2 nhiệm vụ có người lái Starliner có thể được NASA đặt thêm

NASA có thể đặt thêm 2 nhiệm vụ có người lái cho Starliner của Boeing, đồng thời hỗ trợ một phần chi phí sửa chữa hệ thống đẩy và chứng nhận phương tiện phóng mới, theo một báo cáo chưa được xác nhận bằng hợp đồng chính thức.

Ars Technica đưa tin NASA có kế hoạch đặt thêm 2 nhiệm vụ Starliner có người lái với Boeing và chịu một phần chi phí giải quyết các vấn đề về hệ thống đẩy. NASA cũng được cho là sẽ hỗ trợ chứng nhận để Starliner chuyển từ tên lửa Atlas V hiện tại sang phương tiện phóng khác.

Các phương tiện phóng mới được nhắc đến gồm Vulcan của United Launch Alliance (ULA) và New Glenn của Blue Origin. NASA chưa quyết định phương tiện nào sẽ được chọn, quy mô hỗ trợ cũng như lịch trình.

Báo cáo xuất hiện sau khi NASA sửa đổi hợp đồng vận chuyển vũ trụ thương mại có người lái với Boeing vào tháng 11/2025. Khi đó, NASA giảm số nhiệm vụ được xác nhận xuống còn 4 và giữ 2 nhiệm vụ còn lại dưới dạng quyền lựa chọn.

Do đó, “2 nhiệm vụ bổ sung” được đưa tin có phải là việc thực hiện quyền lựa chọn hiện có hay một hợp đồng mới riêng biệt hay không vẫn cần chờ tài liệu chính thức. Tính đến ngày 18 tháng 9, chưa xác nhận được thông báo chính thức từ NASA.

Nhiệm vụ tiếp theo, Starliner-1, sẽ là nhiệm vụ vận chuyển hàng hóa thay vì chuyến bay có người lái. NASA dự kiến sử dụng nhiệm vụ này để kiểm chứng các cải tiến hệ thống và công nghệ trước khi chứng nhận cho chuyến bay có người lái.

Starliner vẫn còn đối mặt với các thách thức kỹ thuật trước khi đưa người trở lại không gian. Cuộc thử nghiệm có người lái đầu tiên vào tháng 6/2024 ban đầu được lên kế hoạch kéo dài 8-14 ngày, nhưng đã kéo dài 93 ngày do sự cố hệ thống đẩy và tàu trở về mà không có phi hành đoàn.

Butch Wilmore và Suni Williams, những người từng có mặt trên tàu, sau đó trở về Trái đất bằng Crew Dragon của SpaceX. NASA đã phân loại cuộc thử nghiệm có người lái năm 2024 là “Type A mishap” vào tháng 2/2026.

Nhóm điều tra của NASA chỉ ra rằng hỏng hóc phần cứng, khoảng trống trong chứng nhận, vấn đề trong quyết định của lãnh đạo và văn hóa tổ chức đã làm gia tăng rủi ro. Văn phòng Tổng thanh tra NASA cũng đánh giá trong báo cáo tháng 6/2026 rằng Boeing vẫn chưa được chứng nhận cho các chuyến bay có người lái của Starliner và Atlas V.

“Type A mishap” là cấp độ NASA sử dụng để phân loại các sự cố có rủi ro nghiêm trọng và khả năng gây tổn thất lớn. Việc phân loại lần này có nghĩa NASA sẽ điều tra các rủi ro kỹ thuật và quản lý trong quá trình thử nghiệm có người lái, bất kể có xảy ra thiệt hại về người hay không.

Atlas V đang bước vào giai đoạn nghỉ hưu. Nếu Starliner muốn duy trì khả năng tiếp cận quỹ đạo thấp bằng phương tiện có người lái, việc chuyển sang tên lửa khác sẽ là một nhiệm vụ bổ sung do cần hoàn tất chứng nhận phương tiện phóng.

Kế hoạch vận hành Crew Dragon của SpaceX cũng được nhắc đến như một yếu tố có thể ảnh hưởng đến đánh giá của NASA. Gwynne Shotwell, chủ tịch SpaceX, nói trong một podcast được công bố ngày 15 tháng 9: “Boeing phải vận hành tàu của riêng mình. Chính phủ đã trả rất nhiều tiền cho việc đó”.

Khả năng Crew Dragon kết thúc hoạt động trước năm 2030 là nội dung do Ars Technica thu thập trong quá trình đưa tin, không phải lịch nghỉ hưu đã được NASA hoặc SpaceX xác nhận.

NASA duy trì cả SpaceX và Boeing nhằm bảo đảm nhiều phương tiện vận chuyển có người lái để tiếp cận Trạm Vũ trụ Quốc tế và các trạm vũ trụ thương mại trong tương lai. Tuy nhiên, Văn phòng Tổng thanh tra cũng chỉ ra các vấn đề về chậm tiến độ, chi phí tăng và an toàn trong chương trình vận chuyển vũ trụ thương mại có người lái.

Trong khi Crew Dragon của SpaceX tiếp tục thực hiện các nhiệm vụ khứ hồi đến Trạm Vũ trụ Quốc tế, Starliner đang phải đồng thời giải quyết việc chứng nhận có người lái và chuyển đổi phương tiện phóng.

Việc NASA có chính thức xác nhận các nhiệm vụ bổ sung cho Starliner bằng hợp đồng hay không sẽ được quyết định qua thông báo tiếp theo và quy trình chứng nhận. Việc Starliner-1 có được triển khai như một giai đoạn kiểm chứng kỹ thuật cho chuyến bay có người lái hay không sẽ là điểm tiếp theo cần theo dõi.