Lợi suất trái phiếu Mỹ kỳ hạn 10 năm lên 5,041%, cao nhất từ năm 2007

Lợi suất trái phiếu chính phủ Mỹ kỳ hạn 10 năm đã tăng lên 5,041% trong phiên ngày 15 tháng 9, mức cao nhất kể từ tháng 7 năm 2007. Lợi suất khi đóng cửa được ghi nhận ở mức 5,002%.

Việc lợi suất vượt 5% trong phiên từng xảy ra vào năm 2023, nên cần phân biệt tiêu chí khi sử dụng cụm từ 'lần đầu kể từ năm 2007'. Mức 5,041% là lợi suất trong phiên cao nhất kể từ tháng 7 năm 2007, còn ngày 14 tháng 9 là lần đầu tiên kể từ năm 2023 lợi suất vượt 5%, theo AP.

Lợi suất trái phiếu kỳ hạn 10 năm là một trong những chỉ báo lãi suất quan trọng, tác động đến lãi suất vay thế chấp, chi phí vay của doanh nghiệp và tỷ lệ chiết khấu của cổ phiếu. Khi lợi suất dài hạn tăng, chi phí huy động vốn của doanh nghiệp và hộ gia đình tăng, đồng thời tỷ lệ chiết khấu áp dụng khi quy đổi lợi nhuận tương lai về giá trị hiện tại cũng cao hơn.

Có nhiều yếu tố cùng đẩy lợi suất dài hạn tăng. Bên cạnh quá trình mở cửa kinh tế và chi tiêu tài khóa sau đại dịch, tình trạng tắc nghẽn chuỗi cung ứng và các đợt tăng lãi suất của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) kể từ năm 2022, áp lực thâm hụt ngân sách liên bang và phát hành trái phiếu cũng gia tăng.

Trong tháng 9 năm 2026, giá dầu tăng do chiến tranh Iran làm dấy lên lo ngại lạm phát quay trở lại. Dầu thô West Texas Intermediate (WTI) đã tăng lên 106,75 USD/thùng trong phiên ngày 15 tháng 9. Cùng ngày, lợi suất trái phiếu kỳ hạn 10 năm tăng lên 5,041% trước khi đóng cửa ở mức 5,002%.

Thị trường chứng khoán Mỹ cũng chịu sức ép từ lợi suất và giá dầu tăng. S&P500 giảm 0,4%, chỉ số Dow Jones giảm 0,6% và Nasdaq giảm 0,8%.

Số liệu lạm phát cũng gây thêm áp lực. Theo Cục Thống kê Lao động Mỹ, chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tháng 8 tăng 3,4% so với cùng kỳ năm trước, trong khi CPI lõi, không bao gồm thực phẩm và năng lượng, tăng 2,4%. Giá năng lượng tăng 16,3% trong một năm, còn giá xăng tăng 3,9% riêng trong tháng 8.

Ngày 16 tháng 9, Fed đã nâng biên độ mục tiêu lãi suất chính sách thêm 25 điểm cơ bản lên 3,75-4,00%. Fed đánh giá hoạt động kinh tế vẫn duy trì đà vững chắc, trong khi lạm phát vẫn ở mức cao.

Việc lợi suất dài hạn và lãi suất chính sách cùng tăng làm gia tăng áp lực điều hành, khi nền kinh tế phải đồng thời đối mặt với nguy cơ giảm tốc và lạm phát. Nếu Fed tăng lãi suất để hạ nhiệt giá cả, nền kinh tế và thị trường tài chính sẽ chịu thêm sức ép. Ngược lại, nếu chuyển sang chính sách nới lỏng để hỗ trợ tăng trưởng, các yếu tố năng lượng, thuế quan và tài khóa có thể tiếp tục kích thích lạm phát.

Lạm phát đình trệ là tình trạng lạm phát cao đi kèm suy yếu kinh tế. Trong thập niên 1970, lạm phát tại Mỹ từng tăng lên 14,8% vào tháng 3 năm 1980, trong khi tỷ lệ thất nghiệp vượt 10%. Paul Volcker, khi đó là Chủ tịch Fed, đã nâng lãi suất quỹ liên bang lên 20%, sau đó nền kinh tế rơi vào suy thoái.

Mức lạm phát hiện nay vẫn thấp hơn giai đoạn đó. CPI tháng 8 tăng 3,4% và CPI lõi tăng 2,4%, nên một số quan điểm cho rằng chưa thể khẳng định đây là tình trạng lạm phát đình trệ kiểu thập niên 1970. Thay vào đó, thị trường đang phản ánh đồng thời giá năng lượng và áp lực tài khóa vào lợi suất dài hạn.

Sự thận trọng của các nhà đầu tư gia tăng. Trong khảo sát các nhà quản lý quỹ toàn cầu tháng 9 của Bank of America, 33% người tham gia cho rằng 'đà tăng mất kiểm soát của lợi suất trái phiếu' là rủi ro đuôi lớn nhất, tiếp theo là lo ngại bong bóng trí tuệ nhân tạo với 28%.

Tỷ lệ các nhà quản lý quỹ bán ròng trái phiếu cũng lên 48%, mức cao nhất kể từ tháng 5 năm 2022. Ray Dalio, nhà sáng lập Bridgewater Associates, được cho là đã đánh giá môi trường hiện tại là 'giai đoạn lạm phát đình trệ', nhưng toàn bộ ngữ cảnh phát biểu chưa được xác nhận.

Tác động trực tiếp lên giá các tài sản rủi ro, bao gồm tiền mã hóa, chưa được xác nhận trong tài liệu này. Tuy nhiên, khi lợi suất dài hạn tăng, tỷ lệ chiết khấu và chi phí huy động vốn cùng tăng, qua đó có thể tạo áp lực lên cổ phiếu tăng trưởng và các tài sản rủi ro theo đặc điểm đã được quan sát trong cấu trúc thị trường.

Biến số then chốt là liệu đà tăng của giá dầu chỉ dừng ở một cú sốc tạm thời hay lan sang tiền lương và giá dịch vụ. Nếu thâm hụt tài khóa và áp lực nguồn cung trái phiếu tiếp diễn, lợi suất dài hạn có thể duy trì ở mức cao độc lập với chính sách của Fed. Tuy nhiên, số lần tăng lãi suất tiếp theo và hướng đi của lợi suất kỳ hạn 10 năm vẫn chưa được xác định.