Quyền chọn bán TLT đạt 856.750 hợp đồng, gấp 3,3 lần mức trung bình

Khối lượng giao dịch quyền chọn bán (put option) của TLT, quỹ ETF trái phiếu chính phủ Mỹ kỳ hạn dài, đã tăng lên gấp khoảng 3,3 lần mức trung bình, cho thấy thị trường đang phòng ngừa rủi ro lãi suất dài hạn tăng. Việc khối lượng giao dịch quyền chọn tăng không đồng nghĩa với việc lãi suất chắc chắn sẽ tăng, mà phản ánh số lượng vị thế phòng ngừa hoặc ứng phó với rủi ro giảm giá đang gia tăng.

Ông Mike Khouw, chuyên gia phân tích quyền chọn của CNBC, đã theo dõi dòng tiền giao dịch quyền chọn của TLT để đánh giá rủi ro tăng lãi suất dài hạn. TLT là quỹ hoán đổi danh mục (ETF) đầu tư vào trái phiếu chính phủ Mỹ có kỳ hạn còn lại từ 20 năm trở lên.

Theo dữ liệu của BlackRock iShares, 99,88% tài sản mà TLT nắm giữ là trái phiếu chính phủ có kỳ hạn từ 20 năm trở lên. Đặc điểm của trái phiếu kỳ hạn dài là khi lãi suất tăng, giá trái phiếu hiện hữu sẽ giảm, và kỳ hạn càng dài thì độ nhạy của giá trước biến động lãi suất càng lớn.

Theo Bộ Tài chính Mỹ, lợi suất trái phiếu chính phủ kỳ hạn 30 năm đã tăng từ 5,27% vào ngày 1/9 lên 5,28% vào ngày 9/9. Cùng giai đoạn này, lợi suất kỳ hạn 10 năm cũng tăng từ 4,79% lên 4,83%, trong khi số liệu lợi suất của ngày 10 và 11/9 không được đề cập trong dữ liệu này.

Ông Khouw đưa ra trường hợp TLT giảm khoảng 52% từ nửa cuối năm 2020 đến cuối năm 2023 như một ví dụ điển hình cho thấy rủi ro lãi suất đối với trái phiếu kỳ hạn dài. Ông cho biết thêm, sau đó lợi suất trái phiếu kỳ hạn 30 năm dao động trong vùng đỉnh và đáy của quý 4/2023, nhưng trong vài tuần gần đây đã vượt rõ rệt mức đỉnh của năm 2023.

Trên thị trường quyền chọn, khối lượng giao dịch quyền chọn TLT ngày 10/9 đạt khoảng 1,6 triệu hợp đồng, gần gấp đôi mức trung bình. Trong đó, khối lượng quyền chọn bán đạt 856.750 hợp đồng, tương đương khoảng 3,3 lần mức trung bình.

Hợp đồng được giao dịch sôi động nhất là quyền chọn bán đáo hạn tháng 10 với giá thực hiện 79 USD. Hợp đồng này ghi nhận 123.649 hợp đồng được giao dịch với giá trung bình 0,4786 USD.

Cùng ngày, TLT có lúc chạm mức thấp nhất trong 52 tuần là 80,665 USD trong phiên, trước khi đóng cửa ở mức 80,78 USD. Giao dịch chênh lệch giá (spread) kết hợp quyền chọn bán ở mức giá 80 USD và 79 USD cũng ghi nhận 65.000 hợp đồng được khớp lệnh.

CNBC giới thiệu giao dịch chênh lệch giá này như một ví dụ về vị thế đặt cược khả năng giá TLT giảm xuống dưới 79 USD khi đáo hạn, sau khi tính đến phí quyền chọn. Tuy nhiên, chỉ dựa vào giao dịch này thì khó có thể phân định đây là cược giảm giá thuần túy hay là hoạt động phòng ngừa rủi ro cho tài sản đang nắm giữ.

Quyền chọn bán thường được sử dụng để thu lợi nhuận hoặc giảm thiểu tổn thất khi giá tài sản cơ sở giảm. Đây cũng là lý do vì sao dù khối lượng giao dịch tăng, không thể khẳng định rằng toàn bộ người tham gia thị trường đều dự đoán cùng một chiều hướng.

Trái phiếu chính phủ Mỹ thường được đánh giá là tài sản có rủi ro vỡ nợ thấp, nhưng điều đó không có nghĩa là rủi ro lãi suất biến mất. Khi lãi suất tăng, lãi suất của trái phiếu phát hành mới sẽ cao hơn, khiến giá của trái phiếu lãi suất thấp hiện hữu cũng như các ETF trái phiếu kỳ hạn dài có thể yếu đi tương đối.

Diễn biến lần này cho thấy nhu cầu quyền chọn theo chiều ngược lại so với trước đây, khi giao dịch quyền chọn mua (call option) của TLT từng tăng lên phản ánh vị thế kỳ vọng trái phiếu kỳ hạn dài phục hồi. Ngay trong cùng một ETF, tùy theo giai đoạn thị trường, kỳ hạn đáo hạn và giá thực hiện, cả giao dịch kỳ vọng tăng giá lẫn giao dịch phòng vệ trước rủi ro giảm giá đều có thể xuất hiện đồng thời.

Đối với nhà đầu tư ở các thị trường khác, xu hướng lãi suất dài hạn không chỉ tác động đến các ETF trái phiếu kỳ hạn dài của Mỹ, mà còn là biến số ảnh hưởng đến môi trường giá của đồng USD, cổ phiếu tăng trưởng và tài sản rủi ro nói chung. Tuy nhiên, dữ liệu lần này không đề cập đến tác động trực tiếp lên giá tiền mã hóa hay thị trường tài sản trong nước.

Trên mạng xuất hiện một số bài đăng của người dùng cá nhân cho biết đã mua quyền chọn bán TLT, nhưng khó có thể mở rộng diễn giải giao dịch của từng cá nhân thành quan điểm chung của toàn thị trường. Việc lãi suất dài hạn sẽ ổn định hay tiếp tục tăng cũng không thể kết luận chỉ dựa vào giao dịch này.

Trường hợp lần này cho thấy cần phân biệt rõ giữa rủi ro tín dụng và rủi ro lãi suất của trái phiếu chính phủ Mỹ. Nhà đầu tư trái phiếu kỳ hạn dài không chỉ cần quan tâm đến mức lãi suất, mà còn phải xem xét kỳ hạn, cấu trúc quyền chọn và mục đích phòng ngừa rủi ro.