Dầu Brent vượt 100 USD, lợi suất trái phiếu Mỹ kỳ hạn 10 năm lên 5% gây áp lực cho chứng khoán

Giá dầu quốc tế và lợi suất trái phiếu chính phủ Mỹ cùng tăng, khiến nhà đầu tư chứng khoán đối mặt với áp lực 'giá dầu cao, lãi suất cao'. Giá dầu làm tăng chi phí doanh nghiệp và gây sức ép lên chi tiêu tiêu dùng, trong khi lãi suất tăng làm chi phí huy động vốn và tỷ lệ chiết khấu cổ phiếu tăng.

Dầu Brent vượt 100 USD/thùng ngày 9 tháng 9. Lo ngại gián đoạn nguồn cung dầu qua eo biển Hormuz gia tăng trong bối cảnh xung đột quân sự giữa Mỹ và Iran tiếp diễn. Reuters đưa tin gián đoạn nguồn cung và lượng tồn kho giảm là những yếu tố thúc đẩy giá dầu tăng.

Eo biển Hormuz là tuyến vận chuyển quan trọng, nơi hơn 20% lượng dầu tiêu thụ toàn cầu đi qua. Nếu nguồn cung qua khu vực này bị gián đoạn, không chỉ giá dầu quốc tế mà cả chi phí vận tải và sản xuất cũng có thể chịu ảnh hưởng.

Giá dầu tăng có thể làm chi phí vận tải và sản xuất tăng, qua đó thu hẹp biên lợi nhuận doanh nghiệp. Các ngành có tỷ trọng chi phí nhiên liệu cao như hàng không và logistics chịu tác động trực tiếp, trong khi người tiêu dùng có thể cắt giảm các khoản chi khác do giá xăng tăng.

Lợi suất trái phiếu chính phủ Mỹ cũng tăng. Dữ liệu lợi suất trái phiếu hằng ngày của Bộ Tài chính Mỹ cho thấy lợi suất trái phiếu kỳ hạn 10 năm tăng từ 4,71% ngày 9 tháng 9 lên 5,01% ngày 16 tháng 9.

Trong cùng giai đoạn, lợi suất kỳ hạn 30 năm tăng từ 5,28% lên 5,35%. Lợi suất kỳ hạn 10 năm và 30 năm lần lượt tăng 0,30 điểm phần trăm và 0,07 điểm phần trăm. Lãi suất dài hạn tăng ảnh hưởng đến chi phí vay của doanh nghiệp và hộ gia đình.

Lãi suất tăng làm chi phí huy động vốn của doanh nghiệp cao hơn, đồng thời nâng tỷ lệ chiết khấu được áp dụng khi quy đổi lợi nhuận tương lai về giá trị hiện tại. Vì vậy, nhóm cổ phiếu tăng trưởng và các mã có định giá cao có thể phản ứng nhạy cảm hơn trước biến động lãi suất.

Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) ngày 16 tháng 9 đã nâng biên độ mục tiêu lãi suất quỹ liên bang thêm 0,25 điểm phần trăm lên 3,75-4,00%. Fed cho biết trong tuyên bố của Ủy ban Thị trường Mở Liên bang (FOMC) rằng lạm phát vẫn ở mức cao và động thái này nhằm hỗ trợ đưa lạm phát trở lại mục tiêu 2%.

Trong dự báo kinh tế được Fed công bố cùng ngày, mức trung vị dự báo lãi suất quỹ liên bang vào cuối năm 2026 là 4,125%. Con số này cao hơn mức trần hiện tại, nhưng Fed giải thích đây chỉ là chỉ báo về đánh giá lãi suất phù hợp của từng quan chức, không phải dự báo về kết quả có khả năng xảy ra nhất. Dữ liệu dự báo kinh tế của Fed cho biết thêm thông tin này.

Quyết định lãi suất của Fed là công cụ chính sách tiền tệ thay đổi tùy theo tình hình kinh tế, trong đó có lạm phát và việc làm. Mức trung vị trong dự báo lãi suất cũng chỉ tổng hợp đánh giá của các quan chức, nên không thể khẳng định sẽ trùng với lộ trình chính sách thực tế.

Phản ứng của thị trường trái chiều. Chứng khoán Mỹ giảm ngày 16 tháng 9 sau quyết định tăng lãi suất và những phát biểu cảnh báo về lạm phát, nhưng hợp đồng tương lai chỉ số chứng khoán Mỹ tăng ngày 17 tháng 9.

Reuters đưa tin áp lực lên thị trường chứng khoán phần nào giảm bớt khi giá dầu Brent lùi về 104,43 USD và lợi suất trái phiếu kỳ hạn 10 năm giảm ngày 17 tháng 9. Tuy nhiên, đà tăng của hợp đồng tương lai cần được phân biệt với diễn biến giá cổ phiếu trong phiên giao dịch chính thức.

Giá dầu và lãi suất tác động đến lợi nhuận doanh nghiệp và định giá cổ phiếu qua các kênh khác nhau. Giá dầu ảnh hưởng đến nền kinh tế thực thông qua chi phí đầu vào và tiêu dùng, còn lãi suất tác động đến chi phí vay và giá trị hiện tại của dòng tiền tương lai.

Đối với nhà đầu tư trong nước, giá dầu quốc tế và lãi suất Mỹ cũng là những biến số quan trọng. Các tài sản liên kết với chứng khoán Mỹ có thể đồng thời phản ánh diễn biến giá dầu, lợi suất dài hạn của Mỹ và tín hiệu chính sách từ Fed, nhưng chưa có cơ sở để khẳng định hướng giá của một tài sản cụ thể.

Thời gian tới, vấn đề then chốt là liệu giá dầu có ổn định sau đợt tăng tạm thời hay việc gián đoạn nguồn cung kéo dài sẽ tạo ra tác động vòng hai lên lạm phát. Nếu giá dầu và lợi suất trái phiếu tiếp tục cùng tăng, mức độ kéo dài của áp lực lên lợi nhuận doanh nghiệp và định giá cổ phiếu sẽ được thị trường theo dõi. Bên cạnh đó, cần tiếp tục xem xét diễn biến lãi suất và các tín hiệu chính sách tiếp theo của Fed.