Năng suất lao động khu vực tư nhân Mỹ tăng 2,2% năm 2025, chậm lại so với năm trước

Năng suất lao động năm 2025 của khu vực tư nhân phi nông nghiệp Mỹ tăng 2,2%, nhưng số liệu chính thức chưa tách riêng được phần đóng góp của trí tuệ nhân tạo (AI).

Cục Thống kê Lao động Mỹ (BLS) công bố số liệu vào tháng 3/2026, cho thấy tốc độ tăng năng suất lao động giảm từ 3,0% năm 2024 xuống 2,2% năm 2025. Năng suất nhân tố tổng hợp (TFP) tăng 0,8% trong năm 2025. Năng suất lao động đo sản lượng trên mỗi giờ làm việc, còn TFP phản ánh đồng thời đầu vào lao động và vốn.

Trong bài bình luận đăng trên Fortune ngày 23/10, Stephen Messer cho rằng cần phân biệt việc doanh nghiệp ứng dụng AI với thay đổi năng suất của toàn nền kinh tế. Ông viết rằng các chỉ số năng suất có thể thay đổi khi doanh nghiệp chuyển từ dùng AI để xử lý công việc tồn đọng và giảm chi phí sang đầu tư tạo ra sản phẩm và thị trường mới. Mốc chuyển đổi mà Messer nêu là phân tích của tác giả bài bình luận, không phải số liệu thống kê đã được xác nhận.

Nghiên cứu về ngành sản xuất của Cục Điều tra Dân số Mỹ (Census Bureau) cho thấy hiệu quả có thể giảm ngay sau khi công nghệ được đưa vào sử dụng. Nhóm nghiên cứu phân tích dữ liệu ngành sản xuất Mỹ năm 2017 và 2021, đưa ra bằng chứng nhân quả về “đường cong J năng suất”: năng suất và lợi nhuận suy giảm trong ngắn hạn sau khi áp dụng AI công nghiệp rồi cải thiện về sau. Nghiên cứu cho biết trong giai đoạn đầu, lượng hàng đang trong quá trình sản xuất và đầu tư vào robot công nghiệp tăng, đồng thời có hiện tượng cắt giảm nhân sự.

Đường cong J năng suất mô tả việc doanh nghiệp phải chịu chi phí điều chỉnh quy trình làm việc và tổ chức sau khi áp dụng công nghệ mới, trong khi hiệu quả có thể chỉ được ghi nhận muộn hơn. Tuy nhiên, nghiên cứu của Cục Điều tra Dân số chỉ xem xét AI công nghiệp trong ngành sản xuất. Không thể suy rộng kết quả này sang việc sử dụng AI tạo sinh gần đây hoặc hiệu quả của toàn bộ nền kinh tế Mỹ.

Nghiên cứu của Erik Brynjolfsson, Daniel Rock và Chad Syverson ước tính rằng nếu tính đến đầu tư vào tài sản vô hình liên quan đến máy tính và phần mềm, mức TFP của Mỹ vào cuối năm 2017 có thể cao hơn 15,9% so với số liệu đo lường chính thức. Ước tính này không có nghĩa AI hiện nay đã làm năng suất tăng 15,9%.

Cục Phân tích Kinh tế Mỹ (BEA) cho biết trong bản tóm tắt nghiên cứu ngày 2/10/2026 rằng các nhóm bang và ngành có mức độ sử dụng AI cao hơn có lộ trình sản lượng thực mạnh hơn kể từ năm 2020. Cơ quan này cũng giải thích rằng khó xác định riêng phần đóng góp nhân quả của AI.

Các số liệu và nghiên cứu trên cho thấy không thể xem mức độ sử dụng AI và kết quả năng suất là cùng một chỉ số. Cần có dữ liệu sản xuất trong nước để đánh giá liệu những thay đổi tương tự có xuất hiện ở các doanh nghiệp trong nước hay không. Chỉ dựa vào các dữ liệu của Mỹ, chưa thể tính toán phần đóng góp của AI vào năng suất của nền kinh tế trong nước.