tạp bị hư hại nghiêm trọng có thể mất trung bình 6–8 tháng. Đây là những thiết bị chế biến thêm các sản phẩm sau khi dầu thô được phân tách ở công đoạn đầu.

Ước tính thời gian sửa chữa áp dụng cho từng thiết bị bị hư hại nghiêm trọng, không có nghĩa toàn bộ nhà máy lọc dầu Nga sẽ ngừng hoạt động trong cùng khoảng thời gian.

Phó Thủ tướng Nga Alexander Novak (Aleksandr Novak) nói với các phóng viên ngày 27: “Chúng tôi đang khôi phục rất nhanh các thiết bị lọc dầu đã ngừng hoạt động”, theo hãng thông tấn TASS. Ông cũng nhấn mạnh Nga có mạng lưới sản xuất thiết bị cho ngành lọc dầu.

Phát biểu của ông Novak không nêu mức phục hồi lượng dầu xử lý thực tế hay tỷ lệ hoạt động của từng cơ sở. Vì vậy, tuyên bố của chính phủ về công tác khôi phục chưa đủ để kết luận lượng xử lý đã trở lại bình thường.

Trong báo cáo thị trường dầu mỏ công bố ngày 14/10, IEA thống kê lượng dầu diesel và gasoil sẵn có trên toàn cầu trong quý II giảm 1,5 triệu thùng/ngày, còn trong quý III giảm 1,7 triệu thùng/ngày so với cùng kỳ năm trước. Lượng sẵn có là nguồn cung có thể đưa ra thị trường.

Lượng sản phẩm lọc dầu được vận chuyển từ Trung Đông tăng lên 1,9 triệu thùng/ngày trong tháng 9, nhưng vẫn chưa bằng một nửa mức 4,7 triệu thùng/ngày trước chiến tranh. IEA cho rằng gián đoạn xuất khẩu từ Trung Đông cùng nguồn cung giảm tại Nga và một số khu vực ở châu Á đã làm thu hẹp lượng dầu diesel và gasoil sẵn có.

Xuất khẩu dầu thô từ Trung Đông trong tháng 9 đã gần trở lại mức trước chiến tranh, nhưng vận chuyển sản phẩm lọc dầu phục hồi chậm hơn. Dù dầu thô được xuất khẩu, nguồn cung thành phẩm như dầu diesel vẫn có thể bị hạn chế nếu nhà máy lọc dầu ngừng hoạt động hoặc việc vận chuyển sản phẩm gặp trở ngại.

Gián đoạn tại các nhà máy lọc dầu đã xuất hiện từ đầu cuộc chiến. Trong báo cáo thị trường dầu mỏ công bố ngày 12/3, IEA thống kê hơn 3 triệu thùng/ngày công suất lọc dầu tại Trung Đông khi đó đã ngừng hoạt động do các cuộc tấn công và hạn chế trên tuyến xuất khẩu.

IEA cho biết đến cuối tháng 9, lượng dầu tồn kho được ghi nhận trên toàn cầu thấp hơn 509 triệu thùng so với trước chiến tranh. Tồn kho trên đất liền ở mức thấp nhất kể từ ít nhất năm 2016.

Trong báo cáo công bố ngày 14/10, IEA dự báo thị trường dầu diesel và gasoil có thể tiếp tục căng thẳng trong năm 2027. Cơ quan này coi việc nguồn cung sản phẩm lọc dầu từ Trung Đông phục hồi là điều kiện then chốt để bổ sung tồn kho.

Khả năng vận hành các nhà máy lọc dầu của Nga có liên quan đến triển vọng nguồn cung này. Trong cùng báo cáo, IEA nhận định rằng ngay cả khi hạn chế xuất khẩu dầu diesel của Nga được nới lỏng, tình trạng thiếu nhà máy lọc dầu có thể vận hành vẫn sẽ là yếu tố hạn chế nguồn cung. Bài viết trước của TokenPost cũng đề cập đến việc xuất khẩu dầu diesel của Nga sụt giảm.

Cơ cấu nhập khẩu dầu thô của Hàn Quốc cũng là một mắt xích trong chuỗi cung ứng. Trong báo cáo tháng 5, Viện Chính sách Kinh tế Quốc tế Hàn Quốc (Korea Institute for International Economic Policy, KIEP), dựa trên số liệu PetroNet của Tập đoàn Dầu khí Quốc gia Hàn Quốc, cho biết dầu thô từ Trung Đông chiếm 69,1% lượng nhập khẩu của Hàn Quốc trong năm 2025 và 64,8% trong tháng 3/2026.

Tỷ lệ này cho biết khu vực xuất xứ của dầu thô nhập khẩu tại các thời điểm đó; đây không phải số liệu về tồn kho dầu diesel hay giá bán tại các trạm xăng ở Hàn Quốc.