Rick Lazio: Nhà máy Mỹ cần nâng năng suất để cạnh tranh với xe điện Trung Quốc

Rick Lazio cho rằng các hãng ô tô và nhà cung cấp phụ tùng Mỹ cần nâng năng suất nhà máy để cạnh tranh với xe điện Trung Quốc. Theo ông, áp thuế lên xe nhập khẩu từ Trung Quốc không tự động cải thiện hiệu quả sản xuất tại Mỹ hay giảm chi phí pin.

Trong bài viết đăng trên Fortune ngày 24 (giờ địa phương), cây bút Rick Lazio nhấn mạnh năng lực phát triển công nghệ mới cần đi cùng khả năng sản xuất hàng loạt với mức giá hợp lý. Ông cũng đề xuất xây dựng môi trường chính sách có thể dự đoán, giúp các nhà sản xuất nhỏ tiếp cận vốn và doanh nghiệp lên kế hoạch đầu tư thiết bị dài hạn. Đây là quan điểm của Lazio.

Lazio dẫn lại cuộc cạnh tranh với các hãng xe Nhật Bản trong thập niên 1970 và 1980. Theo ông, các hãng Mỹ khi đó cần thời gian để ứng phó với lợi thế về mức tiêu thụ nhiên liệu, chất lượng và phương thức sản xuất của đối thủ Nhật Bản. Ông nhận định rằng nếu chỉ tập trung phát triển công nghệ trước đà tăng trưởng của các hãng xe điện Trung Quốc, ngành sản xuất Mỹ sẽ khó thu hẹp khoảng cách tại nhà máy.

Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) thống kê trong báo cáo Global EV Outlook 2025 rằng Trung Quốc chiếm khoảng 1,25 triệu xe, tương đương 40% lượng xe điện xuất khẩu toàn cầu năm 2024. Cùng năm, giá bộ pin tại Trung Quốc giảm khoảng 30%, trong khi mức giảm ở Mỹ và châu Âu là 10-15%. Những số liệu này không thể được dùng để so sánh trực tiếp chi phí sản xuất hoặc giá bán xe giữa các khu vực.

Văn phòng Đại diện Thương mại Mỹ (USTR) thông báo năm 2024 sẽ nâng thuế theo Mục 301 của Đạo luật Thương mại đối với xe điện Trung Quốc lên 100%. Nhà Trắng cho biết biện pháp này nhằm bảo vệ đầu tư và việc làm tại Mỹ. Lazio cho rằng hạn chế nhập khẩu và nâng năng lực sản xuất tại các nhà máy Mỹ là hai nhiệm vụ riêng biệt.

Đề xuất của Lazio không phủ nhận tác động của thuế quan mà kêu gọi mở rộng trọng tâm cạnh tranh sang hoạt động bên trong nhà máy. Theo lập luận của ông, dù các hãng xe có công nghệ mới, họ vẫn khó đạt sức cạnh tranh về giá nếu chuỗi cung ứng phụ tùng và thiết bị sản xuất không thể đưa công nghệ đó vào sản phẩm một cách hiệu quả. Bài viết không nêu biện pháp hỗ trợ cụ thể hay lịch triển khai cho đầu tư robot và thiết bị tiên tiến.