265.000 ounce dư cung: Thị trường bạch kim dự báo thoát 3 năm thiếu hụt

Thị trường bạch kim (platinum) được dự báo sẽ thoát khỏi tình trạng thiếu hụt nguồn cung kéo dài 3 năm liên tiếp kể từ năm 2023, chuyển sang dư cung 265.000 ounce vào năm 2026. Nhu cầu đầu tư sụt giảm là yếu tố chính khiến dự báo cung cầu hàng năm đảo chiều từ thiếu hụt sang dư thừa.

Hội đồng Đầu tư Bạch kim Thế giới (World Platinum Investment Council, WPIC) cho biết trong báo cáo Platinum Quarterly công bố ngày 9 rằng quy mô dư cung của thị trường bạch kim năm 2026 ước tính đạt 265.000 ounce. Dự báo trước đó là thiếu hụt 297.000 ounce. Báo cáo được xây dựng dựa trên phân tích của tổ chức nghiên cứu thị trường kim loại Metals Focus.

Yếu tố lớn nhất làm thay đổi dự báo là nhu cầu đầu tư. WPIC đã hạ dự báo nhu cầu đầu tư năm nay xuống 601.000 ounce so với trước đó, và dự kiến sẽ có dòng vốn ròng rút ra 83.000 ounce tính theo năm. Theo đó, dự báo tổng nhu cầu giảm xuống còn 7.089.000 ounce.

Trong quý 2, thị trường cũng ghi nhận tình trạng dư cung. Nguồn cung bạch kim đạt 1.906.000 ounce, trong khi nhu cầu là 1.663.000 ounce, tức nguồn cung vượt nhu cầu 244.000 ounce. Tính cả quý 1, mức dư cung trong nửa đầu năm là 548.000 ounce.

Tuy nhiên, xu hướng cung cầu được dự báo sẽ đảo chiều trở lại trong nửa cuối năm. WPIC dự báo thị trường bạch kim sẽ thiếu hụt 283.000 ounce trong nửa cuối năm. Tính theo cả năm, do mức dư cung trong nửa đầu năm lớn hơn, thị trường vẫn sẽ dư cung 265.000 ounce.

Dòng vốn đầu tư rút khỏi thị trường là nguyên nhân chính làm xáo trộn cung cầu trong nửa đầu năm. Nhu cầu đầu tư trong quý 2 ghi nhận dòng vốn ròng rút ra 121.000 ounce, trong khi các quỹ hoán đổi danh mục (ETF) bạch kim bị rút ròng 234.000 ounce. Nhu cầu vàng miếng và tiền xu (bar and coin) cũng giảm 71% so với cùng kỳ năm trước.

Lượng nắm giữ ETF năm nay được dự báo sẽ giảm khoảng 12 tấn. Giới phân tích cho rằng ngay cả khi nhu cầu đầu tư phục hồi và thị trường thiếu hụt trở lại trong nửa cuối năm, việc bù đắp hoàn toàn lượng ETF đã rút ròng từ đầu năm vẫn là điều khó khăn.

Diễn biến giá cũng phản ánh sự suy yếu của nhu cầu đầu tư. Giá bạch kim tăng lên mức 2.875 USD/ounce vào cuối tháng 1 năm 2026, sau đó giảm 24% trong nửa đầu năm. So với mức đỉnh đầu năm, mức giảm lên tới 46%.

WPIC phân tích rằng bất ổn kinh tế vĩ mô, địa chính trị và lo ngại về khả năng tăng lãi suất đã làm suy yếu tâm lý đầu tư vào kim loại quý, khiến hoạt động bán ra ETF gia tăng. Sau khi giá tăng, nhà đầu tư đã giảm bớt lượng nắm giữ, qua đó tạo thêm áp lực giảm đối với dự báo nhu cầu.

Xét theo từng mảng nhu cầu, nhu cầu trang sức tại Trung Quốc suy giảm rõ rệt nhất. Nhu cầu trang sức năm 2026 được dự báo giảm 15% do ảnh hưởng của giá cao và nhu cầu nội địa Trung Quốc suy yếu. Sự suy giảm tiêu dùng nội địa Trung Quốc đã kéo theo nhu cầu bạch kim đi xuống.

Nhu cầu từ ngành ô tô dự kiến giảm 4%. Ngược lại, nhu cầu công nghiệp được dự báo tăng 5%, phần nào bù đắp cho sự sụt giảm của lĩnh vực ô tô. Do nhu cầu không phụ thuộc vào một lĩnh vực duy nhất, khả năng phục hồi của nhu cầu đầu tư sẽ là yếu tố quyết định xu hướng của cả năm.

Về nguồn cung, lượng bạch kim tái chế là động lực dẫn dắt. Tổng nguồn cung năm nay được dự báo đạt 7.353.000 ounce, tăng 2% so với năm trước. Trong khi nguồn cung từ khai thác mỏ nhìn chung được duy trì ổn định, nguồn cung tái chế được ghi nhận tăng 8%.

Nguồn cung tái chế trong quý 2 cũng tăng 9%, đạt 466.000 ounce, nhờ lượng thu hồi từ bộ chuyển đổi xúc tác ô tô gia tăng. Điều này cho thấy sự gia tăng của nguồn cung tái chế đóng góp lớn hơn cho việc mở rộng nguồn cung năm nay so với việc mở rộng sản lượng khai thác mỏ.

Việc thị trường dư cung theo năm không đồng nghĩa với việc tồn kho cơ bản của thị trường đã đủ dồi dào. WPIC đã điều chỉnh quy mô thiếu hụt năm 2025 lên 1.440.000 ounce, đồng thời dự báo rằng ngay cả sau khi dư cung xuất hiện trong năm nay, lượng tồn kho trên mặt đất vào cuối năm cũng chỉ tương đương 3,4 tháng nhu cầu toàn cầu.

Như vậy, tình trạng dòng vốn đầu tư rút ra trong nửa đầu năm đã khiến dự báo cung cầu cả năm của thị trường bạch kim đảo chiều sang dư cung, nhưng khả năng thiếu hụt nguồn cung quay trở lại trong nửa cuối năm cũng được đặt ra. Khả năng phục hồi của nhu cầu đầu tư và việc điều chỉnh dự báo cung cầu trong quý tới sẽ là những biến số quan trọng chi phối xu hướng thị trường trong thời gian tới.