Bell Canada tính mở rộng trung tâm dữ liệu AI lên tới 1,2GW

Bell Canada đưa ra kế hoạch mở rộng trung tâm dữ liệu trí tuệ nhân tạo (AI) đang xây dựng tại tỉnh bang Saskatchewan của Canada từ quy mô 300MW hiện tại lên tới 1,2GW. Tuy nhiên, đây mới chỉ là biên bản ghi nhớ không mang tính ràng buộc, nên quy mô và tiến độ thực tế của dự án có thể thay đổi tùy theo việc ký kết hợp đồng với khách hàng, hợp đồng thương mại, cũng như kết quả cấp phép và đánh giá môi trường.

Bell Canada và chính quyền tỉnh bang Saskatchewan thông báo ngày 14 rằng hai bên đã ký biên bản ghi nhớ bổ sung tối đa 900MW cho cơ sở 300MW hiện có. Nếu kế hoạch được hiện thực hóa, Saskatchewan sẽ hình thành một trung tâm hạ tầng AI quy mô 1,2GW.

Bell Canada cho biết tổng chi phí xây dựng, bao gồm hạ tầng trung tâm dữ liệu, thiết bị tính toán của các doanh nghiệp thuê chỗ và hệ thống điện, có thể vượt quá 50 tỷ đô la Canada (CAD). Do chưa có tỷ giá quy đổi đô la Canada được công bố, mức quy đổi sang tiền đồng chưa được tính toán. Chính quyền Saskatchewan mô tả đây là khoản đầu tư vốn tư nhân lớn nhất trong lịch sử tỉnh bang.

Nguồn điện bổ sung sẽ được cung cấp theo hình thức tự chủ, sử dụng điện từ nhà máy nhiệt điện khí tự nhiên. Cơ sở này sẽ áp dụng hệ thống làm mát dạng khép kín, không sử dụng nguồn nước sinh hoạt của địa phương. Việc phát triển trung tâm dữ liệu sẽ được triển khai theo từng giai đoạn, sau khi đảm bảo cam kết từ khách hàng và hợp đồng thương mại, rồi mới tiến hành cấp phép và đánh giá môi trường.

Về hiệu ứng việc làm, dự án được cho là sẽ tạo ra 800-1.200 vị trí trong lĩnh vực xây dựng, kỹ thuật và công nghệ, cùng tối đa 600 vị trí trong lĩnh vực vận hành và quản lý. Ngoài ra, khu vực bên ngoài công trường và cộng đồng địa phương có thể có thêm tối đa 3.000 việc làm. Bell Canada dự kiến đặt trụ sở Canada của Bell AI Fabric tại Saskatchewan.

Kế hoạch mở rộng lần này dựa trên cơ sở 300MW đã công bố hồi tháng 3. Cơ sở này đang được xây dựng tại vùng nông thôn tự quản Sherwood, gần thành phố Regina thuộc tỉnh bang Saskatchewan, với giai đoạn đầu đặt mục tiêu vận hành vào nửa đầu năm 2027.

Bell Canada cho biết đã có Cerebras và CoreWeave làm khách hàng cho cơ sở ban đầu. Thông tin liên quan đến cơ sở 300MW hiện có từng được Bell Canada công bố trong thông báo dự án trước đó.

Chính phủ Canada ngày 3 công bố nguyên tắc yêu cầu các trung tâm dữ liệu phải mang lại lợi ích lâu dài cho địa phương, không chuyển gánh nặng chi phí điện sang người dân, và phải giảm tác động đến việc sử dụng nước cũng như môi trường. Nguyên tắc này tập trung vào việc mở rộng năng lực tính toán, điện toán đám mây và lưu trữ dữ liệu trong nước, qua đó tăng cường khả năng kiểm soát nội địa đối với hạ tầng dữ liệu và AI.

Chính quyền Saskatchewan cũng công bố tiêu chuẩn trung tâm dữ liệu vào ngày 27/8, bao gồm các yêu cầu về quyền sở hữu của Canada, chủ quyền dữ liệu và AI, việc làm tại địa phương, cùng khả năng tự cung cấp điện. Điểm cốt lõi là doanh nghiệp phải tự cung cấp điện để các dự án mới không gây thêm áp lực lên lưới điện. Nguyên tắc này cũng được nêu trong tiêu chuẩn trung tâm dữ liệu do chính quyền Saskatchewan công bố.

Trung tâm dữ liệu AI là cơ sở được trang bị thiết bị tính toán quy mô lớn cùng hệ thống điện và làm mát, phục vụ cho việc huấn luyện và suy luận của các mô hình trí tuệ nhân tạo. Khi quy mô công suất càng lớn, không chỉ thiết bị tính toán mà cả nguồn cung điện ổn định, phương thức làm mát và quản lý lượng nước sử dụng đều tác động đến hiệu quả kinh doanh của dự án.

Chủ quyền dữ liệu là khái niệm yêu cầu dữ liệu phải chịu sự điều chỉnh của luật pháp và quy định tại quốc gia nơi dữ liệu được lưu trữ và xử lý. Việc chính phủ Canada và chính quyền Saskatchewan cùng đưa ra các tiêu chuẩn về quyền sở hữu, kiểm soát dữ liệu, việc làm tại địa phương và tự cung cấp điện xuất phát từ mục tiêu vừa mở rộng hạ tầng AI vừa quản lý gánh nặng đối với địa phương.

Trên các cộng đồng mạng, có ý kiến kỳ vọng dự án sẽ giúp tăng cường hạ tầng AI và chủ quyền dữ liệu của Canada. Ngược lại, cũng có ý kiến lo ngại về sự phụ thuộc vào điện khí tự nhiên và nhu cầu điện quy mô lớn có thể ảnh hưởng đến giá điện cũng như môi trường tại địa phương. Đây là phản ứng từ cộng đồng mạng, không phải đánh giá chính thức.

Trong các dự án trung tâm dữ liệu quy mô lớn, hợp đồng giữa doanh nghiệp vận hành cơ sở, khách hàng sử dụng thiết bị tính toán và điện toán đám mây, cùng đơn vị cung cấp điện mới là yếu tố quyết định quy mô đầu tư thực tế. Với kế hoạch lần này, thay vì bản thân công suất bổ sung, cam kết từ khách hàng, hợp đồng thương mại và phương thức mua điện mới là điều kiện cốt lõi cho các giai đoạn tiếp theo.

Cuộc thảo luận về việc mở rộng trung tâm dữ liệu và gánh nặng hạ tầng điện cũng đang tiếp diễn tại Mỹ. Việc một số bang tại Mỹ xem xét lại ưu đãi thuế cho trung tâm dữ liệu và gánh nặng chi phí lưới điện cho thấy vấn đề chi phí mà các trung tâm dữ liệu quy mô lớn đặt ra cho địa phương.

Dự án lần này của Bell Canada vẫn chưa bước vào giai đoạn xác định quy mô đầu tư cuối cùng và quy mô vận hành. Công ty và chính quyền Saskatchewan dự kiến sẽ triển khai kế hoạch mở rộng theo từng giai đoạn, thông qua cam kết từ khách hàng, hợp đồng thương mại, cấp phép và đánh giá môi trường.