Phí curator Morpho tối đa 50%, cho phép chia doanh thu off-chain

Mô hình cho vay phi tập trung của Morpho đang mở rộng, trong đó khả năng sinh lời của các curator quản lý rủi ro bên ngoài và mức độ tập trung vận hành là những biến số chính của mô hình kinh doanh, theo phân tích của Crypto Briefing.

Tài liệu chính thức của Morpho định nghĩa curator là bên vận hành bên ngoài, chịu trách nhiệm thiết lập các tham số rủi ro và quy tắc phân bổ thanh khoản cho vault. Curator quyết định thị trường và tài sản nào được phép sử dụng, đồng thời quản lý giới hạn rủi ro và chiến lược phân bổ vốn. Người gửi tiền đưa tài sản vào vault dựa trên những quyết định này.

Morpho không bảo đảm mức độ an toàn hay lợi suất của từng curator hoặc vault. Quản lý rủi ro, thiết kế chiến lược, giám sát và ứng phó sự cố vẫn thuộc trách nhiệm của curator độc lập. Việc một vault được đăng ký trên giao diện Morpho cũng không đồng nghĩa với việc vault đó được khuyến nghị hay đã được xác minh an toàn.

Khoản thù lao cơ bản của curator đến từ phí vault. Trong Morpho Vaults V2, phí hiệu suất tối đa là 50% lợi nhuận, còn phí quản lý tối đa là 5% tài sản gửi. Phí hiệu suất được tính trên lợi nhuận thay vì tiền gốc, trong khi phí quản lý được tính dựa trên tài sản gửi vào vault.

Tuy nhiên, việc chỉ sử dụng phí on-chain có đủ trang trải toàn bộ chi phí của curator hay không vẫn là vấn đề riêng. Curator phải lựa chọn thị trường, đánh giá oracle, kiểm tra tuyến thanh lý, giám sát rủi ro và xây dựng hệ thống bảo mật, vận hành. Tài liệu chính thức của Morpho cho biết curator và các kênh phân phối có thể ký hợp đồng off-chain mang tính pháp lý để chia sẻ doanh thu.

Cơ chế chia doanh thu có thể được thiết kế theo nhiều cách. Một phương án là tạo vault chuyên biệt mới để cung cấp cho kênh phân phối; phương án khác là theo dõi thanh khoản đưa vào vault hiện hữu rồi phân bổ doanh thu. Hợp đồng phân phối on-chain có thể tự động chia phí nhưng cần vault và smart contract riêng. Hợp đồng off-chain có cấu trúc đơn giản hơn, nhưng đòi hỏi sự tin cậy trong việc quyết toán và theo dõi mức đóng góp thanh khoản.

Phần thưởng bằng token cũng có thể được sử dụng như một công cụ bổ trợ. Tài liệu về phần thưởng của Morpho cho biết tổ chức quản trị và curator có thể phân phối token như MORPHO cho người gửi tiền và những người tham gia thị trường, đồng thời việc tính toán phần thưởng có thể diễn ra off-chain. Dữ liệu công khai hiện chưa cho phép xác định doanh thu thực tế của từng curator và quy mô trợ cấp off-chain.

Rủi ro tập trung phát sinh từ chính vai trò của curator. Nếu một curator phụ trách thiết lập rủi ro và phân bổ thị trường cho nhiều vault, sai sót trong phán đoán hoặc việc ngừng vận hành của một chủ thể có thể ảnh hưởng đến nhiều vault. Việc curator là một chủ thể độc lập không tự động bảo đảm rủi ro được phân tán.

Morpho áp dụng cơ chế trì hoãn thời gian đối với các thay đổi quan trọng nhằm cho người gửi tiền thời gian phản ứng. Tuy nhiên, cơ chế này chỉ tạo khoảng thời gian để xem xét thay đổi hoặc di chuyển tài sản, chứ không loại bỏ khả năng curator mắc lỗi hay ngừng vận hành. Việc đăng ký vault cũng không thay thế cho việc đánh giá năng lực chiến lược và giám sát của curator.

Trước đó, TokenPost đã đưa tin về cấu trúc trong đó một số ít curator quản lý phần lớn các lending vault. Trong mô hình vault do curator quản lý, giao thức cung cấp các quy tắc cơ bản của thị trường cho vay và smart contract, còn curator điều chỉnh tài sản thế chấp, hạn mức và cấu trúc rủi ro.

Trong cấu trúc này, quyền phân bổ vốn có thể chuyển từ chính giao thức sang curator. Vì vậy, ngoài lợi suất của vault, thị trường và hạn mức rủi ro do curator thiết lập cùng phương thức quản lý thanh khoản vẫn là những biến số cần đánh giá. Khi curator thay đổi, phương thức quản lý rủi ro của cùng một vault cũng có thể thay đổi.

Hiệp hội Morpho ngày 9 tháng 6 năm 2026 công bố khoản huy động vốn trị giá 175 triệu USD (khoảng 2310 tỷ won), do Paradigm, Andreessen Horowitz và Ribbit đồng dẫn dắt. Khoản vốn này dự kiến được sử dụng để mở rộng mạng lưới tín dụng mở và tăng cường tích hợp công nghệ, thương mại.

Thông báo không cho biết khoản huy động vốn lần này nhằm bảo đảm khả năng sinh lời kinh doanh của từng curator. Do đó, cần đánh giá riêng khoản huy động vốn ở cấp giao thức và khả năng sinh lời của từng curator. Khoản vốn thứ nhất có thể hỗ trợ mở rộng hệ sinh thái, nhưng không cho thấy cơ cấu chi phí hay phương thức quyết toán của curator.

Khi đánh giá mô hình kinh doanh của Morpho, chỉ số tổng giá trị tài sản khóa là chưa đủ. △Doanh thu phí của từng curator △tỷ trọng hợp đồng off-chain và phần thưởng token △mức độ phân tán rủi ro giữa các vault △khả năng thay thế curator đều cần được xem xét. Đặc biệt, mức trần phí là mức tối đa có thể thiết lập, không phải số tiền thực tế được thu.

Các tài liệu chính thức hiện xác nhận rằng việc chia doanh thu off-chain giữa curator và kênh phân phối được cho phép về mặt cấu trúc. Mức độ phụ thuộc vào doanh thu thực tế và mức độ tập trung curator chỉ có thể được đánh giá sau khi phân tích thêm từng hợp đồng và dòng tiền trên ví.