85% khả năng Fed tăng lãi suất tháng 9, Peter Tchir cảnh báo thế khó kép

Chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tháng 8 của Mỹ tăng 3,4% so với cùng kỳ năm ngoái, và trước thềm cuộc họp Ủy ban Thị trường mở Liên bang (FOMC) vào tháng 9, thị trường đã phản ánh khoảng 85% khả năng Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) tăng lãi suất thêm 25 điểm cơ bản (0,25 điểm phần trăm). Tuy nhiên, đây chỉ là xác suất được tính toán từ giá hợp đồng tương lai trên thị trường, không phải quyết định hay dự báo chính thức của Fed.

Fed dự kiến họp FOMC trong hai ngày 15-16/9, kèm theo bản tóm tắt dự báo kinh tế và họp báo. Kết quả cuộc họp sẽ được công bố vào ngày 16.

Theo Cục Thống kê Lao động Mỹ (BLS), CPI tháng 8 tăng 0,4% so với tháng trước (đã điều chỉnh theo mùa) và tăng 3,4% so với cùng kỳ năm ngoái.

Giá năng lượng tăng 16,3% so với cùng kỳ, trong đó giá xăng tăng 27,4%. CPI lõi, không tính giá thực phẩm và năng lượng, tăng 2,4%.

Khả năng tăng lãi suất trên thị trường đã tăng lên so với trước đó. Sau khi xác suất tăng lãi suất tháng 9 được ghi nhận ở mức 59,4%, đến ngày 11/9, công cụ CME FedWatch cho thấy xác suất tăng 25 điểm cơ bản đã lên khoảng 85%.

Peter Tchir, chiến lược gia trái phiếu tại Academy Securities, nhận định trong một bài phân tích rằng Chủ tịch Fed Kevin Warsh đang đối mặt với "thế khó vô cùng nan giải" (incredibly difficult dilemma) giữa việc tăng lãi suất và giữ nguyên. Ông cho rằng việc tăng lãi suất để kiềm chế lạm phát không thể trực tiếp giải quyết được giá năng lượng tăng do gián đoạn nguồn cung. Bình luận này cho thấy áp lực chính sách hiện nay không chỉ đến từ phía cầu mà còn từ những yếu tố cung ứng nằm ngoài tầm kiểm soát của công cụ lãi suất.

Ông Tchir cũng chỉ ra giá dầu, năng lực lọc dầu và rủi ro chuỗi cung ứng tại khu vực Trung Đông là các biến số ảnh hưởng đến lạm phát. Thông tin liên quan đến thiệt hại đường ống dẫn dầu tại Ả Rập Saudi chưa được xác nhận từ nguồn gốc riêng biệt nên chưa thể khẳng định là sự thật.

Lạm phát do nguồn cung là loại lạm phát khó xử lý chỉ bằng chính sách tiền tệ vốn nhắm vào việc giảm cầu, điều này khiến lựa chọn của Fed trở nên phức tạp hơn. Theo lập luận của ông Tchir, trong bối cảnh giá năng lượng đẩy lạm phát lên cao, việc tăng lãi suất có thể hạ kỳ vọng lạm phát nhưng không thể khôi phục nguồn cung.

Gánh nặng lãi trái phiếu chính phủ cũng được xem là một yếu tố cản trở việc tăng lãi suất. Ông Tchir ước tính quy mô trái phiếu kho bạc Mỹ kỳ hạn ngắn đáo hạn trong năm 2026 vào khoảng 6.000 tỷ USD, và mức tăng chi phí lãi vay hàng năm do tăng lãi suất có thể lên tới 15 tỷ USD.

Trong khi đó, dữ liệu của Bộ Tài chính Mỹ đưa ra kịch bản duy trì dư nợ trái phiếu kỳ hạn ngắn ở mức 6.600 tỷ USD vào quý II/2026. Con số 6.000 tỷ USD của ông Tchir và 6.600 tỷ USD của Bộ Tài chính được tính theo tiêu chí khác nhau nên không thể so sánh trực tiếp.

Tính đến ngày 9/9, bảng cân đối kế toán của Fed ghi nhận 4.552,3 tỷ USD trái phiếu kho bạc Mỹ và 1.913,6 tỷ USD chứng khoán bảo đảm bằng thế chấp (MBS). Tổng tài sản đạt 6.740,6 tỷ USD.

Ông Tchir cũng cho rằng các khoản đầu tư vào trung tâm dữ liệu trí tuệ nhân tạo (AI) và năng lực điện toán khó có thể chậm lại chỉ vì lãi suất. Quan điểm về khả năng duy trì đầu tư của các ngành cụ thể cũng như triển vọng giá bộ nhớ (memory) chỉ là nhận định riêng của ông trong bài phân tích.

Xác suất trên công cụ CME FedWatch là chỉ số định lượng kỳ vọng của nhà đầu tư, được tính từ giá hợp đồng tương lai lãi suất liên bang. Chỉ số này thay đổi theo dữ liệu kinh tế và giao dịch hợp đồng tương lai lãi suất, và không đảm bảo trùng khớp với quyết định thực tế của FOMC.

Xác suất tăng lãi suất khoảng 85% hiện phản ánh trên thị trường chỉ là dự báo, chưa phải là kết quả cuối cùng.

FOMC sẽ họp trong hai ngày 15-16/9 để công bố quyết định lãi suất và bản tóm tắt dự báo kinh tế. Kết quả cuộc họp cùng buổi họp báo của Chủ tịch Warsh có thể một lần nữa làm thay đổi xác suất tăng lãi suất trên thị trường cũng như định hướng ứng phó với lạm phát.