Fed nâng lãi suất lên 3,75-4,00%, Ed Dowd phản đối cách ứng phó cú sốc nguồn cung

Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Federal Reserve) nâng lãi suất chính sách thêm 25 điểm cơ bản lên 3,75-4,00%, khiến thị trường chứng khoán Mỹ và thị trường tài sản số biến động. Ed Dowd cho rằng việc tăng lãi suất để ứng phó cú sốc nguồn cung có thể gây thêm sức ép lên việc làm và thị trường nhà ở.

Ủy ban Thị trường Mở Liên bang (FOMC) ngày 16 tháng 9 (giờ địa phương) đã nhất trí bỏ phiếu 12-0 để nâng biên độ lãi suất chính sách lên 3,75-4,00%. Thông báo được công bố lúc 3 giờ sáng ngày 17 tháng 9 theo giờ Hàn Quốc. Tuyên bố của Fed nhận định hoạt động kinh tế tiếp tục mở rộng vững chắc, trong khi chi tiêu trong nước, năng suất và đầu tư vốn vẫn mạnh nhưng lạm phát còn ở mức cao.

Đây là lần tăng lãi suất đầu tiên của Fed kể từ tháng 7 năm 2023. Fed không nêu trực tiếp cú sốc nguồn cung là căn cứ chính thức cho quyết định lần này, mà viện dẫn lạm phát cao và hoạt động kinh tế vững chắc. Cơ quan này đồng thời đề cập đến những bất định địa chính trị.

Trong dự báo kinh tế tháng 9, trung vị dự báo lãi suất quỹ liên bang được đưa ra ở mức 4,1% vào cuối năm 2026 và 2027, trước khi giảm còn 3,9% vào cuối năm 2028. Đây là dự báo của các quan chức Fed, không phải lộ trình lãi suất đã được xác nhận. Dự báo kinh tế của Fed

Ed Dowd (Ed Dowd), nhà phân tích tài chính tại Phinance Technologies, ngày 21 tháng 9 viết trên Substack rằng quyết định lần này là 'tăng lãi suất giữa cú sốc nguồn cung'. Ông cho rằng “việc tăng lãi suất không thể làm tăng nguồn cung dầu hay năng lực vận chuyển mà chỉ có thể làm suy yếu nhu cầu”. Đây là phân tích cá nhân, không phải đánh giá chính thức của Fed. Bài viết của Dowd trên Substack

Cú sốc nguồn cung là yếu tố làm tăng chi phí sản xuất, chẳng hạn tình trạng thiếu năng lượng và nguyên vật liệu. Theo lập luận của Dowd, trong bối cảnh này, tăng lãi suất có thể làm chậm tiêu dùng và đầu tư thay vì trực tiếp mở rộng nguồn cung hàng hóa. Ngược lại, Fed được cho là lo ngại lạm phát kéo dài sẽ ảnh hưởng đến kỳ vọng lạm phát và sức mua.

Chỉ số giá tiêu dùng (CPI) của Mỹ trong tháng 8 tăng 3,4% so với cùng kỳ năm trước. Cục Thống kê Lao động Mỹ cho biết giá năng lượng tăng 16,3%, còn giá xăng tăng 27,4%. Các số liệu này phần nào phù hợp với mối lo về áp lực giá từ phía nguồn cung của Dowd, nhưng chưa đủ để giải thích toàn bộ mức tăng lạm phát chỉ bằng cú sốc nguồn cung. Dữ liệu CPI của Cục Thống kê Lao động Mỹ

Các chỉ số việc làm cho thấy những đánh giá về đà suy yếu rõ rệt của nền kinh tế vẫn còn trái chiều. Số việc làm phi nông nghiệp trong tháng 8 tăng 162.000, trong khi tỷ lệ thất nghiệp duy trì ở mức 4,1%. Việc làm tại nhà hàng, quán bar và lĩnh vực giáo dục của chính quyền địa phương tăng, còn việc làm trong ngành thông tin giảm. Báo cáo việc làm của Cục Thống kê Lao động Mỹ

Dowd cho rằng lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ kỳ hạn 3 tháng đã vượt mô hình lãi suất quỹ liên bang và T-bill của ông kể từ ngày 2 tháng 9. Ông nhận định thị trường đang phản ánh cú sốc năng lượng và nguyên vật liệu như một hiện tượng mang tính cơ cấu thay vì tạm thời. Công thức chi tiết và kết quả kiểm chứng của mô hình này chưa được xác nhận trong các tài liệu công khai.

Các chỉ số nhà ở cũng chưa cho thấy sự suy yếu đồng nhất. Khởi công nhà ở trong tháng 8 đạt 1,275 triệu căn theo annualized rate, giảm 2,6% so với tháng trước, còn giấy phép xây dựng đạt 1,394 triệu căn, giảm 2,7%. Trong khi đó, khởi công nhà đơn lập tăng 7,6%.

Chỉ số thị trường nhà ở tháng 9 do NAHB và Wells Fargo công bố đạt 32, giảm 3 điểm so với tháng trước. Đây là chỉ số phản ánh niềm tin của các nhà xây dựng đối với thị trường nhà đơn lập mới. Tuy nhiên, chỉ số này không đủ để kết luận toàn bộ thị trường nhà ở đã xuống mức như cuộc khủng hoảng tài chính trước đây.

Sau quyết định tăng lãi suất, S&P500 giảm 0,4%, còn Chỉ số công nghiệp Dow Jones giảm 1,2%. AP đưa tin thị trường đã phản ánh khả năng Fed tiếp tục tăng lãi suất sau những cảnh báo về lạm phát. Lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ kỳ hạn 2 năm tăng từ 4,67% lên 4,74%.

Trên thị trường tài sản số, Bitcoin(BTC) và Ethereum(ETH) rung lắc ngay sau quyết định lãi suất nhưng chưa dẫn đến sự sụp đổ tức thời của thị trường. The Block đưa tin cổ phiếu và tài sản số biến động sau đợt tăng lãi suất cùng các phát biểu cảnh báo về lạm phát. Một nhà phân tích của Bitget cũng cho rằng Bitcoin có thể hấp thụ cú sốc ngắn hạn tốt hơn cổ phiếu, nhưng đây là nhận định của một người trong ngành.

Dowd còn cho rằng các cổ phiếu liên quan đến AI chiếm 40-45% vốn hóa S&P500, đồng thời nêu tín dụng tư nhân kém chất lượng và bất động sản Trung Quốc là những rủi ro. Tuy nhiên, ông không đưa ra căn cứ độc lập cho tỷ lệ này cũng như quy mô nợ xấu. Mối liên hệ trực tiếp giữa các vấn đề tại Trung Quốc với ngành tài sản số hoặc bán dẫn cũng chưa được xác nhận.

Dowd dự báo tác động trễ của việc tăng lãi suất có thể xuất hiện trên thị trường việc làm, nhà ở và tín dụng sau 12-18 tháng. Ông cũng đề cập khả năng tăng thêm 25 điểm cơ bản và kinh tế sau đó chậm lại, nhưng đây là phân tích cá nhân trong bài viết ngày 21 tháng 9 trên Substack. Tác động thực tế của quyết định lần này sẽ cần được kiểm chứng qua các chỉ số lạm phát và việc làm trong thời gian tới.