Năng lực AI dưới 5%: Draghi kêu gọi EU mở rộng trung tâm dữ liệu

Năng lực tính toán trí tuệ nhân tạo (AI) của Liên minh châu Âu (EU) hiện chiếm chưa đến 5% tổng năng lực toàn cầu, trong khi cựu Thủ tướng Ý Mario Draghi kêu gọi mở rộng quy mô lớn các trung tâm dữ liệu AI. Draghi cho rằng châu Âu cần tự kiểm soát việc lưu trữ và xử lý dữ liệu AI của chính mình.

Trong một bài viết dài công bố ngày 11, Draghi nêu rõ: “Châu Âu không cần phải lựa chọn giữa tăng trưởng, chủ quyền và giá trị. Chúng ta có thể sở hữu AI mà không cần đến các tập đoàn độc quyền.” Quan điểm của ông là nếu phụ thuộc vào hạ tầng AI của các doanh nghiệp Mỹ, chủ quyền dữ liệu và quyền tự chủ công nghệ của châu Âu có thể bị suy yếu.

Theo số liệu được nêu ra, EU hiện chỉ nắm giữ chưa đến 5% năng lực tính toán AI toàn cầu, trong khi Mỹ chiếm tới 75%. Dữ liệu của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) cho thấy, xét về năng lực tính toán AI hiệu suất cao, tỷ trọng của Mỹ vào khoảng 74%, còn của EU chỉ ở mức 4,8%.

Draghi không cho rằng vấn đề của châu Âu chỉ đơn thuần nằm ở việc thiếu trung tâm dữ liệu. Ông chỉ ra rằng nhu cầu AI của các doanh nghiệp châu Âu đang bị phân tán ở nhiều công ty khác nhau, khiến nhà đầu tư khó đưa ra quyết định đầu tư hạ tầng dài hạn — đây mới là trở ngại chính.

Giải pháp được đưa ra là hình thức mua sắm chung giữa các doanh nghiệp. Logic ở đây là nếu các tập đoàn lớn của châu Âu gộp các cam kết mua năng lực tính toán AI lại và ký hợp đồng dài hạn, họ có thể tạo nền tảng đầu tư cần thiết cho việc xây dựng trung tâm dữ liệu. Draghi lấy ví dụ về trường hợp ASML, Capgemini, Amadeus cùng tham gia mua đơn vị tính toán phiên bản châu Âu của công ty AI Pháp Mistral làm mô hình tham chiếu. Hợp đồng này đặt mục tiêu hỗ trợ năng lực tính toán quy mô 1 gigawatt vào năm 2030.

Việc mở rộng trung tâm dữ liệu đi kèm với những lo ngại về mức tiêu thụ điện, gánh nặng môi trường và giá năng lượng tăng cao. Trong các dự án trung tâm dữ liệu AI, việc đảm bảo nguồn điện, mua sắm thiết bị và tiến độ thi công được xem là những biến số then chốt.

Ủy ban châu Âu (European Commission) cũng đang thúc đẩy việc mở rộng hạ tầng điện toán đám mây và AI. Đạo luật Phát triển Đám mây và AI (Cloud and AI Development Act) của Ủy ban đặt mục tiêu tăng công suất trung tâm dữ liệu của EU lên ít nhất gấp ba lần trong vòng 5-7 năm tới, đồng thời cải thiện thủ tục cấp phép cũng như khả năng tiếp cận điện, đất đai và nguồn vốn.

Phát biểu lần này của Draghi không phải là một quyết định chính sách tức thời hay công bố triển khai dự án cụ thể, mà là một đề xuất về chiến lược hạ tầng AI của châu Âu. Để thực sự xây dựng được các trung tâm dữ liệu, vẫn cần giải quyết các vấn đề như đảm bảo lưới điện, phân bổ chi phí môi trường và ký kết hợp đồng nhu cầu dài hạn giữa các doanh nghiệp.