Pontes vận hành từ 21/9, kết nối thanh toán chứng khoán token hóa với tiền ngân hàng trung ương

Dự án thanh toán bằng công nghệ sổ cái phân tán (DLT) mang tên Pontes của Eurosystem (Hệ thống Ngân hàng Trung ương châu Âu) sẽ được triển khai giai đoạn đầu vào ngày 21 tháng 9. Đây là hạ tầng kết nối giao dịch chứng khoán token hóa với dịch vụ TARGET của Eurosystem để thanh toán bằng tiền ngân hàng trung ương.

Pontes được thiết kế như hạ tầng liên thông, kết nối các nền tảng DLT trên nhiều thị trường với dịch vụ TARGET của Eurosystem. Trọng tâm là sử dụng tiền ngân hàng trung ương làm tài sản thanh toán trong các giao dịch tài chính bán buôn như phát hành, giao dịch và tất toán chứng khoán token hóa.

Ngân hàng Trung ương châu Âu (European Central Bank, ECB) mô tả Pontes là giải pháp thanh toán kết nối các nền tảng DLT trên thị trường với dịch vụ TARGET. Cấu trúc và tổng quan dịch vụ liên quan được trình bày trong tài liệu chính thức của Ngân hàng Trung ương châu Âu.

Phương thức thanh toán được chia làm hai hướng: người tham gia thị trường có thể sử dụng token tiền mặt là tiền ngân hàng trung ương được token hóa trên DLT của Eurosystem, hoặc gọi thanh toán qua hệ thống thanh toán tổng tức thời (T2) của TARGET ngay từ DLT.

Trong giai đoạn vận hành ban đầu, tính chung cuộc của thanh toán phần tiền mặt chỉ được xác lập khi việc chuyển tiền liên quan hoàn tất trên T2. Nghĩa là dù chứng khoán token hóa đã được chuyển giao, nếu việc chuyển tiền chưa hoàn tất thì tính chung cuộc của thanh toán tiền mặt vẫn chưa được bảo đảm.

Việc thanh toán đồng thời chứng khoán và tiền áp dụng phương thức Hash-Link (liên kết mã băm), có cấu trúc tương tự ký quỹ khóa mã băm (hash-lock escrow), giúp ngăn tình huống chỉ một trong hai tài sản — chứng khoán hoặc tiền — được chuyển giao trước, đồng thời đồng bộ hóa việc thanh toán cả hai tài sản.

Cơ chế này là công cụ để hiện thực hóa thanh toán giao hàng đối ứng thanh toán (Delivery versus Payment, DvP). DvP gắn kết việc giao chứng khoán với việc thanh toán tiền, qua đó giảm rủi ro thanh toán khi chỉ một loại tài sản được chuyển giao.

Cấu trúc kết nối mạng lưới thanh toán ngân hàng trung ương với giao dịch bán buôn dựa trên DLT của Pontes gắn liền với xu hướng vừa bảo đảm tính chung cuộc trong thanh toán vừa bảo đảm phương tiện thanh toán bằng tiền mặt trên thị trường tài sản token hóa.

Ngân hàng Trung ương châu Âu trước đó cho biết thời điểm ra mắt ban đầu của Pontes dự kiến vào quý 3 năm 2026. Ledger Insights đưa tin ngày vận hành cụ thể đã được ấn định là 21 tháng 9. Dịch vụ giai đoạn đầu dự kiến sẽ mở rộng thời gian vận hành và bổ sung tính năng theo từng giai đoạn.

Công ty vận hành hạ tầng thị trường Clearstream sẽ tham gia thử nghiệm đầu cuối trước khi ra mắt, nhằm kiểm tra kết nối hệ thống, quy trình thanh toán, mức độ sẵn sàng vận hành, đồng thời thử nghiệm khả năng liên thông giữa các hạ tầng thị trường.

Thử nghiệm của Clearstream là quy trình xác nhận khả năng kết nối giữa hạ tầng thị trường truyền thống và nền tảng DLT trong luồng thanh toán thực tế. Thanh toán DvP sử dụng tiền ngân hàng trung ương cũng nằm trong phạm vi thử nghiệm.

Công ty hạ tầng tài sản số có trụ sở tại Litva, Axiology, đang tiến hành thử nghiệm và thủ tục chứng nhận. Phạm vi thử nghiệm bao gồm phát hành mới chứng khoán token hóa, giao dịch trên thị trường thứ cấp, tất toán, cũng như chi trả lãi coupon và lãi suất.

Để tham gia vận hành chính thức, Axiology vẫn còn phải đáp ứng các yêu cầu vận hành, hoàn tất chứng nhận cuối cùng và xin các phê duyệt quản lý cần thiết. Do đó, việc tham gia thử nghiệm trước không đồng nghĩa với việc tham gia vận hành chính thức.

Marius Jurgilas, Giám đốc điều hành Axiology, cho biết: “Để quá trình token hóa tạo ra thay đổi thực sự có ý nghĩa cho thị trường vốn châu Âu, chứng khoán số phải được kết nối hiệu quả với hạ tầng mà các tổ chức đang sử dụng”, đồng thời nói thêm “Pontes là bước đi quan trọng giúp hiện thực hóa sự kết nối đó”. Ông giải thích rằng Pontes xử lý sự kết nối ở hiện tại, còn dự án dài hạn Appia sẽ đảm nhận việc phát triển một hệ sinh thái tài chính token hóa tích hợp.

Pontes là dự án hạ tầng ngắn hạn của Ngân hàng Trung ương châu Âu, còn Appia là dự án dài hạn xử lý cấu trúc, tiêu chuẩn và quản trị của hệ sinh thái tài chính token hóa tích hợp. Ngân hàng Trung ương châu Âu cho biết có kế hoạch cung cấp khả năng vận hành 24/7 và chức năng đa tiền tệ trước giữa năm 2028.

Việc ra mắt vào tháng 9 chỉ là giai đoạn vận hành ban đầu, kết nối thanh toán chứng khoán token hóa với tiền ngân hàng trung ương. Thời gian vận hành và các tính năng sẽ được mở rộng theo từng giai đoạn sau đó.