5.400 tỷ USD trái phiếu Mỹ: Nhà đầu tư tư nhân nước ngoài vượt khối chính phủ

Trên thị trường trái phiếu Chính phủ Mỹ, lượng nắm giữ của nhà đầu tư tư nhân nước ngoài đã vượt qua các cơ quan công quyền nước ngoài. Tính đến tháng 9/2025, nhà đầu tư tư nhân nước ngoài nắm giữ 5.400 tỷ USD trái phiếu Chính phủ Mỹ, cao hơn mức 3.900 tỷ USD của các cơ quan công quyền nước ngoài.

Cơ quan Kiểm toán Nhà nước Mỹ (GAO) cho biết trong báo cáo năm 2026 rằng tổng lượng trái phiếu Chính phủ Mỹ do nhà đầu tư nước ngoài nắm giữ đạt 9.300 tỷ USD, tương đương khoảng 33% tổng lượng phát hành. Theo thống kê của GAO, lượng nắm giữ của khối tư nhân nước ngoài đã vượt khối công quyền từ năm 2023.

Khảo sát về sở hữu chứng khoán nước ngoài năm 2024 của Bộ Tài chính Mỹ cũng cho thấy xu hướng tương tự. Thời điểm đó, tổng lượng trái phiếu Chính phủ Mỹ do nhà đầu tư nước ngoài nắm giữ là 8.200 tỷ USD, trong đó khối tư nhân nước ngoài nắm 4.400 tỷ USD, vượt mức 3.800 tỷ USD của khối công quyền nước ngoài.

Tỷ trọng của khối công quyền nước ngoài trong tổng lượng trái phiếu do nhà đầu tư nước ngoài nắm giữ đã giảm từ 59% năm 2020 xuống còn 47% năm 2024. Tuy nhiên, con số cho rằng tỷ trọng của nhóm “người mua theo định hướng chính sách” giảm từ trên 50% xuống dưới 15% trong toàn thị trường trái phiếu hiện chưa được xác nhận trong số liệu thống kê chính thức theo cùng phạm vi và cách tính.

Số liệu này không đồng nghĩa với việc chính phủ các nước đồng loạt bán tháo trái phiếu Chính phủ Mỹ. Lượng nắm giữ của khối công quyền nước ngoài không hề biến mất, mà tỷ trọng tương đối trong cơ cấu sở hữu thay đổi do lượng nắm giữ của khối tư nhân tăng nhanh hơn.

Diễn biến nắm giữ của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) cũng khó có thể xem đơn thuần là thu hẹp quy mô. Từ tháng 6/2022 đến tháng 11/2025, Fed đã giảm khoảng 1.600 tỷ USD trái phiếu nắm giữ thông qua chính sách thắt chặt định lượng (QT), và chính thức kết thúc quá trình thu hẹp bảng cân đối kế toán vào ngày 1/12/2025.

Từ tháng 1/2026, Fed bắt đầu mua trở lại trái phiếu kỳ hạn ngắn nhằm quản lý mức dự trữ. Tính đến ngày 1/7/2026, lượng trái phiếu Fed nắm giữ đạt 4.492 tỷ USD, tăng 257 tỷ USD so với hồi tháng 1.

Fed cho biết từ đầu năm 2026 đã mua khoảng 250 tỷ USD trái phiếu kỳ hạn ngắn, trong đó khoảng 160 tỷ USD phục vụ mục đích quản lý dự trữ. Điều này cho thấy vai trò của khu vực công trong nhu cầu trái phiếu không biến mất, mà mục đích và thời điểm mua vào giữa các tổ chức đã khác nhau.

Trong báo cáo năm 2026, GAO phân tích rằng tính đến tháng 9/2025, việc tỷ trọng nhà đầu tư tư nhân mở rộng có thể làm tăng độ nhạy của lãi suất trái phiếu đối với nhận thức rủi ro và yêu cầu lợi suất, qua đó đẩy chi phí vay của Chính phủ Mỹ lên cao. Biến động lãi suất trong các phiên đấu thầu trái phiếu kỳ hạn dài cũng có thể gia tăng.

Trong phiên đấu thầu trái phiếu tháng 9/2025, các quỹ đầu tư là bên mua chủ lực. Tại các phiên đấu thầu trái phiếu kỳ hạn trung và dài hạn cũng như trái phiếu bảo vệ lạm phát (TIPS), tỷ trọng của quỹ đầu tư vượt 70%. GAO giải thích nhóm quỹ đầu tư bao gồm quỹ thị trường tiền tệ, quỹ tương hỗ và quỹ phòng hộ.

Quỹ đầu tư là dòng vốn tư nhân, quyết định mua vào dựa trên so sánh giữa lợi suất và rủi ro. Đặc biệt, nhà đầu tư sử dụng đòn bẩy có thể nhanh chóng giảm vị thế khi thị trường biến động mạnh, nghĩa là cơ sở nhà đầu tư mở rộng nhưng biến động giá trên thị trường trái phiếu cũng có thể lớn hơn.

Viện Brookings phân tích rằng nhà đầu tư tư nhân nước ngoài có xu hướng tăng nắm giữ trái phiếu Chính phủ Mỹ ngay cả trong giai đoạn thị trường tài chính căng thẳng. Tuy nhiên, viện này cũng chỉ ra rằng những nhà đầu tư sử dụng đòn bẩy như quỹ phòng hộ có thể điều chỉnh nhanh quy mô nắm giữ để ứng phó với các cú sốc thị trường.

Thị trường trái phiếu còn có mối liên hệ với thị trường vốn ngắn hạn. Các nhà nghiên cứu của Fed cho biết quy mô giao dịch mỗi ngày của thị trường repo qua đêm, lấy trái phiếu Chính phủ Mỹ làm tài sản thế chấp, vượt 8.000 tỷ USD; khi khu vực tư nhân nắm giữ nhiều trái phiếu hơn, nhu cầu huy động vốn của các nhà giao dịch và lãi suất repo có thể chịu áp lực gia tăng.

Trái phiếu Chính phủ Mỹ là tài sản an toàn cốt lõi, với khoảng 1/3 tổng lượng phát hành do nhà đầu tư nước ngoài nắm giữ. Nhìn cùng với xu hướng tỷ trọng nắm giữ trái phiếu Chính phủ Mỹ của khối công quyền nước ngoài giảm dần, có thể thấy trong quá trình nợ công Mỹ tiếp tục tăng, cơ cấu nhà đầu tư trái phiếu đang dịch chuyển tương đối sang dòng vốn tư nhân.

GAO và các nhà nghiên cứu của Fed lần lượt phân tích về chi phí vay của Mỹ, biến động thị trường trái phiếu và điều kiện huy động vốn trên thị trường repo, nhưng cả hai đều cho rằng khó có thể đánh giá tác động trực tiếp đến thanh khoản thị trường tài chính toàn cầu chỉ dựa trên dữ liệu hiện có. Tác động trực tiếp của cơ cấu nhu cầu trái phiếu và biến động thị trường repo đối với thanh khoản thị trường tiền mã hóa, trong đó có Bitcoin(BTC), cũng cần thêm dữ liệu để xác nhận.